Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski
kod: PLH320017 | |
![]() Środkowy obszar Trzebiatowsko-Kołobrzeskiego Pasa Nadmorskiego | |
specjalny obszar ochrony siedlisk | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Mezoregion | Wybrzeże Trzebiatowskie, Równina Gryficka, |
Data utworzenia | 2008 |
Powierzchnia | 17 468,79 ha |
Obszary chronione | |
![]() |
Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski (PLH320017) – specjalny obszar ochrony siedlisk w północno-zachodniej Polsce, nad Morzem Bałtyckim, o powierzchni 174,69 km²[1], w całości w woj. zachodniopomorskim, na Pobrzeżu Szczecińskim. Celem utworzenia obszaru jest ochrona siedlisk typowych dla południowego wybrzeża Morza Bałtyckiego. Stwierdzono występowanie 17 siedlisk przyrodniczych, m.in.: bagienne solniska nadmorskie, nadmorskie wydmy białe i szare, lasy łęgowe, nadrzeczne zarośla wierzbowe, grąd subatlantycki, płytkie ujścia rzek[2].
Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski został utworzony w 2008 roku przez Komisję Europejską[3] jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty. W 2018 roku rozporządzeniem Ministra Środowiska został formalnie zatwierdzony jako specjalny obszar ochrony siedlisk[4].
Położenie
Klasy siedlisk | Pokrycie w % |
---|---|
Siedliska łąkowe i zaroślowe | 47% |
Siedliska rolnicze | 19% |
Lasy iglaste | 12% |
Lasy liściaste | 7% |
Lasy mieszane | 5% |
Wody śródlądowe (stojące i płynące) | 4% |
Obszary morskie | 1% |
Torfowiska, bagna, roślinność na brzegach wód, młaki | 1% |
Wrzosowiska, zarośla, makia, garik, frygana | 1% |
Inne tereny (zabudowania, drogi, śmietniska) | 3% |
Razem (Σ) | 100% |
W 2009 roku Komisja Europejska zmieniła powierzchnię chronionego obszaru z 18 017,7 ha[3] na 17 468,79 ha[1].
Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski rozciąga się na długości ok. 60 km południowego wybrzeża Bałtyku i składa się z trzech powiązanych funkcjonalnie enklaw. Jego obszar nie jest całkowicie spójny, lecz miejscami przedzielony pasami zabudowań i użytków rolnych. Granice wyznaczają obszary nad morzem od kilkuset metrów do ok. 9 km w głąb lądu. Zawiera tereny wschodniej części Wybrzeża Trzebiatowskiego, zachodnie Wybrzeże Słowińskie oraz północne obrzeża Równiny Gryfickiej i Białogardzkiej. Pas Nadmorski obejmuje obszar wybrzeża od miejscowości Trzęsacz do m. Gąski, z którego wyłączony jest teren zabudowany miejscowości: Rewal, Niechorze, Mrzeżyno, Dźwirzyno, Grzybowo, Kołobrzeg (także Podczele), Sianożęty, Ustronie Morskie – ich linia zabudowy jest granicą pasa[5][6][7][8][9].
Pas Nadmorski zajmuje środkową część wybrzeża woj. zachodniopomorskiego. Należy do takich jednostek administracyjnych jak: gmina Rewal, gmina Karnice, gmina Trzebiatów, gmina Kołobrzeg, miasto Kołobrzeg, gmina Dygowo, gmina Ustronie Morskie, gmina Będzino.
Według danych z 2004 roku ok. 60% powierzchni Pasa Nadmorskiego należy do Skarbu Państwa, w tym lasy do Lasów Państwowych – Nadleśnictwa Gryfice (1815,08 ha[10]), Nadleśnictwa Gościno, Urzędu Morskiego w Szczecinie i Urzędu Morskiego w Słupsku. Łąki i pastwiska do Agencji Nieruchomości Rolnych (Oddział Terenowy w Szczecinie). Tereny gminne do poszczególnych gmin. Własność prywatna to ok. 40% chronionego obszaru[2]
Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski przecinają dwie drogi wojewódzkie: nr 102 oraz nr 109.
Warunki naturalne
Fragment wybrzeża należący do obszaru charakteryzują brzegi klifowe, wydmowe, mierzeje oddzielające jeziora przymorskie, a także płytkie ujścia rzek. Obszar ochrony posiada wykształcony pasmowy układ siedlisk, który obejmuje wody przybrzeżne, plaże wraz z fragmentami kidziny, początkowe stadia powstawania wydm białych, wydmy szare, wydmy ustabilizowane porośnięte lasem oraz zagłębienia między wydmami z mokradłami. Pas brzegowy cechują także jeziora lagunowe (Resko Przymorskie i Liwia Łuża), zamknięte od morza poprzez wąskie mierzeje. Południowa część wybrzeża przechodzi w rozległy pas obniżenia Pradoliny Bałtyckiej, którą wypełniają głównie pokłady torfów niskich. Teren ten został w większości odwodniony w przeszłości, a następnie wykorzystywany jako użytki zielone. Pradolina jest poprzecinana siecią kanałów oraz większych cieków wodnych jak Rega, Stara Rega, Parsęta. Zły stan urządzeń hydrotechnicznych spowodował tworzenie się bagien w niektórych miejscach i okresowe zalewanie wodami słodkimi, a także słonawymi[2].
Przyroda
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/B%C3%B3r_ba%C5%BCynowy.jpg/200px-B%C3%B3r_ba%C5%BCynowy.jpg)
Plaże są miejscem bytowania organizmów piaskolubnych (psammofile). Na wydmach szarych Pasa Nadmorskiego rosną głównie ugrupowania porostów, psammofilne zbiorowiska trawiaste z okazami mikołajka nadmorskiego, zakrzewienia i zaczątki borów bażynowych. Duży obszar wydm ustabilizowanych porastają bory bażynowe, których najlepiej zachowane fragmenty znajdują się między Mrzeżynem a Pogorzelicą. Powstałe wyniesienia moreny dennej pokrywają głównie mezotroficzne lasy mieszane, gdzie na podłożu piaskowym występuje wiciokrzew pomorski. Nad brzegami większości cieków wodnych rosną zbiorowiska roślin wodnych z udziałem halofitów. Obrzeża Pradoliny Bałtyckiej są miejscem rozwoju zarośli, gdzie także obecna jest woskownica europejska. Główną ostoją ptaków na obszarze Pasa Nadmorskiego są jeziora przymorskie – Liwia Łuża, Konarzewo, Resko Przymorskie. W rejonie wokół Liwii Łużej, a także na terenach między Włodarką a Mrzeżynem oraz na południowy zachód od Dźwirzyna i południowy zachód od Kołobrzegu występują zespoły lasów bagiennych i łęgowych – w niektórych miejscach na podłożu torfowym[2].
Ochrona przyrody
Na terenie obszaru Natura 2000 znajduje się 5 rezerwatów przyrody: „Roby” (84,40 ha), „Nadmorski bór bażynowy w Mrzeżynie” (8,92 ha), „Wydmy między Dźwirzynem a Grzybowem” (14,20 ha), „Stramniczka” (94,49 ha) i „Jezioro Liwia Łuża” (239,68 ha), użytek ekologiczny Ekopark Wschodni (381 ha) oraz część Obszaru Chronionego Krajobrazu Koszaliński Pas Nadmorski[11].
Projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski częściowo pokrywa się z obszarem Natura 2000 o nieco innym zakresie ochrony – obszarem specjalnej ochrony ptaków Wybrzeże Trzebiatowskie (PLB320010)[12].
Nadzór nad obszarem sprawują: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Szczecinie, dyrektor Urzędu Morskiego w Szczecinie i dyrektor Urzędu Morskiego w Słupsku.
W 2014 r. ustanowiono plan zadań ochronnych dla tego obszaru[13], został on zmieniony w roku 2017[14].
Ostoje znajdują się terenach administrowanych przez: Nadleśnictwo Gryfice (RDLP w Szczecinie), Nadleśnictwo Gościno (RDLP w Szczecinku).
Przypisy
- ↑ a b Decyzja 2009/93/WE Komisji Europejskiej z dnia 12 grudnia 2008 r. (Dz. Urz. Unii Europejskiej L43/63 z dnia 13 lutego 2009)
- ↑ a b c d e Standardowy formularz danych PLH320017 Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski. Ministerstwo Środowiska RP, 2004-12, s. 3, 9.
- ↑ a b Decyzja 2008/25/WE Komisji Europejskiej z dnia 13 listopada 2007 r. (Dz. Urz. Unii Europejskiej L12/383 z dnia 15 stycznia 2008)
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie specjalnego obszaru ochrony siedlisk Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski (PLH320017) (Dz.U. z 2018 r. poz. 1442)
- ↑ Arkusz nr 1/5. W: Techmex: Obszar PLH320017 (Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski) Skala 1:50 000. Ministerstwo Środowiska RP, 2006-04-14.
- ↑ Arkusz nr 2/5. W: Techmex: Obszar PLH320017 (Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski) Skala 1:50 000. Ministerstwo Środowiska RP, 2006-04-14.
- ↑ Arkusz nr 3/5. W: Techmex: Obszar PLH320017 (Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski) Skala 1:50 000. Ministerstwo Środowiska RP, 2006-04-14.
- ↑ Arkusz nr 4/5. W: Techmex: Obszar PLH320017 (Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski) Skala 1:50 000. Ministerstwo Środowiska RP, 2006-04-14.
- ↑ Arkusz nr 5/5. W: Techmex: Obszar PLH320017 (Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski) Skala 1:50 000. Ministerstwo Środowiska RP, 2006-04-14.
- ↑ Narada z zakresu ochrony przyrody (prezentacja). Łagów: Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Szczecinie, 2009-05-20, s. 7.
- ↑ Na podstawie interaktywnej mapy na stronie Geoserwisu
- ↑ Natura 2000: Poland. Komisja Europejska. [dostęp 2010-01-16].
- ↑ Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 31 marca 2014 r. w sprawie ustanowienia planu zadań ochronnych (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2014 r. poz. 1657)
- ↑ Plany zadań ochronnych. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Szczecinie. [dostęp 2019-04-05].
Linki zewnętrzne
- Obszar Natura 2000 Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski. W: Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [on-line]. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2019-04-05].
Media użyte na tej stronie
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Relief location map of West Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 54.65 N
- S: 52.58 N
- W: 13.95 E
- E: 17.10 E
Shiny green button/marker widget.
Autor: JDavid, Licencja: CC BY-SA 3.0
Kanał Mrzeżyno II za drogą do stacji pomp "Włodarka", po rodzieleniu, a także za jazem blokującym przy drodze - początkowy odcinek biegnący w kierunku Mrzeżyna
Autor: Monika Mężyńska, Licencja: CC BY-SA 2.5
Bór bażynowy (Empetro nigri-Pinetum) w okolicach Dźwirzyna.
Autor: Patryk Korzeniecki (Patrol110), Licencja: CC BY-SA 3.0
Trzebiatowsko-Kołobrzeski Pas Nadmorski (PLH320017)
Autor: JDavid, Licencja: CC BY-SA 3.0
Wschodnia plaża w Mrzeżynie, widok ze schodów zejścia przy parafii, widok na zachód