Ulica Mostowa w Toruniu
| |||||||||||||||||||||||||
Stare Miasto | |||||||||||||||||||||||||
Państwo | ![]() | ||||||||||||||||||||||||
Województwo | ![]() | ||||||||||||||||||||||||
Miejscowość | Toruń | ||||||||||||||||||||||||
Długość | 230 m | ||||||||||||||||||||||||
Plan | |||||||||||||||||||||||||
![]() | |||||||||||||||||||||||||
Przebieg | |||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego (c) SANtosito, CC BY-SA 4.0 | |||||||||||||||||||||||||
53,00966°N 18,60833°E/53,009660 18,608330 |
Ulica Mostowa Toruniu – ulica w zespole staromiejskim Torunia, w południowo-zachodniej części Starego Miasta.
Charakterystyka
Ulica ma długość ok. 230 m i przebieg południkowy, zaczyna się przy ul. Bulwar Filadelfijski, prowadzi przez Bramę Mostową, za którą odchodzi od niej ul. Podmurna, przecina ul. Ciasną i dochodzi do ul. Szerokiej. Do skrzyżowania z ul. Ciasną bowiązuje ruch jednokierunkowy, dalej ma charakter deptaka.
Nazwa
Przed zbudowaniem mostu w końcu XV w. ulica nosiła nazwę Promowej lub Przewoźnej (niem. Vergasse). Obecna nazwa ulicy - Mostowa (niem. Brückenstrasse) weszła w użycie w drugiej połowie XVI wieku i pochodzi od drewnianego mostu przez Wisłę, który znajdował się na jej przedłużeniu od 1500 r. do 2. połowy XIX w. W okresie od 1815 do ok. 1870 r. nosiła nazwę Louisenstraße ku czci królowej Luizy Pruskiej. W okresie 1939-45 zmieniono jej nazwę na Brückengasse.
Historia i charakter
Ulica należy do najwcześniejszych ulic wytyczonych po lokacji Torunia, niedługo po 1236 r. Była to jedna z głównych ulic miasta w jego najwcześniejszej fazie rozwoju, prowadząca na nadbrzeże wiślane. W średniowieczu przy ulicy stały kamienice, od XVI do XVIII w. przebudowywane na spichlerze. W XVIII w. na rogu ulicy Mostowej i Ciasnej został zbudowany późnobarokowy pałac burmistrza Jakuba Fengera, przebudowany w XIX w. W XIX w. miało swoją siedzibę kilka banków (m.in. polski bank kredytowy Donimirski, Kalkstein, Łyskowski i sp.), a także hotel „Pod Orłem” (istnieje do dzisiaj). W XIX i na pocz. XX w. większość kamienic przebudowano na kamienice czynszowe, jednak zachowało się wiele starszych budynków pochodzących ze średniowiecza[1].
Ważniejsze obiekty
Nr | Obiekt | Lata budowy | Projekt | Styl architektoniczny | Ewidencja zabytków | Uwagi | Zdjęcie |
1. | tzw. Spichrz Szwedzki Mostowa 1 | 1719, przebudowa: 1823 | Jan Noggen | renesans/barok | ![]() | Pełnił rolę spichrza, koszarów wojskowych oraz po przebudowie przez władze prsukie w 1823 roku - wojskowego magazynu żywności. Dwuskrzydłowy, czterokondygnacyjny, w 1823 roku spichrz połączono z Basztą Żuraw dobudowywując tzw. łącznik z żurawiem. Obecnie zaadaptowany na restaurację i hotel. | |
2. | Mostowa 2 | początek XVIII wiek, przebudowa 1871 i 1888 | barok | ![]() | Dawniej spichrz, obecnie zaadaptowany na Hotel Spichrz II | ||
3. | Mostowa 4 | XVIII/XIX wiek | klasycyzm | ![]() | Obecnie zaadaptowana na Hotel Spichrz II | ||
4. | Mostowa 6 | XIV wiek, przebudowy ok. 1520, koniec XVII w., 1865 | gotyk/barok | ![]() | Do początku XVI w. były to trzy oddzielne kamienice. Ok. 1520 r. połączono je funkcjonalnie - kamienica północna pełniła wówczas funkcje mieszkalno-reprezentacyjne, kamienice środkową i południową przeznaczono na spichrze. Kamienice nadbudowano i zwieńczono półkolistymi szczytami flankowanymi sterczynami. W okresie baroku kamienice przeszły kolejną modernizację (dotyczyło zwłaszcza to ich wnętrz), po której zachowała się między innymi kręcona klatka schodowa z rzeźbą lwa, trzymającego tarczę z datą 1699 r. Po 1865 r. przebudowano przyziemie i pierwsze piętro, zmieniając układ okien. W marcu 2007 r. południową część budynku strawił pożar. | ||
5. | Mostowa 9 | XIX wiek | eklektyzm | ![]() | Kamienica narożna z wykuszami i efektownym narożnym balkonem | ||
6. | Pałac Fengerów Mostowa 14 | 1742, przebudowa 1833 | Jan Baptysta Cocchi | barok | ![]() | Przebudowa z 1833 roku pozbawiła go bogatej barokowej elewacji na rzecz uproszczonej, klasycyzującej. W 1792 roku urodził się tu hrabia Fryderyk Florian Skarbek. W 1825 roku przebywał tu Fryderyk Chopin, kiedy spędzał wakacje w niedalekiej Szafarni. | |
7. | Mostowa 17 | XIX wiek | neoklasycyzm | ![]() | Mieści się tu (wraz z przylegającą kamienica pod numerm 15) od 1886 roku hotel „Pod Orłem” dawniej nazywany „Pod Czarnym Orłem” | ||
8. | Mostowa 22 | XV wiek, przebudowa XVIII wiek, XIX wiek | gotyk/barok | ![]() | Gotycka trójosiowa (trzy rzędy okien w pionie), barokowy szczyt | ||
9. | Mostowa 24 | XV wiek, przebudowa około 1800 | gotyk | ![]() | Dwuosiowa gotycka kamienica z malowidłami ornamentalnymi na fasadzie, charakterystycznymi dla Torunia, w kolorach czarnym, czerwonym i białym. | ||
10. | Mostowa 28 | XV wiek, XIX wiek, 1902 | gotyk/klasycyzm | ![]() | |||
11. | Mostowa 30 | 1888 | neoklasycyzm | ![]() | Kamienica powstała z przebudowy domu barokowego, zachowany piaskowy bogaty barokowy portal z 1648 roku. W okresie międzywojennym i zaraz po II Wojnie Światowej w kamienicy mieścił się Konsulat Honorowy Republiki Francuskiej. | ||
12. | Mostowa 36 | XV wiek, XIX wiek | Stanisław Hebanowski | ![]() | Dawna siedziba banku kredytowego Donimirski, Kalkstein, Łyskowski i sp. |
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Ulice: Mostowa i Podmurna | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2019-07-31] (pol.).
Media użyte na tej stronie
Autor:
Mapa miasta Toruń, Polska
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
(c) SANtosito, CC BY-SA 4.0
Location map of Kuyavian-Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 53.83 N
- S: 52.28 N
- W: 17.16 E
- E: 19.88 E
Autor: Piotr Kożurno, Licencja: CC BY-SA 3.0
Toruń, ul. Mostowa 9 - kamienica, 1897 (zabytek nr A/166)
Autor: Grisznak, Licencja: CC BY-SA 3.0
Toruń, ul. Mostowa 15/17 - hotel „Pod Orłem”, XV, 1886, 1924 (zabytek nr A/134)
Autor: Panszpik, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Toruń, ul. Mostowa 6 - kamienica z oficynami, 1 poł. XVI (zabytek nr A/479/274 oraz 41/A)
Autor: Pko, Licencja: GFDL
Toruń, kamienica przy ul. Mostowej 36, dawniej siedziba banku kredytowego Donimirski, Kalkstein, Łyskowski i sp. Zbudowana w 2. połowie XIX w., arch. Stanisław Hebanowski.
Autor: Marcin Floryan, Licencja: CC BY 2.5
Ikona ulicy - zakończenie skrzyżowaniem
Autor: Pko, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Toruń, Mostowa 30, portal z 1648 r.
Autor: Lechoo.net, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Ikona skrzyżowania ulic typu T z dochodzącym deptakiem
Autor: Pko, Licencja: GFDL
Toruń, gotycka kamienica przy ul. Mostowej 24.
Autor: Grisznak, Licencja: CC BY-SA 3.0
Toruń, ul. Mostowa 28 - kamienica, XV, XIX, 1902 (zabytek nr A/739)
Autor: Ola Zaparucha, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Toruń, Mostowa 14 - dawny pałac Fengerów, zbudowany 1742, przebudowany w 1833 (zabytek nr A/510)
Autor: MGalloway (WMF), Licencja: CC BY-SA 3.0
A tickmark icon included in the OOjs UI MediaWiki lib.
Autor: Bartek444, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ikona. Początek deptaku w postaci skrzyżowania T z deptakiem.
Autor: Arvedui89, Licencja: CC BY-SA 3.0
Ulica Mostowa na planie Torunia
Autor: Pko, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Toruń, tzw. Spichrz Szwedzki przy ul. Mostowej 1, obecnie hotel
Autor: Pko, Licencja: CC BY-SA 4.0
Rubinkowo, widok na ul. Dziewulskiego z bloku przy ul. Łyskowskiego 13.
Crossroads with a major road ahead.
Autor: Pko, Licencja: CC BY 2.5
Toruń, ul. Mostowa 22 - gotycka kamienica, XV, XVIII, XIX w. (zabytek nr A/191)