Trzmielina pospolita
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | rośliny zielone | ||
Nadgromada | rośliny telomowe | ||
Gromada | rośliny naczyniowe | ||
Podgromada | rośliny nasienne | ||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | różopodobne | ||
Rząd | dławiszowce | ||
Rodzina | dławiszowate | ||
Rodzaj | trzmielina | ||
Gatunek | trzmielina pospolita | ||
Nazwa systematyczna | |||
Euonymus europaeus L. Sp.Pl.1:197. 1753 | |||
Synonimy | |||
| |||
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
![]() |
Trzmielina pospolita, t. zwyczajna (Euonymus europaeus L.) – gatunek krzewu należący do rodziny dławiszowatych (Celastraceae). Występuje w Europie i Azji, w Polsce jest dość pospolity na całym obszarze.
Morfologia
- Pokrój
- Rozłożysty krzew osiągający wysokość do 3 m.
- Łodyga
- Młode gałązki gładkie, oliwkowozielonawe, starsze czterokanciaste, o ciemniejszych krawędziach. Pączki z jasnymi dwubarwnymi łuskami, przylegające do pędów.
- Liście
- Eliptyczne, zaostrzone, o klinowatej podstawie, piłkowanych brzegach i długości 3–9 cm. Ogonek liściowy krótki (ok. 0,5–1 cm), na blaszce widoczne 5–6 nerwów bocznych. Jesienią liście przebarwiają się na czerwono.
- Kwiaty
- Drobne, bladozielonawe, przedprątne, zebrane w pozorne baldaszki na szczytach gałązek. Mają kielich i koronę czterodziałkowe, 4 pręciki i 1 słupek.
- Owoc
- Czterograniasta jaskraworóżowa torebka, zawierająca 4 białe nasiona w pomarańczowej osnówce. Utrzymują się na krzewie jeszcze długo po opadnięciu liści.
Biologia i ekologia
Roślina wieloletnia, nanofanerofit. Kwitnie w maju, zapylana jest przez muchówki[4]. Siedlisko: lasy i zarośla na całym niżu i w niższych położeniach górskich. Gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Querco-Fagetaea, Cl. Rhamno-Prunetea[5]. Roślina silnie trująca: wszystkie części rośliny, ale przede wszystkim owoce zawierają glikozydy: ewobiozyd, ewomonozyd i ewonozyd[6]. Zatrucie trzmieliną zwyczajną powoduje osłabienie, wymioty, biegunkę, dreszcze, konwulsje, zaburzenia w pracy serca, paraliż, a w końcu śmierć[7]. Za śmiertelną dla dorosłego człowieka dawkę uważa się 35 owoców[7]. Liczba chromosomów 2n= 64[8].
Galeria
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-12-19] (ang.).
- ↑ Euonymus europaeus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
- ↑ Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Jan Mowszowicz: Przewodnik do oznaczania roślin trujących i szkodliwych. Warszawa: PWRiL, 1982. ISBN 83-200-2415-3.
- ↑ a b Burkhard Bohne, Peter Dietze: Rośliny trujące: 170 gatunków roślin ozdobnych i dziko rosnących. Warszawa: Bellona, Spółka Akcyjna, 2008. ISBN 978-83-11-11088-5.
- ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
Bibliografia
- W. Kulesza: Klucz do oznaczania drzew i krzewów. Warszawa: PWRiL, 1955.
- Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
Media użyte na tej stronie
Autor: Димитър Найденов / Dimìtar Nàydenov, Licencja: CC BY-SA 4.0
Листа на европейски чашкодрян, ПР Балабана.
Autor: Krzysztof Ziarnek, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Euonymus europaeus, Dobra k. Szczecina, NW Poland
Autor: Beentree, Licencja: CC BY-SA 3.0
Yponomeuta cagnagella, Namiotówka trzmielinówka, Polska
Euonymus europaeus L., syn. Euonymus europaea L.
- Original Caption
- Gemeiner Spindelbaum, Evonymus europaea
Autor: Andel Früh, Licencja: CC BY-SA 2.5
Seeds of the European spindle (Euonymus europaeus L.)
Autor: Bartosz Cuber, Licencja: CC BY-SA 3.0
Trzmielina pospolita, t. zwyczajna (Euonymus europaeus)