Trzebusz
Artykuł | 54°5′29″N 15°15′52″E |
---|---|
- błąd | 38 m |
WD | 54°4'N, 15°19'E, 54°5'31.27"N, 15°15'58.28"E |
- błąd | 20870 m |
Odległość | 3 m |
wieś | |
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2009) | 670 |
Strefa numeracyjna | 91 |
Kod pocztowy | 72-320 |
Tablice rejestracyjne | ZGY |
SIMC | 0784792 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Trzebusz – wieś w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfickim, w gminie Trzebiatów. Wieś z zabudowaniami poniemieckimi oraz dwoma małymi osiedlami bloków popegiererowskich.
Według danych z 28 lutego 2009 wieś miała 670 mieszkańców[1].
W środku najstarszej części Trzebusza znajduje się późnorenesansowy kościół, zbudowany w 1685 r. na starych fundamentach gotyckich z XV w. Kościół posiada wysoki dach, od frontu szalowaną, drewnianą zwieńczoną ośmiobocznym hełmem wiciowym wieżę z pochyłymi ścianami[2]. Wewnątrz renesansowa empora i barokowa ambona[3].
Położenie
Przez miejscowość przechodzi droga wojewódzka nr 109, a także czerwony Szlak Nadmorski im. Czesława Piskorskiego, które prowadzą do Mrzeżyna.
W latach 1946–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego.
Miejscowość tworzą 3 jednostki osadnicze połączone ze sobą drogą wojewódzką nr 109.
Społeczność lokalna
Gmina Trzebiatów utworzyła dwie jednostki pomocnicze: „Sołectwo Trzebusz” obejmujące najstarsza część wsi, a także „Sołectwo Trzebusz Osiedle” obejmujące dwa osiedla niskich bloków mieszkalnych. Mieszkańcy obu sołectw wybierają swojego sołtysa i 5-osobową radę sołecką[4]. Mieszkańcy Trzebusza i wsi Nowielice wybierają wspólnie 1 radnego do 15-osobowej Rady Miejskiej w Trzebiatowie[5].
Zakres wieku mężczyzn | Mężczyźni | Kobiety | Zakres wieku kobiet |
---|---|---|---|
0–19 | 90 | 72 | 0–19 |
20–60 | 236 | 188 | 20–65 |
powyżej 60 | 22 | 62 | powyżej 65 |
Razem (Σ) | 348 | 322 | (Σ) Razem |
Historia
Pierwsza wzmianka o wsi Trzebusz (Tribuis, Tribuse) pochodzi z 1180 r., wymieniana została wśród wsi przekazanych przez księcia Kazimierza I klasztorowi norbertanów w Białobokach koło Trzebiatowa. W posiadaniu zakonników była do czasów reformacji. Z 1594 r. pochodzi informacja o parafii w Trzebuszu. Od połowy XVI w. wieś występuje w dobrach książęcych. W dokumentach z wizytacji wsi książęcych z 1628 r. zanotowano wieś z 63 łanami, karczmą, a wśród mieszkańców był 1 pasterz i trzech rękodzielników. W 1804 r. zarejestrowano we wsi 34 gospodarstwa, w tym 2 gospodarstwa sołtysie, 19 pełnych chłopskich, 2 połówkowe i 11 zagrodniczych. Zabudowa wsi, w której mieszkało 780 osób, składała się wówczas z 72 budynków mieszkalnych i około 120 gospodarczych. Funkcjonowała tu szkoła dwuklasowa. Przy wsi był wiatrak (koźlak) i cegielnia (nie istnieją). W 1845 r. zbudowano dom wdów po pastorach (nie istnieje). W 1912 r. Trzebusz otrzymał połączenie kolejką wąskotorową z Trzebiatowem i Mrzeżynem (nieczynna, pozostał czytelny przebieg). W tym też czasie postawiono budynek nowej szkoły. Po 1945 r. wieś zasiedlono osadnikami (wojskowi, ludność z Polski Centralnej i zza Buga). Utrzymany został charakter wsi chłopskiej[6]. Do 1945 r. stosowano niemiecką nazwę Triebs. W 1947 r. ustalono urzędowo polską nazwę Trzebusz[7].
Do 2006 r. Trzebusz obejmowało jedno sołectwo, będące jednostką pomocniczą gminy Trzebiatów. W 2006 r. podzielono je na dwa osobne „Sołectwo Trzebusz” i „Sołectwo Trzebusz Osiedle”[4][8].
Charakterystyka zabudowy
Najstarsze chałupy mieszkalne datuje się na początek 1. połowy XIX w. (nr 50, 51). Były one stawiane w konstrukcji ryglowej, parterowe, szerokofrontowe, z siedmio-dziewięcioosiowym frontem, sienią na przestrzał, przykryte wysokim dachem naczółkowym, pokrytym łupkiem (jeszcze licznie zachowany). Późniejsze domy murowane (koniec XIX w.) posiadają tę samą formę[6].
Najstarsze zachowane stodoły i budynki gospodarcze zbudowano ok. połowy XIX w. (z 1864 r. pochodzą stodoły nr 1,2), w konstrukcji ryglowej (z ceglanym wypełnieniem), dwuklepiskowe, z odrębnym przejazdem bramnym i furtą dla pieszych. Murowane stodoły z 1. ćwierci XX w. są podobnie duże, dwuklepiskowe, z przejazdem zwieńczonym łukiem koszowym[6].
Przypisy
- ↑ a b Plan Odnowy Miejscowości Roby na lata 2009-2015. Urząd Miejski w Trzebiatowie, 2009-03, s. 9, seria: Załącznik do Uchwały Nr XXXII/305/09 Rady Miejskiej w Trzebiatowie z dnia 26 marca 2009 r.
- ↑ Obiekt zabytkowy - nr rej. 276 z 22.02.1958 r.
- ↑ Piotr Skurzyński , Pomorze, Warszawa: Wyd. Muza S.A., 2007, s. 167, ISBN 978-83-7495-133-3 .
- ↑ a b Uchwała Nr XLVII/458/06 Rady Miejskiej w Trzebiatowie z dnia 31 sierpnia 2006 r. w sprawie podziału Sołectwa Trzebusz (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 105, poz. 1978)
- ↑ Rada Miejska w Trzebiatowie - Okręg wyborczy nr 9. Państwowa Komisja Wyborcza, 2006. [dostęp 2010-01-06]. (pol.).
- ↑ a b c 8.8.2 Obszary podlegające ochronie. W: Stowarzyszenie Pracowni Autorskich „Afix”: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Trzebiatów. Trzebiatów: UM w Trzebiatowie, 2004, s. 94.
- ↑ Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości. (M.P. z 1947 r. nr 37, poz. 297, s. 13)
- ↑ Uchwała Nr XII/114/03 Rady Miejskiej w Trzebiatowie z dnia 28 sierpnia 2003 r. ws. statutów jednostek pomocniczych (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 101, poz. 1715)
Media użyte na tej stronie
Autor:
Mapa gminy Trzebiatów, Polska
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of West Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 54.65 N
- S: 52.58 N
- W: 13.95 E
- E: 17.10 E
Autor:
Mapa powiatu gryfickiego, Polska
Autor: JDavid, Licencja: CC BY-SA 4.0
Trzebusz - rzymskokatolicki kościół parafialny p.w. św. Józefa Oblubieńca NMP, XV, XVII
Autor: Remigiusz Józefowicz (pl:dzoker), Licencja: CC BY-SA 2.5 pl
Trzebusz - rzymskokatolicki kościół parafialny p.w. św. Józefa Oblubieńca NMP, XV, XVII