Ulica Stalowa we Wrocławiu
Gajowice | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() Od ul. Kwaśnej do ul. Kruczej | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Państwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Miejscowość | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Długość | 1128 m | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Poprzednie nazwy | Kopischstrasse | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przebieg | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
51°05′50,013″N 17°00′06,767″E/51,097226 17,001880 |
Ulica Stalowa – ulica położona we Wrocławiu na osiedlu Gajowice, w dawnej dzielnicy Fabryczna[1][2][3][4]. Ulica ma 1128 m długości[1]. Biegnie od ulicy Kruczej do torów kolejowych zamykających północny kraniec ulicy[1][2], którymi przebiegają linie kolejowe: LK 273, LK 274, LK 757, LK 760, LK 761[5]. W początkowym i końcowym biegu ulicy znajdują się między innymi zachowane kamienice oraz inne budynki wpisane do gminnej ewidencji zabytków, w szczególności przy skrzyżowaniu z ulicą Grabiszyńską schron przeciwlotniczy dla ludności cywilnej z lat 1940-1941[6].
Historia
Ulica przebiega przez obszar osiedla Gajowice, który został włączony do miasta w 1868 r.[4] Biegła tu droga do dawnej wsi Grabiszyn (położonej ówcześnie wzdłuż dzisiejszej ulicy Grabiszyńskiej na odcinku od ulicy Bzowej do ulicy Klecińskiej), o której najstarszy zapis pochodzi z 1465 r., a we wzmiance z 1499 r. nazwana była drogą grabiszyńską. Za ulicę uznano ją w 1823 r.[7][8] Przy południowym krańcu współczesnej ulicy Stalowej natomiast znajdowało się niegdyś tzw. Kwaśne Źródło – Sauerbrunn[b], wzmiankowane już w 1806 r., a użytkowane rekreacyjnie do 1945 r. Znajdował się tu między innymi staw z wypożyczalnią łódek – Park przy Kwaśnym Źródle[9][10][11]. Stosunkowo późno, na śladzie dawnej drogi gruntowej, wytyczono tu trzeci, ostatni odcinek ulicy Kruczej[12]. Odcinek ulicy Stalowej, jako Kopischstrasse, w rejonie ulicy Grabiszyńskiej, widoczny jest już na planie z 1901 r.[10]
Zabudowa Gajowic w rejonie Stalowej, w części północnej, realizowana była dopiero w pierwszej połowie XX wieku. Powstały tu budynki, w tym kamienice czynszowe, w zabudowie pierzejowej[4][6][8]. W pierwszej kolejności powstała zabudowa odcinka północnego od ulicy Grabiszyńskiej do torów kolejowych[6][13]. W kolejnych latach nastąpiła zabudowa odcinka południowego od ulicy Kruczej do Kwaśnej. Zabudowa ta realizowana w latach 1925-1936 wzdłuż ulicy Kruczej i przy ulicach przyległych, obejmowała między innymi osiedle Sauerbrunn-Viertel (Kwaśne Źródło), zbudowanego według projektu Hermanna Wahlicha i Heinricha Rumpla z 1928 r.[6][12][13][14][15][16]. Odcinek środkowy ulicy łączący wyżej opisane powstał po 1932 r.[11][13]
W 1943 r.[17] (lub w latach 1940-1941[6]) przy skrzyżowaniu z ulicą Grabiszyską zbudowano schron przeciwlotniczy dla ludności cywilnej[6][17]. Projektantami obiektu byli Richard Konwiarz[6][17][18] i Rudolf Stein[17][19]. Jego architektura inspirowana była budowlą więzienia dla kobiet w Würzburgu projektu Petera Speetha z 1809 r. Powstał tu pięciokondygnacyjny budynek na planie litery "L" z przylegającą częścią mieszkalną oraz gospodarczą, zwieńczony dachem o przekroju trapezowym. Elewacja posiada boniowanie w przyziemiu i narożnikach okalające poszczególne elewacje rozczłonkowane regularnie rozmieszczonymi otworami wentylacyjnymi. Środkowe wejście nawiązuje formą do monumentalnej bramy fortecznej. W latach 70. XX wieku niekorzystnie obniżono dach oraz zamurowano wejście środkowe[17]. W latach 2008-2010 przeprowadzono przebudowę budowli obronnej (schronu) na budynek usługowy z przeznaczeniem na Archiwum Urzędu Miejskiego[20].
W wyniku działań wojennych prowadzonych podczas oblężenia Wrocławia w 1945 r. znaczna część zabudowy uległa zniszczeniu. Zachowała się jednak część kamienic i budynków po północnej stronie ulicy Grabiszyńskiej oraz w rejonie ulicy Kruczej, w tym część osiedla Sauerbrunn-Viertel. W tym drugim przypadku mniejsza liczba zniszczonych budynków wynikała z faktu, iż ta część miasta została zdobyta przez Armię Czerwoną stosunkowo wcześnie, bo już w lutym 1945 r., a kolejne walki skutkowały zniszczeniami w dalej części miasta[4][8][12][21][22].
Po wojnie, w 1945 r. zasypano kwaśne źródło ze stawem[c][9]. Na miejscu dawnego ogrodu napływający do miasta nowi mieszkańcy zaczęli zakładać i uprawniać bez żadnych ram organizacyjnych różnej wielkości ogrody. Dopiero w 1949 r. powołano Pracowniczy Ogród Działkowy „Gajowice”[23]. W latach 60. XX wieku zrealizowano budowę osiedla mieszkaniowego Gajowice, na wolnych terenach po zniszczonej zabudowie przedwojennej, także zabudowie plombowej. Zabudowa ta sięga ulicy Stalowej, a w rejonie ulicy Oprowskiej dochodzi do placu Srebrnego[4][21][24][25]. Zbudowano budynki mieszkalne o pięciu i jedenastu kondygnacjach nadziemnych, a w rejonie ulicy Stalowej, Grochowej i Icchaka Lejba Pereca zespół szkół o lekkiej i nowoczesnej architekturze[21]. Ulica Grabiszyńska stała się jedną z głównych arterii komunikacyjnych miasta[7].
W latach 2010-2011 zrewitalizowano wnętrze międzyblokowe Stalowa, Brązowa, Spiżowa[26], a w latach 2015-2017 wybudowano nową trasę rowerową wzdłuż ulicy Grabiszyńskiej[27].
Nazwy
W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy:
Nazwa niemiecka ulicy Kopischstrasse upamiętniała Augusta Kopischa, urodzonego 26.05.1799 r. we Wrocławiu, zmarłego 6.02.1853 r. w Berlinie, wrocławskiego poetę i malarza[28]. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Wrocławia i ogłoszona w okólniku nr 12 z 7.03.1946 r.[1].
Układ drogowy
Do ulicy Żelaznej przypisana jest droga gminna o długości 1128 m (numer drogi 106264D, numer ewidencyjny drogi G1062640264011)[1][29]. Część ulicy od ulicy Grabiszyńskiej do torów kolejowych ma przypisaną klasę dojazdową[30][31].
Ulica łączy się z następującymi drogami publicznymi, kołowymi:
powiązanie | droga | foto |
---|---|---|
kontynuacja | ulica Mielecka[32] ulica Bernarda Pretficza (połączenie pieszo-rowerowe)[33][34] | ![]() |
skrzyżowanie | ulica Krucza[1][35] | ![]() |
skrzyżowanie | ulica Kwaśna[36] | ![]() |
ciąg pieszo-rowerowy | teren ROD "Gajowice"[37] | |
skrzyżowanie | ulica Pereca[38] | |
skrzyżowanie | ulica Grochowa[39] | ![]() |
skrzyżowanie | ulica Oporowska[40] | ![]() |
skrzyżowanie, sygnalizacja świetlna[41] | ulica Grabiszyńska[42][43] (klasy głównej[44][45], torowisko tramwajowe[44][46][47]) | |
skrzyżowanie | ulica Miedziana[48] | |
skrzyżowanie | ulica Brązowa[49] | |
ciąg pieszo-rowerowy | planowany: ulica Manganowa i dalej wzdłuż torów[50][51] |
Ulica położona jest na działkach ewidencyjnych o łącznej powierzchni 25 150 m2, wg poniższego zestawienia:
numer | odcinek | powierzchnia | zagospodarowanie | foto |
---|---|---|---|---|
dz. nr 3, AM-16, obręb Grabiszyn[1][52] | od ul. Kruczej do Kwaśnej | 3201 m2[d] | droga gminna | ![]() |
dz. nr 17/1, AM-14, obręb Grabiszyn[1][53] | od ul. Kwaśnej do Grabiszyńskiej | 14 491 m2[d] | droga gminna | ![]() |
dz. nr 7, AM-10, obręb Grabiszyn[1][54] | od ul. Grabiszyńskiej do torów | 7458 m2[d] | droga gminna | |
razem powierzchnia: 25 150 m2[d] |
Współcześnie ulica na odcinku od ulicy Grabiszyńskiej do torów kolejowych znajduje się w strefie ograniczonej prędkości 30 km/h[55]. Ten odcinek ulicy jak i przyległe ulice wskazana jest dla ruchu rowerowego. Są one połączone ze ścieżkami rowerowymi biegnącymi wzdłuż ulicy Grabiszyńskiej[47][56][57]. Przy skrzyżowaniu z tą ulicą znajduje się stacja roweru miejskiego[47][56]. Ponadto wskazuje się tę ulicę na odcinku od ulicy Kruczej do ulicy Grabiszyńskiej jako szkielet przestrzeni publicznej osiedla[58], a na pozostałym odcinku jako istotną dla spójności przestrzeni publicznej osiedla[59].
Przystanki autobusowe i tramwajowe położone przy skrzyżowaniu ulicy Stalowej i Grabiszyńskiej noszą nazwę "Stalowa", a przystanki autobusowe przy skrzyżowaniu z Kruczą noszą nazwę "Krucza (Mielecka)". Ulicą Stalową w ramach komunikacji miejskiej przebiegają linie autobusowe na odcinku od ulicy Grochowej do ulicy Grabiszyńskiej[47]. Do lat 90. XX wieku ulicą Stalową, od ulicy Icchaka Lejba Pereca od Kruczej przebiegała linia autobusu pośpiesznego "C" w jednym kierunku[60][61].
Na całej ulicy jezdnia posiada nawierzchnię z granitowej kostki brukowej, z wyłączeniem krótkich odcinków przy skrzyżowaniu z ulicą Grabiszyńską, gdzie wykonano nawierzchnię z masy bitumicznej[62][63].
Zabudowa i zagospodarowanie
Zabudowa ulicy Stalowej, od ulicy Kruczej do ulicy Kwaśnej obejmuje przedwojenne budynki o trzech lub czterech kondygnacjach nadziemnych i budynek współczesny pod numerem 6a i 6b[6][12][13][14][29][64]. Dalej po zachodniej stronie ulicy rozciąga się teren Rodzinnych Ogrodów Działkowych "Gajowice" na powierzchni ponad 11 ha[65][66][67][68] oraz przychodnia GRABISZYN[69][70] (budynek o powierzchni zabudowy 600 m2[71]), zaś po zachodniej stronie pięciokondygnacyjna zabudowa mieszkalna z lat 60. XX wieku, od ulicy Kwaśniej do Pereca, a dalej teren szkoły w kwartale ulic: Stalowej, Grochowej i Pereca. Za tymi obiektami, do ulicy Grabiszyńskiej znajduje się kolejna zabudowa osiedla Gajowice z lat 60. XX wieku, w tym pięcio- i jedenastokondygnacyjne budynki mieszkalne[4][21][29][64][72].
Po przeciwnej stronie ulicy Grabiszyńskiej znajduje się dawny schron o pięciu kondygnacjach nadziemnych i powierzchni zabudowy wynoszącej 609 m2[6][29][73], a obecnie Archiwum Miejskie[6][29], po stronie zachodniej ulicy. Natomiast po stronie wschodniej położony jest wolnostojący budynek mieszkalno-usługowy[6], część położona przy ulicy Stalowej 63 o jedenastu kondygnacjach nadziemnych i powierzchni zabudowy 254 m2[29][74] (druga część budynku przy ulicy Spiżowej 2 ma powierzchnię zabudowy 367 m2[75]). Dalej zabudowa ulicy obejmuje po oby stronach ulicy pierzeje z zachowanymi budynkami mieszkalnymi i powojenną zabudową mieszkalną i mieszkalno-usługową od jednej do pięciu kondygnacji nadziemnej[6][29][64]. Ulica kończy się przy torach kolejowych i zespole garaży jednokondygnacyjnych, jednostanowiskowych[5][29][64].
Ulica przebiega przez teren o wysokości bezwzględnej od 119,0 do 121,6 m n.p.m.[76]
Zieleń
Tereny zieleni w otoczeniu ulicy Stalowej:
- Wnętrze przy ul. Stalowej (wnętrze z zielenią, ważny dziedziniec, ogród), za budynkiem przy ulicy Stalowej 1-7[77]
- ROD "Gajowcie" (obszar standardu zieleni, rodzinny ogród działkowy)[65][66][68], o powierzchni 111.637 m2[e][67]
- Zieleń międzyblokowa przy ul. Oporowskiej (wnętrze z zielenią, ważny dziedziniec, ogród), za budynkami przy ulicy Grochowej 29-31 i Oporowskiej 14-16[78]
- Dziedziniec przy ul. Spiżowej (wnętrze z zielenią, ważny dziedziniec, ogród), za budynkami przy ulicy Stalowej 65-77[79]
- Dziedziniec przy ul. Stalowej (wnętrze z zielenią, ważny dziedziniec, ogród), za budynkami przy ulicy Stalowej 79-93[80].
Demografia
Ulica przebiega przez kilka rejonów statystycznych o wysokim stopniu zaludnienia przy czym dane pochodzą z 31.12.2019 r.[81]
Rejon statystyczny nr | Ilość osób zameldowanych | Gęstość zaludnienia [lud./km2] | położenie |
---|---|---|---|
930840 | 897 | 10.645 | strona wschodnia, od ul. Kruczej do ul. Kwaśnej |
930830 | 775 | 21.091 | strona wschodnia, od ul. Kwaśnej do ul. Pereca |
930800 | 1.413 | 17.946 | strona wschodnia, od ul. Pereca do ul. Oporowskiej |
930820 | 580 | 2.608 | strona zachodnia, od ul. Kruczej do ul. Oporowskiej |
930690 | 672 | 21.131 | obie strony, od ul. Oporowskiej do ul. Grabiszyńskiej |
930660 | 685 | 38.261 | strona wschodnia, od ul. Grabiszyńskiej do ul. Brązowej |
930651 | 865 | 5.132 | strona zachodnia, od ul. Grabiszyńskiej do ul. Mosiężnej |
930652 | 715 | 23.158 | obie strony, od ul. Brązowej i Mosiężnej do torów kolejowych |
Ochrona i zabytki
Obszar przez który przebiega ulica Stalowa, na odcinku od ulicy Grabiszyńskiej do torów kolejowych, objęty jest ochroną w ramach dzielnicy Gajowice[82][83][84]. Dla tego obszaru ochronie podlega przede wszystkim historyczny układ urbanistyczny kształtowany od lat 90. XIX wieku i w końcu XIX wieku do 1945 r.[84][85] Przy ulicy i w najbliższym sąsiedztwie znajdują się następujące zabytki:
obiekt, położenie | powstanie, nr rej.[f] | fotografia |
---|---|---|
odcinek od ul. Kruczej do ul. Kwaśnej | ||
strona wschodnia | ||
Budynek mieszkalny, ulica Krucza 53, 55, 57, 59[6][86][87] | 1927 r. (projekt B.D.A. Wahlich und Grau; Hermann Wahlich i Erwin Grau) rodzaj ochrony: inny[6] | ![]() |
Budynek mieszkalny, ulica Stalowa 1-7[6][88][89] | lata 20. XX wieku rodzaj ochrony: inny[6] | ![]() |
strona zachodnia | ||
Budynek mieszkalny, ulica Krucza 61-63-65-67-69-71-73[6][90][91] | 1926 r. (projekt B.D.A. Wahlich und Grau; Hermann Wahlich i Erwin Grau), lata 1927-1930 rodzaj ochrony: inny[6] | ![]() |
Budynek mieszkalny, ulica Stalowa 2-4[6][92][93] | lata 1926-1928 (projekt Hermann Wachlich) rodzaj ochrony: inny[6] | ![]() |
Budynek mieszkalny, ulica Stalowa 6-8[6][94][95] | lata 1926-1928 (projekt Hermann Wachlich) rodzaj ochrony: inny[6] | ![]() |
Budynek mieszkalny, ulica Kwaśna 6[6][96][97] | 1926 r. rodzaj ochrony: inny[6] | ![]() |
odcinek od ul. Grabiszyńskiej do torów kolejowych | ||
strona wschodnia | ||
Budynek mieszkalno-usługowy, ulica Grabiszyńska 133-135[6] (ul. Spiżowa 2, ul. Stalowa 63)[98] | lata 1966-1967 (projekt S. Műller) rodzaj ochrony: inny[6] | ![]() |
Kamienica, ulica Stalowa 65[6][99][100] | 1915 r. rodzaj ochrony: inny[6] | |
Kamienica, ulica Stalowa 69[6][101][102] | około 1905-1910 r. rodzaj ochrony: inny[6] | |
Kamienica, ulica Stalowa 71[6][94][103] | około 1905 r. rodzaj ochrony: inny[6] | |
Kamienica, ulica Stalowa 73[6][104][105] | około 1905 r. rodzaj ochrony: inny[6] | |
Kamienica, ulica Stalowa 75[6][106][107] | około 1905 r. rodzaj ochrony: inny[6] | |
Kamienica, ulica Stalowa 79[6][108][109] | około 1905-1910 r. rodzaj ochrony: inny[6] | |
Kamienica, ulica Stalowa 81[6][110][111] | około 1920-1925 r. rodzaj ochrony: inny[6] | |
Kamienica, ulica Stalowa 83[6][112][113] | około 1915 r. rodzaj ochrony: inny[6] | |
Kamienica, ulica Stalowa 85[6][114][115] | około 1915 r. rodzaj ochrony: inny[6] | |
Kamienica, ulica Stalowa 87[6][116][117] | około 1915 r. rodzaj ochrony: inny[6] | |
strona zachodnia | ||
Schron przeciwlotniczy dla ludności cywilnej, obecnie Archiwum Miejskie Wrocławia, ulica Stalowa 62[6][29][118][119] (ulica Grabiszyńska 137}[119] | lata 1940-1941 (projekt Richard Konwiarz) rodzaj ochrony: inny[6] | ![]() |
Budynek mieszkalny, ulica Mosiężna 1[6][120][121] | około 1920 r. rodzaj ochrony: inny[6] | |
Budynek mieszkalny, ulica Stalowa 86-92[6][122][123] | około 1920 r. rodzaj ochrony: inny[6] | |
między torami kolejowymi | ||
Posterunek odgałęźny WS (przy Stalowej) w zespole stacji kolejowej – Wrocław Świebodzki, plac Orląt Lwowskich[6][124] | lata 30. XX wieku rodzaj ochrony: inny[6] |
Osiedle kompletne
Ulica Stalowa na całej swej długości przebiega przez obszar tzw. osiedla kompletnego – Śródmieście Południowe – wskazanego przez urbanistów. W ramach standardów określonych w tym projekcie wyznaczono kierunki rozwoju tego obszaru, także na podstawie konsultacji społecznych, a ich realizacja oparta jest o Wytyczne przestrzenne na rzecz osiedli kompletnych[125][126]. W ramach tego projektu wyznaczono przy ulicy Stalowej dwa punkty stanowiące ważną przestrzeń publiczną placu lub skrzyżowania: skrzyżowanie ulic Grabiszyńskiej i Stalowej[127] oraz skrzyżowanie ulic Kruczej i Mieleckiej[128]. Wśród obiektów budowlanych wskazano natomiast:
- Szkoła Podstawowa nr 43 (jako obiekt oświaty, zdrowia, opieki, sportu)[72], ulica Grochowa 36-38[2]
- Przychodnię Grabiszyn (jako obiekt oświaty, zdrowia, opieki, sportu)[69], ulica Stalowa 50[2]
- Archiwum Miejskie Wrocławia (jako budynek charakterystyczny, szczególny, dominanta, zabytek)[129], ulica Stalowa 62[6]
- Galeriowiec (jako budynek charakterystyczny, szczególny, dominanta, zabytek)[130], ulica Grabiszyńska 133-135[6] (ul. Spiżowa 2, ul. Stalowa 63)[98].
Baza TERYT
Dane Głównego Urzędu Statystycznego z bazy TERYT, spis ulic (ULIC)[131]:
- województwo: DOLNOŚLĄSKIE (02)
- powiat: Wrocław (0264)
- gmina/dzielnica/delegatura: Wrocław (0264011) gmina miejska
- Miejscowość podstawowa: Wrocław (0986283) miasto; Wrocław-Fabryczna (0986290) delegatura
- kategoria/rodzaj: ulica
- Nazwa ulicy: ul. Żelazna (20808).
Zobacz też
Uwagi
- ↑ W lewej górnej części zdjęcia widoczna zabudowa przy ulicy Stalowej, od ulicy Grochowej do torów kolejowych. Wyraźnie wyróżnia się schron przeciwlotniczy przy skrzyżowaniu ulicy Stalowej z ulicą Grabiszyńską (ulica Stalowa 62[6][118][119] / ulica Grabiszyńska 137[119]) oraz położony po przeciwnej stronie ulicy Stalowej, z cofniętą linią zabudowy względem ulicy Grabiszyńskiej, powojenny budynek przy ulicy Grabiszyńskiej 133-135[6] (ulicy Spiżowej 2 i ulicy Stalowej 63[98]).
- ↑ Kwaśne Źródło – Sauerbrunn – położone było w kwartale współczesnych ulic: Stalowej, Kruczej, Jemiołowej i Kwaśnej. Ta ostatnia nosi nazwę nawiązującą do tego faktu, tak jak i wcześniejsza nazwa niemiecka Sauerbrunnstrasse[9].
- ↑ Podanej tu informacji zaczerpniętej z Encyklopedii Wrocławia, wydanie III z 2006 r., że Kwaśne Źródło ze stawem zostało zasypane w 1945 r.[9], przeczy w pewnym stopniu plan Wrocławia z 1948 r. Karpowicza, na którym staw ten nadal jest zaznaczony[136].
- ↑ a b c d Nieco inne powierzchnie działek wynikają z danych udostępnionych na portalu GEO-INFO 7 prowadzonym przez Zarząd Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we Wrocławiu (ZGKiKM), a mianowicie – dz. nr 3: 0,3235 ha[132]; dz. nr 17/1: 1.4489 ha[133]; dz. nr 7: 0,7465 ha[134]; co łącznie daje 2,5189 ha (czyli 25.189 m2).
- ↑ Nieco inna powierzchnia działki wynika z danych udostępnionych na portalu GEO-INFO 7 prowadzonym przez Zarząd Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we Wrocławiu (ZGKiKM), a mianowicie – dz. nr 4/8: 11.1724 ha[135].
- ↑ Nr rej.: numer wpisu do rejestru zabytków; mpzp - miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego; gez - gminna ewidencja zabytków.
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j ZDiUM ulice 2020 ↓, poz. 5171-5172 (Stalowa).
- ↑ a b c d SIP 2020 ↓, Mapa podstawowa.
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedla Wrocławia.
- ↑ a b c d e f Harasimowicz 2006 ↓, s. 221 (Gajowice).
- ↑ a b PKP PLK 2020 ↓.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd be bf SIP 2020 ↓, GEZ.
- ↑ a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 246 (Grabiszyńska).
- ↑ a b c Antkowiak 1970 ↓, s. 58-59 (Grabiszyńska).
- ↑ a b c d Harasimowicz 2006 ↓, s. 465 (Kwaśne Źródło).
- ↑ a b UMWD 2020 ↓, Mapy historyczne, 1901 r..
- ↑ a b c UMWD 2020 ↓, Mapy historyczne, 1932 r..
- ↑ a b c d Harasimowicz 2006 ↓, s. 446 (Krucza).
- ↑ a b c d Eysymontt i in. 2008 ↓, s. 86 poz. 89.
- ↑ a b Eysymontt i in. 2008 ↓, s. 86-87 poz. 90.
- ↑ Harasimowicz 2006 ↓, s. 761 (Rump Heinrich).
- ↑ Harasimowicz 2006 ↓, s. 942 (Wahlich Hermann).
- ↑ a b c d e Harasimowicz 2006 ↓, s. 795 (Schrony przeciwlotnicze).
- ↑ Harasimowicz 2006 ↓, s. 400 (Konwiarz Richard).
- ↑ Harasimowicz 2006 ↓, s. 836 (Stein Rudolf).
- ↑ SIP 2020 ↓, Inwestycje miejskie, nr 71.
- ↑ a b c d Harasimowicz 2006 ↓, s. 221 (Gajowice. O. M. „Gajowice”).
- ↑ Antkowiak 1970 ↓, s. 52-53 (Krucza).
- ↑ ROD Gajowice 2021 ↓, Historia ogrodu.
- ↑ Harasimowicz 2006 ↓, s. 633 (Osiedla mieszkaniowe).
- ↑ Harasimowicz 2006 ↓, s. 634 (Większe osiedla … lata 50.-90. XX wieku … mapa).
- ↑ SIP 2020 ↓, Inwestycje miejskie, nr 1022.
- ↑ SIP 2020 ↓, Inwestycje miejskie, nr 2019.
- ↑ a b c Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 85 (Kopischstr.).
- ↑ a b c d e f g h i UMWD 2020 ↓, BDOT10k.
- ↑ Uchwała RMWr 2016 ↓, § 26 ust. 2 pkt 1.
- ↑ Uchwała RMWr 2016 ↓, § 27 ust. 2 pkt 1.
- ↑ ZDiUM ulice 2020 ↓, poz. 3178 (Mielecka).
- ↑ ZDiUM ulice 2020 ↓, poz. 4386-4392 (Pretficza Bernarda).
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; CP_14.
- ↑ ZDiUM ulice 2020 ↓, poz. 2525-2529 (Krucza).
- ↑ ZDiUM ulice 2020 ↓, poz. 2670 (Kwaśna).
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; CP_03.
- ↑ ZDiUM ulice 2020 ↓, poz. 4024 (Pereca).
- ↑ ZDiUM ulice 2020 ↓, poz. 1385 (Grochowa).
- ↑ ZDiUM ulice 2020 ↓, poz. 3790 (Oporowska).
- ↑ ZDiUM sygnalizacja 2020 ↓, poz. 240.
- ↑ ZDiUM ulice 2020 ↓, poz. 1313 (Grabiszyńska).
- ↑ SIP 2020 ↓, Mapa własności, dz. Grabiszyn, AR_14, 1.
- ↑ a b Uchwała RMWr 2014 ↓, § 22.
- ↑ Uchwała RMWr 2016 ↓, § 23 ust. 2 pkt 4.
- ↑ Uchwała RMWr 2016 ↓, § 23 ust. 2 pkt 1.
- ↑ a b c d wroclaw.pl 2020 ↓, schematy komunikacji.
- ↑ ZDiUM ulice 2020 ↓, poz. 3167 (Miedziana).
- ↑ ZDiUM ulice 2020 ↓, poz. 380 (Brązowa).
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; PR_01.
- ↑ Uchwała RMWr 2016 ↓, § 30.
- ↑ SIP 2020 ↓, Mapa własności, Grabiszyn, AR_16, 3.
- ↑ SIP 2020 ↓, Mapa własności, Grabiszyn, AR_14, 17/1.
- ↑ SIP 2020 ↓, Mapa własności, Grabiszyn, AR_10, 7.
- ↑ SIP 2020 ↓, Komunikacja, utrudnienia.
- ↑ a b SIP 2020 ↓, Mapa rowerowa.
- ↑ Uchwała RMWr 2016 ↓, § 23 ust. 2 pkt 5.
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; 1U_03.
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; 2U_01.
- ↑ Milczyński 1973 ↓.
- ↑ Milczyński 1978 ↓.
- ↑ GUGiK 2020 ↓, Geoportal krajowy, obiekty topograficzne.
- ↑ ZGKiKM 2020 ↓, BDOT500.
- ↑ a b c d ZGKiKM 2020 ↓, EGiB.
- ↑ a b SIP 2020 ↓, Mapa przyrodnicza.
- ↑ a b SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; OZI_01.
- ↑ a b SIP 2020 ↓, Mapa własności, Grabiszyn, AR_15, 4/8.
- ↑ a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 612 (Ogrody działkowe).
- ↑ a b SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; UO_14.
- ↑ SPZOZ 2021 ↓, przychodnie, Grabiszyn.
- ↑ ZGKiKM 2020 ↓, EGiB 02641_1.0028.AR_15.4/7.1_BUD.
- ↑ a b SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; UO_18.
- ↑ ZGKiKM 2020 ↓, EGiB 02641_1.0028.AR_10.8.1_BUD.
- ↑ ZGKiKM 2020 ↓, EGiB 02641_1.0028.AR_11.8/7.1_BUD.
- ↑ ZGKiKM 2020 ↓, EGiB 02641_1.0028.AR_11.8/15.1_BUD.
- ↑ SIP 2020 ↓, Mapa wysokościowa.
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; WZ_31.
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; WZ_19.
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; WZ_08.
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; WZ_01.
- ↑ a b SIP 2020 ↓, Demografia.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 9.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 10385.
- ↑ a b Uchwała RMWr 2016 ↓, § 7 ust. 4.
- ↑ WUOZ 2018 ↓, dzielnica Gajowice - mapa (karta).
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 3895.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 3714, 3715.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8293.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 7912, 7914.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 3898.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 3717, 3718, 3721, 3722.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8294.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 7913.
- ↑ a b ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8299.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 7915.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 4066.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 3894.
- ↑ a b c ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8172.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8297.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 7916.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8298.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 7917.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 7918.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8300.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 7919.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8301.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 7920.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8302.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 7921.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8303.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 7922.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8304.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 7923.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8305.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 7924.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8307.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 7926.
- ↑ a b ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8296.
- ↑ a b c d WUOZ 2020 ↓, poz. 7927.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 4929.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 4693.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 8306.
- ↑ WUOZ 2020 ↓, poz. 7925.
- ↑ ZW 2020 ↓, GEZ poz. 5800.
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11.
- ↑ wroclaw.pl 2019 ↓.
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; PS_03.
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; PS_09.
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; BC_04.
- ↑ SIP 2020 ↓, Osiedle kompletne, poz. A11; BC_02.
- ↑ GUS 2020 ↓, ULIC.
- ↑ ZGKiKM 2020 ↓, EGiB 02641_1.0028.AR_16.3.
- ↑ ZGKiKM 2020 ↓, EGiB 02641_1.0028.AR_14.17/1.
- ↑ ZGKiKM 2020 ↓, EGiB 02641_1.0028.AR_10.7.
- ↑ ZGKiKM 2020 ↓, EGiB 02641_1.0028.AR_15.4/8.
- ↑ UMWD 2020 ↓, Mapy historyczne, 1948 r..
Bibliografia
- Zygmunt Antkowiak, Ulice i place Wrocławia, Wrocław-Warszawa-Kraków, seria: Biblioteka Wrocławska, tom 11, Wrocław: Zakład Narodowy imienia Ossolińskich – Wydawnictwo, 1970, Zam nr A/185/70 (C-9) (pol.).
- Rafał Eysymontt, Thomas Urban , Wrocław na fotografii lotniczej z okresu międzywojennego, ze zbiorów Instytutu Herdera w Magdeburgu, Wrocław: wydawnictwo VIA NOVA, 2008 (pol.).
- Geoinfo7 Portal, Zarząd Geodezji, Kartografii i Katastru Miejskiego we Wrocławiu, 20 października 2020 [dostęp 2020-10-20] (pol.).
- Geoportal Dolny Śląsk, Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego, 20 października 2020 [dostęp 2020-10-20] (pol.).
- Geoportal Krajowy, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 20 października 2020 [dostęp 2020-10-20] (pol.).
- Jan Harasimowicz (red.), Encyklopedia Wrocławia, wyd. III poprawione i uzupełnione, Wrocław: Wydawnictwo Dolnośląskie, 2006, ISBN 83-7384-561-5, ISBN 978-83-7384-561-9 (pol.).
- Andrzej Milczyński , Plan Wrocławia, plan miasta, Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1973 (pol.).
- Andrzej Milczyński , Wrocław, plan miasta, Warszawa: Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, 1978 (pol.).
- Mapa Interaktywna Linii Kolejowych, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., 21 października 2020 [dostęp 2020-10-21] (pol.).
- Niemiecko-polski słownik nazw ulic, Wratislavia.net, 2012 [dostęp 2019-05-31] (pol.).
- Osiedla kompletne, Wrocław: Urząd Miejski Wrocławia, 6 maja 2019 [dostęp 2020-08-31] (pol.).
- Rejestr TERYT, Główny Urząd Statystyczny, 20 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-21] (pol.).
- ROD – Gajowice, Rodzinne Ogródki Działkowe – Gajowice, Wrocław: PZD Stowarzyszenie Ogrodowe Działkowców w Warszawie ROD „Gajowice” we Wrocławiu, 2021 [dostęp 2021-01-07] (pol.).
- Wrocławskie Centrum Zdrowia, Wrocław: Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, 2021 [dostęp 2021-01-07] (pol.).
- Schematy komunikacji zbiorowej, Wrocław: Urząd Miejski Wrocławia, 3 kwietnia 2020 [dostęp 2020-08-13] (pol.).
- System Informacji Przestrzennej Wrocławia, Wrocław: Dział Systemu Informacji Przestrzennej Biura Rozwoju Wrocławia, 2020 [dostęp 2020-08-13] (pol.).
- Uchwała LXIV/1659/14 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 16 października 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru w rejonie ulic: Żelaznej, Icchaka Lejba Pereca i Grabiszyńskiej we Wrocławiu, „uchwały RMWr.”, Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego Wrocławia / Akty Prawne; Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 2014 r. poz.4444. [Data ogłoszenia: 28 października 2014 r.]; Biuletyn Urzędowy RMW z 2014 r. poz.365., Wrocław, 16 października 2014 [dostęp 2021-01-07] (pol.).
- Uchwała XXXIV/711/16 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 22 grudnia 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w rejonie ulic Grabiszyńskiej i Mosiężnej we Wrocławiu, „uchwały RMWr.”, Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego Wrocławia / Akty Prawne; Dziennik Urzędowy Województwa Dolnośląskiego z 2017 r. poz.22. [Data ogłoszenia: 3 stycznia 2017 r.]; Biuletyn Urzędowy RMW z 2016 r. poz.340., Wrocław, 22 grudnia 2016 [dostęp 2021-01-07] (pol.).
- Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu, Wykazy zabytków, dawne województwo wrocławskie, Biuletyn Informacji Publicznej - Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu, 13 sierpnia 2020 [dostęp 2020-11-02] (pol.).
- Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu, Wykazy zabytków, obszary urbanistyczne Wrocław, Biuletyn Informacji Publicznej - Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków we Wrocławiu, 17 października 2018 [dostęp 2020-11-02] (pol.).
- Wykaz dróg przebiegających przez miasto Wrocław, „ZDiUM/Infrastruktura/Ulice Wykaz dróg w zarządzie ZDiUM”, Ewa Iwanska, sporządziła ZDJOGA/NOXE/, Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta, Wrocław, 10 lipca 2020 [dostęp 2020-08-05] (pol.).
- Wykaz sygnalizacji świetlnych, „ZDiUM/Infrastruktura/Wykaz sygnalizacji, w tym pracujących całodobowo w trybie kolorowym”, Ewa Iwanska, Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta, Wrocław, 5 września 2016 [dostęp 2020-08-20] (pol.).
- Zabytki Wrocławia, Urząd Miejski Wrocławia, 3 sierpnia 2020 [dostęp 2020-08-06] (pol.).
Linki zewnętrzne
- Ulica Stalowa, [w:] Wrocław, Gajowice [online], fotopolska.eu [dostęp 2021-01-04] (pol.).
- ul. Stalowa, [w:] Wrocław, Gajowice [online], dolny-slask.org.pl (Wratislaviae Amici), ID: 587277 [dostęp 2021-01-04] (pol.).
- ul. Stalowa, wikimapia.org [dostęp 2021-01-04] (pol.).
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of [[:en:Lower Silesian Voivodeship]Lower Silesian Voivodeship]], Poland. Geographic limits of the map:
- N: 51.9134 N
- S: 49.9809 N
- W: 14.7603 E
- E: 17.9091 E
Flaga województwa dolnośląskiego
Ikonka świateł na skrzyżowaniu
Crossroads with a major road ahead.
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa, skrzyżowanie z ul. Kruczą i ul. Mielecką
Autor: Volens nolens kraplak, Licencja: CC BY-SA 4.0
Schron przy ul. Grabiszyńskiej/Stalowej we Wroclawiu
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa, po lewej budynek ul. Stalowa 1-7, na końcu ul. Krucza
Autor:
Mapa Wrocławia, Polska
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa, na pierwszym planie ul. Krucza, po lewej ul. Stalowa i budynek 1-7, po prawej budynek ul. Krucza 53-59
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Mielecka, połączenie z ul. Bernarda Pretficza i dalej skrzyżowanie z ul. Kruczą oraz kontynuacja - ul. Stalowa
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa, skrzyżowanie z ul. Grochową
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa, skrzyżowanie z ul. Grochową, ROD Gajowice
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa, na wprost ul. Kwaśna w kierunku ul. Kruczej
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa, skrzyżowanie z ul. Kwaśną, za skrzyżowaniem ROD Gajowice
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa 6 i 8
(c) Danuta B. / fotopolska.eu, CC BY-SA 3.0
Oś ul. Szczęśliwej (pod 13 sklep wyłącznie z piwem po sufit) wiedzie do trójkątnego placu Lejba Pereca. Częściowo zachowana w tym rejonie przedwojenna zabudowa.
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa, widok od numeru 2 w kierunku północnym do skrzyżowania z ul. Kwaśną, po lewej ul. Stalowa 4, po prawej ul. stalowa 3, 5, 7
Autor: Volens nolens kraplak, Licencja: CC BY-SA 4.0
Blok zabudowy przy ul. Kruczej 61-73, Stalowej 2-8 i Kwaśnej 6-16 we Wrocławiu
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Mielecka, połączenie z ul. Bernarda Pretficza i dalej skrzyżowanie z ul. Kruczą oraz kontynuacja - ul. Stalowa
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa, skrzyżowanie z ul. Kwaśną, za skrzyżowaniem ROD Gajowice
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa, po lewej budynek ul. Stalowa 1-7, na końcu ul. Krucza
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa 4a i 6a
Znak drogowy A-21: Uwaga na tramwaj
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa od ul. Grochowej w kierunku ul. Oporowskiej i dalej ul. Grabiszyńskiej
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa, skrzyżowanie z ul. Oporowską, budynek ul. Oporowska 11-13
Budynek mieszkalny przy ul. Grabiszyńskiej we Wrocławiu, proj. Stefan i Maria Müllerowie
Autor: Joee, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wrocław, ul. Stalowa, ul. Stalowa 2-4 (po prawej) i ul. Krucza 61 (po lewej)