Ukta
Artykuł | 53°41′18″N 21°29′46″E |
---|---|
- błąd | 38 m |
WD | 53°42'N, 21°32'E |
- błąd | 20721 m |
Odległość | 4 m |
wieś | |
Ukta, po lewej kaplica Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, w głębi kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Sołectwo | Ukta |
Liczba ludności (2011) | 623[1] |
Strefa numeracyjna | 87 |
Kod pocztowy | 12-220[2] |
Tablice rejestracyjne | NPI |
SIMC | 0767115 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Ukta (dawniej Stara Ukta, niem. Alt Ukta) – wieś mazurska w Polsce, w sołectwie Ukta[3], położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Ruciane-Nida nad Krutynią i przy skrzyżowaniu drogi wojewódzkiej nr 609 z drogą wojewódzką nr 610. Do 1954 r. siedziba gminy Ukta. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego.
Wieś leży w Puszczy Piskiej nad rzeką Krutynią. Obecnie jest tu przystanek PKS, stanica wodna, bar ulokowany w starej kuźni, poczta, apteka, sklepy i ośrodki wypoczynkowe, a także szkoła podstawowa. Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzi filiał Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego.
Historia
Na położonym 2 kilometry na południe wzgórzu zwanym Zameczkiem podczas prowadzonych wykopalisk archeologicznych znaleziono urny z prochami z czasów przedhistorycznych[4]. Początki nowożytnej osady sięgają lat około 1734, gdy istniała tu huta szkła. Przy hucie powstała osada zwana Szklarnią Krutyńską. Po upadku huty była tu kolonia drwali. W 1832 do wsi przybyli filiponi (jedna ze wspólnot rosyjskich staroobrzędowców, osiedliła się na stałe w pobliskim Wojnowie), którzy założyli tu swoją osadę i nadali jej obecną nazwę Ukta. W czasie II wojny światowej w Ukcie znajdował się niemiecki obóz pracy przymusowej, w którym przebywali więźniowie różnych narodowości (w tym Polacy).
Zabytki
- kościół neogotycki z 1845 r. z neogotyckim ołtarzem głównym z obrazem Opłakiwanie Chrystusa z 2 poł. XVI w., przypisywany Girolamowi Muzianowi.
- drewniana dzwonnica kościelna z dwoma dzwonami z 1846 r.
- aleja lipowa z pomnikowymi drzewami o obwodzie 2-4 m.
- ruiny mostu kolejowego na dawnej linii Mrągowo-Ruciane-Nida[5].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Wieś Ukta w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2017-06-04] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1324 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ Uchwała Rady Miejskiej w Rucianem-Nidzie nr VI/12/2003 z dnia 31 stycznia 2003 r. w sprawie uchwalenia statutu sołectwa Ukta. 2010-07-26. [dostęp 2020-01-29]. (pol.).
- ↑ Jan Bałdowski "Warmia i Mazury, mały przewodnik" Wydawnictwo Sport i Turystyka Warszawa 1977 s. 214-215
- ↑ Piotr Skurzyński "Warmia, Mazury, Suwalszczyzna" Wyd. Sport i Turystyka - Muza S.A. Warszawa 2004 ISBN 83-7200-631-8 s. 328
Bibliografia
- Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury. Przewodnik, Białystok: Agencja TD, 1996. ISBN 83-902165-0-7, s. 191
- Ukta, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 779 .
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Warmian-Masurian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 54.52 N
- S: 53.07 N
- W: 19.05 E
- E: 22.95 E
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Pisz County with urbanized area highlighted. Geographic limits of the map:
- N: 53.92 N
- S: 53.42 N
- W: 21.39 E
- E: 22.32 E
Ukta - kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. (zabytek nr rejestr. A-2978)
Autor: Duży Bartek, Licencja: CC BY-SA 3.0
Ulica w Ukcie, po lewej kaplica Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, w głębi kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
Herb miasta Ruciane-Nida