Ulica Zygmunta Waltera-Jankego w Katowicach
Piotrowice-Ochojec | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() Ulica gen. Z.W. Jankego w Ochojcu na wysokości skrzyżowania z ulicą Ziołową | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Państwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Miejscowość | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Długość | 4560 m | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przebieg | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
Ulica generała Zygmunta Waltera-Jankego w Katowicach − jedna z ważniejszych arterii komunikacyjnych w katowickiej dzielnicy Piotrowice-Ochojec.
Przebieg
Ulica Zygmunta Waltera-Jankego rozpoczyna swój bieg w Brynowie przy skrzyżowaniu z ulicą Tadeusza Kościuszki (DK 81). Krzyżuje się między innymi z ul. Kolejową, ul. Templariuszy, ul. Ziołową, ul. Armii Krajowej, ul. M. Gierlotki, ul. ks. dra Stanisława Wilczewskiego, ul. Wspólną. Kończy swój bieg ponownie krzyżując się z ulicą Tadeusza Kościuszki.
Historia
W 1879 rozpoczęto budowę drogi z Mikołowa do Piotrowic o nazwie Landstraße. W 1929 została wyasfaltowana[1]. W 1928 na rogu ulic Zygmunta Waltera-Jankego i Armii Krajowej wybudowano pierwszą stację benzynową w Piotrowicach. Przed II wojną światową ulica nosiła nazwy: Mikołowska, Katowicka, Pocztowa, Bronisława Pierackiego; od 1939 do 1945 − Adolf Hitler Straße[2]. W czasach Polski ludowej ulica nosiła nazwę Armii Czerwonej (do 1951), a po przyłączeniu gminy Piotrowice do Katowic Obrońców Stalingradu[3] (do 1990)[4]. Od 1936 do 1937 przy ówczesnej ul. B. Pierackiego wybudowano pierwszą instalację kanalizacyjną w miejscowości Piotrowice[5]. W latach trzydziestych XX wieku przy ulicy istniał Ośrodek Szkolenia Przeciwlotniczego[6]. Od 1933 pod numerem 136 zaczęło działalność Kino Piast (funkcjonowało do 1991)[7].
W latach osiemdziesiątych przy ulicy wzniesiono osiedle mieszkaniowe, tzw. "Targowisko"[8].
Opis
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/2022-05_Katowice_-_Piotrowice-Ochojec_131.jpg/220px-2022-05_Katowice_-_Piotrowice-Ochojec_131.jpg)
Ulica posiada przeznaczenie na cele komunikacji drogowej klasy technicznej L[9]. Jest publiczną drogą klasy głównej[10]. Z badań, przeprowadzonych w 2007 wynika, że w rejonie mostu na rzece Ślepiotce natężenie ruchu samochodowego w godzinach popołudniowego szczytu wynosi 1550 pojazdów (88,8% − samochody osobowe, 7,1% − samochody dostawcze, 2,3% − autobusy, 1,4% − samochody ciężarowe)[11]. Pod ulicą zlokalizowana jest magistrala wodociągowa Ø 500 mm oraz gazociąg niskiego ciśnienia Ø 300 mm[10].
Ulicą kursują linie autobusowe ZTM. Przy drodze została wytyczona ścieżka rowerowa[9]. W rejonie ul. Z. W. Jankego i ul. Szewskiej znajduje się plac imienia Filipa Limańskiego − poległego w walkach podczas III powstania śląskiego mieszkańca Katowic.
Obiekty zabytkowe
Przy ulicy znajdują się następujące historyczne obiekty, objęte ochroną konserwatorską[12]:
- budynek (ul. gen. Z. W. Jankego 59); ochronie podlegają: skala i forma historyczna, geometria dachu i jego pokrycie, historyczna wyprawa elewacji (kolorystyka tynku, ceglana elewacja), cechy stylowe i detal architektoniczny[10][13];
- budynek szkoły (V Liceum Ogólnokształcące im. Wł. Broniewskiego) z lat trzydziestych XX wieku (ul. gen. Z. W. Jankego 65)[13];
- dom mieszkalny z zapleczem gospodarczym i ogrodem (ul. gen. Z. W. Jankego 135, na rogu z ul. Szewską); wzniesiony w pierwszej ćwierci XX wieku na działce narożnej[13];
- wolnostojąca kamienica mieszkalna (ul. gen. Z. W. Jankego 147, na rogu z ul. Kornasa); wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku wraz z zapleczem gospodarczym na działce narożnej[13];
- dom mieszkalny − kamienica (ul. gen. Z. W. Jankego 156) oraz dawny młyn (ul. gen. Z. W. Jankego 157)[13];
- budynek szkoły (ul. gen. Z. W. Jankego 160), wzniesiony w stylu funkcjonalizmu[13];
- dom mieszkalny z zapleczem gospodarczym (ul. gen. Z. W. Jankego 163); wzniesiony w latach trzydziestych XX wieku[13];
- dwa domy tradycyjne (ul. gen. Z. W. Jankego 172, 180, 184, 186, 188, 192, 194, 200, 204, 224, 228)[13];
- dom mieszkalny z zapleczem gospodarczym i ogrodem (ul. gen. Z. W. Jankego 181, na rogu z ul. Armii Krajowej); wzniesiony w pierwszej ćwierci XX wieku na działce narożnej; na parterze istnieją sklepy[13];
- wolnostojący dom mieszkalny z zapleczem gospodarczym i ogrodem (ul. gen. Z. W. Jankego 203, na rogu z ul. ks. Stanisława Wilczewskiego); wzniesiony w latach dwudziestych XX wieku na działce narożnej[13];
- wolnostojący dom mieszkalny z zapleczem gospodarczym i ogrodem (ul. gen. Z. W. Jankego 209); wzniesiony na początku XX wieku[13];
- wolnostojący dom mieszkalny z zapleczem gospodarczym i ogrodem (ul. gen. Z. W. Jankego 217, na rogu z ul. Karola Darwina); wzniesiony na początku XX wieku na działce narożnej[13];
- wolnostojący dom mieszkalny z zapleczem gospodarczym i ogrodem (ul. gen. Z. W. Jankego 225, na rogu z ul. Kazimierza Przerwy-Tetmajera); wzniesiony na początku XX wieku na działce narożnej[13];
- kamienica mieszkalna z zapleczem gospodarczym i ogrodem (ul. gen. Z. W. Jankego 227−229; wzniesiona na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku w pierzei domu pod numerem 231[13];
- kamienica mieszkalna z zapleczem gospodarczym i ogrodem (ul. gen. Z. W. Jankego 231); wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku[13];
- wolnostojąca kamienica mieszkalna z zapleczem gospodarczym i ogrodem (ul. gen. Z. W. Jankego 243); wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku na działce narożnej[13];
- wolnostojąca kamienica mieszkalna z zapleczem gospodarczym i ogrodem (ul. gen. Z. W. Jankego 253); wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku[13];
- krzyż na rogu ulic Z. Waltera-Jankego i ul. Szewskiej; pochodzący z XVII wieku, wzniesiony na mogiłach żołnierzy szwedzkich[14], walczących 28 VIII 1644 w biwie z wojskami Zygfryda II Promnitza[15];
- krzyż przy ul. Z. Waltera-Jankego (przy wjeździe od Mikołowa); powstały w XIX wieku z fundacji Andrzeja Limańskiego, na pamiątkę rodziców, zmarłych na cholerę[16];
- krzyż przy ul. Z. Waltera-Jankego, obok dawnego budynku poczty; wzniesiony w 1933 z fundacji mieszkańców, zbudowany z piaskowca w formie czworokąta z monogramem IHS i cytatem z trenów Jeremiasza[16].
Instytucje
Przy ul. Zygmunta Waltera-Jankego swoją siedzibę mają według stanu z 2011 roku[17]:
- sklepy, przedsiębiorstwa handlowo-usługowe, organizacje;
- zakład pogrzebowy, centrum edukacyjno-szkoleniowe, księgarnia;
- Szkoła Podstawowa nr 28 im. Karola Miarki w Katowicach (dawn. Gimnazjum nr 20), banki;
- zakład opieki zdrowotnej;
- Miejska Biblioteka Publiczna (filia nr 9);
- Miejskie Przedszkole nr 46;
- Narodowy Fundusz Zdrowia − Śląski Oddział Wojewódzki;
- Miejski Dom Kultury "Piotrowice" − Filia nr 1;
- Miejskie Przedszkole nr 4;
- V Liceum Ogólnokształcące im. Wł. Broniewskiego (ul. gan. Z. W. Jankego 65); na fasadzie budynku szkoły znajduje się tablica, upamiętniająca Hilarego Hermana − nauczyciela liceum, uczestnika Ruchu Oporu, który zginął z rąk hitlerowców 3 września 1939; tablicę odsłonięto w 1979[18];
- Szkoła Policji w Katowicach.
Zobacz też
- Architektura Katowic
- Ulica Aleksandra Kostki-Napierskiego w Katowicach
- Zmiany nazw ulic i placów w Katowicach
Przypisy
- ↑ Stefan Gierlotka: Piotrowice Śląskie. Monografia dzielnicy miasta Katowice. Katowice: Wydawnictwo "Śląsk", 2002, s. 99. ISBN 83-7164-364-0.
- ↑ Michał Bulsa: Ulice i place Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2012, s. 84. ISBN 978-83-933-665-8-3. (pol.).
- ↑ Andrzej Złoty: Ligota, Murcki... i inne szkice historyczne. Katowice: Bractwo Gospodarcze Związku Górnośląskiego, 2008, s. 18. ISBN 978-83-7593-014-6.
- ↑ Stefan Gierlotka: Piotrowice Śląskie. Monografia dzielnicy miasta Katowice. Katowice: Wydawnictwo "Śląsk", 2002, s. 100. ISBN 83-7164-364-0.
- ↑ Stefan Gierlotka: Piotrowice Śląskie. Monografia dzielnicy miasta Katowice. Katowice: Wydawnictwo "Śląsk", 2002, s. 106. ISBN 83-7164-364-0.
- ↑ Stefan Gierlotka: Piotrowice Śląskie. Monografia dzielnicy miasta Katowice. Katowice: Wydawnictwo "Śląsk", 2002, s. 151. ISBN 83-7164-364-0.
- ↑ Stefan Gierlotka: Piotrowice Śląskie. Monografia dzielnicy miasta Katowice. Katowice: Wydawnictwo "Śląsk", 2002, s. 177, 178. ISBN 83-7164-364-0.
- ↑ Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996, s. 208. ISBN 83-905115-0-9.
- ↑ a b Urząd miasta Katowice: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru położonego w rejonie ulic: Kościuszki - Kolejowa - Rzepakowa w Katowicach. www.bip.katowice.eu. [dostęp 2011-07-08]. (pol.).
- ↑ a b c Urząd Miasta Katowice: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w obszarze fragmentu terenu górniczego Katowickiego Holdingu Węglowego S.A. KWK "Staszic" obejmującego obszar położony w rejonie ulicy Odrodzenia w Katowicach. www.bip.katowice.eu. [dostęp 2011-07-08]. (pol.).
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Cz. 1, Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego. www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-08]. (pol.).
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego południowych dzielnic miasta Katowice. www.bip.katowice.eu. [dostęp 2011-07-08]. (pol.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-08]. (pol.).
- ↑ Stefan Gierlotka: Piotrowice Śląskie. Monografia dzielnicy miasta Katowice. Katowice: Wydawnictwo "Śląsk", 2002, s. 31. ISBN 83-7164-364-0.
- ↑ Stefan Gierlotka: Piotrowice Śląskie. Monografia dzielnicy miasta Katowice. Katowice: Wydawnictwo "Śląsk", 2002, s. 65. ISBN 83-7164-364-0.
- ↑ a b Stefan Gierlotka: Piotrowice Śląskie. Monografia dzielnicy miasta Katowice. Katowice: Wydawnictwo "Śląsk", 2002, s. 66. ISBN 83-7164-364-0.
- ↑ Spis firm na ulicy Waltera-Jankego w mieście Katowice. www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-07-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-03-03)]. (pol.).
- ↑ Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach: Ewidencja miejsc pamięci województwa śląskiego: miasto Katowice. www.katowice.uw.gov.pl. [dostęp 2011-07-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-12-10)]. (pol.).
Bibliografia
- Michał Bulsa: Ulice i place Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2012, s. 82-85. ISBN 978-83-933-665-8-3. (pol.).
- Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.
- Stefan Gierlotka: Piotrowice Śląskie. Monografia dzielnicy miasta Katowice. Katowice: Wydawnictwo "Śląsk", 2002. ISBN 83-7164-364-0.
- Broszkiewicz Jacek; Katowice - reflektorem po mieście, wydawca: Urząd Miejski w Katowicach, ISBN 83-901884-0-6, ss. 34−36.
Media użyte na tej stronie
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa lokacyjna miasta Katowice. Punkty graniczne mapy:
- N: 50.30 N
- S: 50.125 N
- W: 18.885 E
- E: 19.125 E
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of en:Silesian Voivodeship with counties (powiats) and municipalities (gminas). Geographic limits of the map:
- N: 51.1617 N
- S: 49.2956 N
- W: 17.8872 E
- E: 20.0559 E
Ikonka świateł na skrzyżowaniu
Crossroads with a major road ahead.
Ulica Jankego w Katowicach-Piotrowicach
Katowice - plac Filipa Limańskiego
Autor: Michał Bulsa, Licencja: CC BY-SA 4.0
Tablica pamiątkowa na elewacji budynku przy ul. gen. Zygmunta Waltera-Jankego 179 w Katowicach, poświęcona powstańcowi Filipowi Limańskiemu
Autor: Marcin Floryan, Licencja: CC BY 2.5
Ikona ulicy - zakończenie skrzyżowaniem
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice - Piotrowice-Ochojec. Ulica Generała Zygmunta Waltera Jankego. Osiedle Targowisko
(c) I, Lechoo.net, CC-BY-SA-3.0
Ikona ulicy skrzyżowanej z torami kolejowymi (przejazd strzeżony).
Autor: odder (talk), Licencja: CC BY 3.0
Piotrowice-Ochojec na planie Katowic.
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice - Piotrowice-Ochojec. Ulica Generała Zygmunta Waltera Jankego
Autor: Marcin Floryan, Licencja: CC BY 2.5
Ikona ulicy - początek skrzyżowanie T
Jankego Street in Katowice