Ustka
miasto i gmina | |||||
![]() Ustka: latarnia, plaża, syrenka, kutry w porcie, wejście do portu, port w Ustce z lotu ptaka | |||||
| |||||
Państwo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||
Powiat | |||||
Data założenia | XIII wiek | ||||
Prawa miejskie | bd. | ||||
Burmistrz | Jacek Maniszewski | ||||
Powierzchnia | 10,19 km² | ||||
Wysokość | 0,0–26,7 m n.p.m. | ||||
Populacja (2020) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
Strefa numeracyjna | 59 | ||||
Kod pocztowy | 76-270 | ||||
Tablice rejestracyjne | GSL | ||||
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |||||
![]() | |||||
TERC (TERYT) | 2212011 | ||||
SIMC | 0977427 | ||||
Hasło promocyjne: Ustka na fali | |||||
Urząd miejski ul. ks. kard. St. Wyszyńskiego 376-270 Ustka | |||||
Strona internetowa | |||||
BIP |
Ustka (niem. Stolpmünde, kaszub. Ùszcz) – miasto w północnej Polsce, w województwie pomorskim, w powiecie słupskim, siedziba gminy wiejskiej Ustka, na historycznym Pomorzu Zachodnim. Ustka jest położona na Wybrzeżu Słowińskim, u ujścia rzeki Słupi do Morza Bałtyckiego. Jest miastem portowym, uzdrowiskiem z dwoma letnimi kąpieliskami morskimi.
Według danych GUS z 2020 roku, Ustka liczyła 15 199 mieszkańców.
Od 13 lipca 2003 Ustkę i Słupsk łączy porozumienie zwane Dwumiastem. Oba miasta są połączone komunikacją kolejową i autobusową.
W Lędowie koło Ustki zlokalizowane jest Centrum Szkolenia Marynarki Wojennej, będące głównym ośrodkiem szkoleniowym dla potrzeb Marynarki Wojennej.
We wczesnym średniowieczu Ustka była kaszubską osadą rybacką przynależną do kasztelani słupskiej i dzieliła historyczne losy z pobliskim Słupskiem. Obecnie, klimat starej portowej osady znaleźć można jeszcze wśród rybackich domów w kwartale wytyczonym ulicami Marynarki Polskiej i Czerwonych Kosynierów. Zachował się tu jeszcze układ uliczek średniowiecznej wsi, który z uwagi na jego wartość historyczną, objęty został ochroną konserwatorską[2].
Współcześnie to miejsce chętnie odwiedzane przez turystów, ze względu na bliskość Morza Bałtyckiego, dogodność komunikacyjną oraz liczbę noclegów, hoteli i pensjonatów, a także restauracji i tawern.
Położenie
Rozmowa z Marcinem Barnowskim 9 lipca 2018 | |
Problem z odtwarzaniem tego pliku? Zobacz strony pomocy. |
Ustka leży nad Bałtykiem na zachodniej części Wybrzeża Słowińskiego. W Ustce rzeka Słupia wpada do morza. W zachodniej części miasta do morza uchodzi także strumień Czarna.
Według danych z 1 stycznia 2015 powierzchnia miasta wynosiła 10,19 km²[3], z czego 46% stanowią lasy, a 11% – użytki rolne. Obszar miast stanowi 0,44% powierzchni powiatu słupskiego oraz 16,4% jego ludności.
Układ miejski tworzy: 88 ulic, 2 place (Dąbrowskiego, Wolności) oraz 3 trakty (Promenada Nadmorska, Bulwar Portowy, Trakt Solidarności). Dawne dzielnice miasta: Grabienko, Mokrzyca, Ustka-Leśniczówka.
Miasto znajduje się na północno-zachodnim krańcu województwa pomorskiego, w powiecie słupskim i graniczy z gminą wiejską Ustka.
W okresie powojennej polskiej administracji, w latach 1950–1975 należała do województwa koszalińskiego, a w latach 1975–1998 – do województwa słupskiego.
Demografia
Według protokołu wizytacji biskupiej z 1665 osiedlonych w ówczesnej Ustce były 33 rodziny[4]. W październiku 1947 Ustkę zamieszkiwało 3458 Polaków i 371 Niemców[5].
Rok 2014
Według danych z 31 grudnia 2014 r. miasto miało 16 056 mieszkańców[6].
Zmiana liczby ludności w Ustce od 1818 r. w tys. osób[7] |
Piramida wieku mieszkańców Ustki w 2014 roku[8]
Rok 2020
Według danych GUS, Ustka w 2020 roku liczyła 15 199 mieszkańców, w tym 7257 mężczyzn (47,75%) i 7942 kobiet (52,25%). W wieku przedprodukcyjnym ogółem mieszkają 1922 osoby, w wieku produkcyjnym – 8 836, a w wieku poprodukcyjnym jest 4441 mieszkańców[9].
Toponimia
Przed 1939 polscy kartografowie używali nazwy Uście[10]. Przez kilka miesięcy po przejęciu miasta przez administrację polską w 1945 roku równolegle funkcjonowało kilka nazw miasta: Nowy Słupsk, Nowe Słupie, Postomin, Postomino, Słupioujście, Słupie, Ujście i Uszcz[11]. Ostatecznie rozporządzeniem w 1946 roku ustalona została nazwa Ustka[12].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/POL_USTKA_PORT_NA_OLD_POSTKARDS.jpg/220px-POL_USTKA_PORT_NA_OLD_POSTKARDS.jpg)
Historia
Z umowy słupskich radnych ze Święcami (Jaśko ze Sławna oraz Jaśko z Darłowa) z 2 lutego 1337 pochodzi informacja o istnieniu warowni w miejscu ujścia Słupi. Warownia w Ustce jest grodziskiem „quondam castrum”, w umowie jest to miejsce określone jako:
- ...nec non totum et integrum portum Stolpesmunde dictum, penes aquam stolpensem tam ab una quam alia parte situm...
- ...jak również cały i niepodzielny port Ustka, położony po obu stronach rzeki Słupi...[13]
Podobnie jak mieszkańcy innych wsi miejskich, ustczanie byli poddanymi Słupska. Z tego tytułu składać musieli przysięgę poddańczą, tzw. przysięgę ustecką, oraz płacić podatki na rzecz miasta, dbać o stan portu i nabrzeży, naprawiać je, udzielać pomocy przy rozładunku i załadunku statków oraz przy wejściu statków do portu. Obowiązywał ich także przymus młynny (młyn miejski w Zamełowie). Mieszkańcy Ustki wyróżniali się nie tylko obowiązkiem świadczenia wszelkich prac i usług związanych z portem, ale także płaceniem podatku szosowego, a nie czynszu, lub odrabianiem pańszczyzny. Aż do wojny trzydziestoletniej samodzielni ekonomicznie ustczanie, głównie szyprowie, karczmarze i wójtowie, przyjmowali obywatelstwo miasta Słupska i korzystali z przywilejów wynikających z posiadania praw miejskich. Rada miejska Słupska ustanawiała statuty, regulaminy i taryfy portowe, mianowała wójta, decydowała o wszelkich pracach związanych z funkcjonowaniem portu, określała rodzaje i wysokość podatków płaconych przez ustczan, sprawowała patronat nad kościołem i szkołą. Rada miejska, jako sąd wyższy, była instancją odwoławczą od wyroków sądu niższego. Wójt Ustki był jednocześnie wójtem portowym.Sprawował on władzę wykonawczą na terenie Ustki w odniesieniu do jej stałych mieszkańców, przebywających okresowo gości (kupców) oraz spraw wynikających z bieżącego funkcjonowania portu.
Od 1329 do końca 1342 Ustka i Słupsk w drodze zastawu były w posiadaniu zakonu krzyżackiego. Był to okres trudny, bo gdy zawisła groźba przejęcia ziemi przez zakon w wieczyste posiadanie, gdyż książę Bogusław V nie był w stanie spłacić w terminie, do 1 stycznia 1343 r., należnej kwoty 3334 grzywien, sumę tę wpłaciło społeczeństwo. Pieniądze te pozwoliły Słupskowi i mieszkańcom ziemi słupskiej wykupić się z rąk Krzyżaków. Od 1368 Ustka leżała w granicach księstwa słupskiego, dawnego lenna Korony Królestwa Polskiego, następnie w granicach gryfickiego księstwa pomorskiego ze stolicą w Szczecinie.
Od XIII wieku na tereny te napływali niemieccy kolonizatorzy. Liczba ludności coraz szybciej wzrasta. Kościół w Ustce, która już teraz ma inną nazwę – Stolpmünde, jest budowany wraz z kościołem w Grabnie (1356). Zbudowany z drewna kościół pod wezwaniem św. Mikołaja stał na podwyższeniu, prawdopodobnie w środku starego grodziska słowiańskiego. Filialna świątynia kościoła w Grabnie była wykorzystywana jako znak nawigacyjny; dzienny i nocny.
Poważniejszą inwestycją była, rozpoczęta (według Andersona) około połowy XIV w., rozbudowa portu. Zbudowano wówczas pierwsze trwałe urządzenia portowe w postaci mol o długości ok. 55 m, wykonanych z kaszyc, wzmocnionych palami, oraz drewnianych umocnień brzegowych kanału portowego długości: lewy, zachodni brzeg – 280 m, prawy, wschodni – 320 m. Przedłużeniem umocnień były mola. Następny etap rozbudowy portu, połączony z kapitalnym remontem dotychczasowych urządzeń, miał miejsce w XV w. Przedłużono wówczas mola do ok. 100 m, wzmocniono wschodni brzeg kanału portowego palową ścianą o długości 170 m oraz wymieniono wszystkie zużyte lub uszkodzone elementy dotychczasowych konstrukcji.
Wizytacje szkół przynoszą pierwsze informacje o szkole w Ustce z 28 lipca 1590 i z 1729. W 1590 wzmiankowano też, że mieszkańcy Ustki zajmują się intensywnie także rybołówstwem.
2 listopada 1626 do portu w Ustce wkroczyły szwedzkie wojska, rozpoczęła się wojna trzydziestoletnia. Obroty portu spadły. Zmniejszyła się też liczba mieszkańców. Dodatkowo do klęsk związanych z wojną w 1644 Ustkę strawił pożar; ocalało 15 domów i kościół.
W 1648 traktat pokojowy i dodatkowe uzgodnienia w 1653 przyporządkowały wschodnią część Pomorza Zachodniego, a więc i Ustkę, pod zwierzchnictwo państwa brandenbursko-pruskiego, przekształconego w 1701 w Królestwo Prus.
W XVIII wieku nieliczne statki rozładowywane były na redzie. W 1794 Ustka liczyła około 700 mieszkańców.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c4/Ustka_1890-1900_fragment.jpg/220px-Ustka_1890-1900_fragment.jpg)
Nowa wojna wywołana przez Napoleona powoduje, że Wielka Armia zajmuje Pomorze Zachodnie na przełomie 1806/07. Port w Ustce był blokowany.
W 1888 był konsekrowany nowy kościół. Budynek murowany z cegły na fundamencie z głazów granitowych. Budowa kolei (początek XX wieku) wąsko- i szerokotorowej dokonała przyspieszenia w rozwoju gospodarczym portu, jak również całego regionu. Liczba ludności Ustki w 1818 wynosiła 477, a w 1941 – 5051 osób.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/dd/POL_USTKA_PORT_NA_OLD_PSTKARDS.jpg/220px-POL_USTKA_PORT_NA_OLD_PSTKARDS.jpg)
Pierwsze, wcale niemałe inwestycje infrastruktury wypoczynkowej zostały podjęte przez gminę miejską w 1911. Budowle po obu stronach portu były konstrukcji drewnianej usadowione na palach. Projekt wzorował się na łazienkach w Sopocie. Od tego czasu jest nieprzerwany przyrost realizacji tych inwestycji.
W 1904 latarnia morska w Ustce emitowała światło białe przerywane. A od 1913 dodatkowo na wschodnim falochronie pracowała syrena przeciwmgłowa.
W dniu 8 stycznia 1914 roku doszło na plaży zachodniej w rejonie Ustki do katastrofy morskiej – mały i stary parowiec „Stolp” został wyrzucony podczas sztormu na brzeg.
Od września 1939 i od czerwca 1941 obowiązywały na pewien czas obostrzenia dla cywilnego ruchu statków. W czasie wojny pojawiły się plany rozbudowy portu. Szybko zaniechano prac, a jedynym niemym świadkiem tych zdarzeń jest kawałek niedokończonego mola (tzw. trzecie molo). Od 1942 w niewielkim stopniu była rozbudowywana stocznia. W latach II wojny światowej Niemcy „przechowywali” w Ustce spory duński pancernik obrony wybrzeża „Niels Juel”, który służył im jako jednostka pomocnicza. Do połowy 1944 w Ustce było ok. 230 więźniów. W 1944 dla Ustki (w szczególności ze względu na port, który dawał możliwość ucieczki przed frontem) rozpoczął się okres zgromadzeniem się dużej liczby uchodźców. Panowała szczególnie ostra zima, brakowało kwater i żywności.
9 marca 1945 miasto zostało zajęte przez oddziały pancerne 3 korpusu pancernego gwardii II Frontu Białoruskiego (po wojnie ku czci żołnierzy radzieckich postawiono pomnik na pl. Wolności)[14]. Została w mieście utworzona komendantura, która utworzyła niemiecką, pomocniczą administrację z niemieckim burmistrzem. Zaczęli zjeżdżać się polscy osiedleńcy. Pierwsza polska władza, Zarząd Miejski, rozpoczęła urzędowanie 11 maja 1945. Pierwszym burmistrzem został Wacław Jaworski, a jego zastępcą Wacław Michalski[15]. Stacja PKP wznowiła ponownie działalność na trasie Słupsk – Ustka 29 czerwca 1945 przyjazdem pociągu, którym przybyli zaproszeni do Ustki goście na pierwsze po wojnie Święto Morza. Urząd Pocztowy, uruchomiony 3 maja 1945, obejmował początkowo swym zasięgiem Ustkę i 20 okolicznych gmin. Oficjalne przekazanie władzy administracyjnej Polakom odbyło się 22 lipca 1945. Zlikwidowana została radziecka komendantura wojenna. W tym czasie zameldowanych było w Ustce 266 Polaków.
W grudniu 2013 oddano do użytku obrotową kładkę dla pieszych nad kanałem portowym. Stalowa konstrukcja o masie ponad 80 t ma blisko 58 m długości, wysoki na 24 m pylon oraz pomost o szerokości 4 m. Obracanie kładki trwa 4 min. i jest możliwe dzięki napędowi elektrycznemu. Budowa trwała pół roku i pochłonęła 4,39 mln zł[16]. Po dwuletniej przerwie związanej z awarią kładkę otwarto ponownie w maju 2017[17], a latem 2018 z powodu upałów była ona nieczynna między 11.00 a 18.00[18].
Kwestia braku praw miejskich
Między 5 a 13 czerwca 2007 odbyły się w Ustce konsultacje w sprawie nadania miejscowości Ustka statusu miasta[19]. Powodem tego było podważenie historycznego faktu nadania Ustce praw miejskich przez Niemców 22 marca 1935. W związku z obchodami 70. rocznicy nadania praw miejskich, ustecki dziennikarz-historyk Marcin Barnowski odkrył, że Ustka praw miejskich nigdy nie otrzymała, a jej obecny status miejski jest wynikiem uzurpacji. Nie udało się znaleźć żadnego dokumentu potwierdzającego nadanie Ustce praw miejskich, a data 22 marca 1935 jest zaledwie datą wydania rozporządzenia do ustawy o ustroju gmin, na mocy którego każdy szef gminy obligatoryjnie stał się burmistrzem. Znaczy to, że zmieniła się tylko samorządowa tytulatura, a samo rozporządzenie nie przesądzało o decyzji o nadaniu praw miejskich. Ponadto wydany w 1938 roku wykaz miast Pomorza Środkowego, liczących poniżej 10 tysięcy mieszkańców, nie obejmował Ustki. Ustka nie występuje jako miasto w żadnym międzywojennym wykazie gmin (np. w Amtliches Gemeindeverzeichnis für das Deutsche Reich z 1939), a jako miasto pojawia się po raz pierwszy w polskich powojennych źródłach GUS-owskich. Wydarzenie to stało się sensacją historyczną[20]. Pojawiły się propozycje wystąpienia z wnioskiem do premiera o nadanie Ustce praw miejskich. Jednakże według Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, takiej potrzeby nie ma, ponieważ w wielu wydanych po 1975 roku aktach prawnych[21] Ustka figuruje jako miasto[22]. Ostatecznie po przeprowadzonej analizie przepisów potwierdzono, że Ustka posiada prawa miejskie przynajmniej od 1 lipca 1976 roku. Przyjęcie innej interpretacji prowadziłoby do uznania, że równocześnie funkcjonowałyby dwie gminy o identycznym statucie prawnym gminy wiejskiej (a więc gmina wiejska i gmina pseudo-miejska), co jest niedopuszczalne. W oparciu o te ustalenia MSWiA stwierdziło, że władze Ustki o nadanie praw miejskich starać się nie muszą[23].
Analogiczny stan prawny w zakresie braku formalnego aktu nadania praw miejskich miał miejsce w Pruszczu Gdańskim.
Uzdrowisko Ustka
W uzdrowisku prowadzone może być leczenie w następujących kierunkach: choroby ortopedyczno-urazowe, choroby układu nerwowego, choroby reumatologiczne, choroby kardiologiczne i nadciśnienie, choroby górnych dróg oddechowych[24].
Uzdrowisko posiada 6 zakładów lecznictwa uzdrowiskowego, w tym 4 sanatoria, 3 zakłady przyrodolecznicze oraz przychodnia uzdrowiskowa[25].
Ustkę charakteryzuje klimat o właściwościach leczniczych, a ponadto naturalne surowce lecznicze:
- solanka 3,43% chlorkowo-sodowa, jodkowa, hipotermalna ze złoża „Ustka IGH-1”,
- złoża torfu leczniczego – borowiny o nazwie „Ustka-1”, zaliczane do kopalin podstawowych[26].
Kąpieliska
Na terenie miasta wyznaczono 2 letnie kąpieliska morskie[27]:
- Ustka Wschód – obejmujące długość 500 m linii brzegowej liczonej w kierunku wschodnim od ok. 250 m falochronu wschodniego,
- Ustka Zachód – obejmujące długość 200 m linii brzegowej liczonej w kierunku zachodnim od ok. 110 m od falochronu zachodniego.
W 2012 r. kąpieliska Ustka Wschód i Ustka Zachód spełniały obowiązkowe wymogi jakościowe dla wody w kąpielisku Unii Europejskiej[28]. Kąpieliska miejskie strzeżone są przez ratowników ze Słupskiego WOPR w okresie letnim (lipiec – sierpień)[29].
W 2013 r. ustalono sezon kąpielowy w okresie od 15 czerwca do 15 września[27].
Architektura
Zabytki
Nadzór nad zabytkami znajdującymi się na terenie gminy miejskiej Ustka sprawuje słupska delegatura Pomorskiego Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków oraz Pomorski Wojewódzki Konserwator Zabytków.
- Kościół św. Jana Chrzciciela i św. Mikołaja – skwer (cmentarz przykościelny), kościół został rozebrany w 1889, widoczne fundamenty
- Kościół pw. Najświętszego Zbawiciela
- wybudowany został w latach 1885–1888, w stylu neogotyckim, wzniesiony pierwotnie za wsią, na pustej wydmie, we wnętrzu świątyni na uwagę zasługują:
- protestanckie empory
- krucyfiks z 1752 (przeniesiony ze starego kościoła pw. św. Mikołaja)
- witraż z wyobrażeniem Chrystusa ratującego św. Piotra z morskich fal (dzieło nowoczesne)
- organy z manufaktury Völknera w Duninowie
- dwa XVII-wieczne obrazy – na pierwszym przedstawiono rodzinę Kalffów u stóp Chrystusowego Krzyża (ufundowany w intencji duszy syna tej rodziny, który zginął na morzu w 1674), drugi zaś przedstawia Ukrzyżowanie (ufundowany w 1652)
- wybudowany został w latach 1885–1888, w stylu neogotyckim, wzniesiony pierwotnie za wsią, na pustej wydmie, we wnętrzu świątyni na uwagę zasługują:
- domki rybackie i kamieniczki z XIX/XX wieku
- latarnia morska w Ustce
- wybudowana w 1892 z czerwonej cegły u nasady wschodniego falochronu, posiada ośmiokątną wieżę o wysokości 21,5 m, wysyła światło na odległość prawie 30 km, zastąpiła światło latarni wciąganej od 1871 na maszt stacji pilotów
- Port morski Ustka
- morska przystań żeglarska w ujściu rzeki Słupi; ma charakter portu morskiego z wszystkimi rodzajami konstrukcji dla obsługi statków o niewielkich wymiarach
- falochron wcinający się w morze na około 100 m, w Ustce istnieje również tzw. III molo będące pozostałością po niedokończonych planach niemieckich sprzed II wojny światowej, kiedy to miano utworzyć z miasta drugą Gdynię, między trzecim molem a dzisiejszym portem planowano powstanie dwóch basenów dla wielkich statków
- dzielnica willowa
- usytuowana zaraz za promenadą i rozciągająca się w głąb śródmieścia, na uwagę zasługują:
- willa Red z 1890, z wieżą i tarasem widokowym
- Dom Pracy Twórczej z 1890, o konstrukcji ryglowej z czterokondygnacyjną wieżą
- była Baza Ratowników Morskich
- tzw. czerwona szopa, powstała w 1867 ze względu na ówczesne liczne wypadki statków, zwłaszcza w rejonie Ustki, budynek wieńczy godło ratownicze – maltański krzyż
- Zakład Przyrodoleczniczy (proj. Heinrich Dunkel)
- zbudowany w 1912 w celu leczenia chorób układu oddechowego, układu krążenia, przemiany materii i reumatyzmu; budynek wzniesiono w miejscu, gdzie w 1877 zbudowano pierwsze usteckie łazienki parowe, do łazienek tłoczono morską wodę, którą podgrzewano i wykorzystywano do kąpieli leczniczych
- Promenada Nadmorska
- jej historia sięga 1875, kiedy założono tu park z alejami spacerowymi, w spacerach i śniadaniach na promenadzie lubował się książę Otto von Bismarck
Pomniki i miejsca pamięci narodowej
- Ławeczka Ireny Kwiatkowskiej, pomnik odsłonięty 25 lipca 2012 roku w parku uzdrowiskowym.
- pomnik Fryderyka Chopina w Parku Nadmorskim, przedstawia postać kompozytora kierującego się w stronę morza. Odsłonięty został 23 czerwca 1979, jego autorką jest Ludwika Nitschowa (twórczyni warszawskiej syrenki).
- „Umierający wojownik” – pomnik autorstwa Josefa Thoraka w Parku Nadmorskim, ku czci 76 mieszkańców Ustki poległych w czasie I wojny światowej, odsłonięty 22 stycznia 1922, przedstawia nagiego, upadającego, rannego wojownika dźwigającego tarczę, na której po raz pierwszy uwieczniono herb Ustki.
- Krzyż poległych – monument w parku Jana Pawła II, przed neogotyckim kościołem. Przeniesiony ze wsi Zimowiska pod koniec XX wieku.
- Pomnik matki czekającej na powrót syna z morza. Został odsłonięty w 2002 roku przy wschodnim nabrzeżu portu, pomiędzy Latarnią Nadmorską a Kapitanatem Portu w Ustce, przedstawia kobietę zwróconą twarzą do portu. Kompozycji towarzyszą cztery tablice ze scenami portowymi. Wkomponowano też dawne koło sternicze i kotwice. W przeddzień odsłonięcia nieznani sprawcy oderwali głowę rzeźbie i porzucili na terenie miasta. Część pomnika doklejono, jednak widoczne są spękania postaci.
- Figura św. Jana Nepomucena na zachodnim nabrzeżu portu, przy nowej stacji ratowników morskich SAR. Do 2010 roku usytuowany był na wschodnim falochronie. Wykonany z drewna.
- Pomnik usteckiej Syrenki na wschodnim falochronie, w dawnym miejscu pobytu pomnika św. Jana Nepomucena, autorstwa ustczanina Michała Rosa, o wysokości 6 m, z mosiądzu. W wyniku lokalnej akcji i zbiórki społecznościowej odsłonięty w sierpniu 2010 roku. Huta nie wykonała zlecenia zgodnie z projektem autora, przez co prosił on władze lokalne o usunięcie Syrenki z widoku publicznego. Po odsłonięciu pomnika, został oszpecony przy udziale narzędzi mechanicznych przez nieznanych sprawców. Jesienią 2010 roku pomnik zdemontowano z falochronu, poprawiano w hucie uszkodzoną twarz i biust, jednak bez pozytywnego skutku. Rzeźba, wbrew protestom rzeźbiarza, wróciła do Ustki zimą 2010 roku.
- Obelisk upamiętniający gen. Stanisława Sosabowskiego, przy skrzyżowaniu ulic Jagiellońska i Grunwaldzka z rondem patrona obelisku.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9a/Ustka_plaza_IMG_fotografia_lotnicza_net_6873.jpg/220px-Ustka_plaza_IMG_fotografia_lotnicza_net_6873.jpg)
Gospodarka[30]
W 1858 r. zawinęły do Ustki statki z ponad 40 portów, a w 1868 r. z około 60 portów basenu Morza Bałtyckiego i Morza Północnego, najczęściej – oprócz niemieckich – z Kopenhagi, Norwegii (Stavanger, Bergen) i Amsterdamu. Angielskie żaglowce przybywały z Londynu, Newcastle, Sunderlanu, Liverpoolu i Hartlepoolu[31].
Liczba kutrów rybackich w Ustce w latach 1886–1939:
1886 | 1895 | 1900 | 1905 | 1919 | 1915 | 1920 | 1925 | 1930 | 1932 | 1939 |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
2 | 29 | 21 | 26 | 34 | 49 | 65 | 61 | 54 | 49 | 50 |
W Ustce ostatni drewniany szkuner żaglowy spłynął na wodę w 1866 r. W roku następnym dwa szkunery, 38- i 39-łasztowy wzmocniono po raz pierwszy płytami galwanizowanymi oraz stalowymi[32].
W 1903 i 1904 zbudowano po jednym małym parowcu o pojemnościach odpowiednio 157 i 299 BRT. Po I wojnie światowej i w latach kryzysu powojennego działalność w Ustce prowadziła jedna stocznia. Właściciel Józef Bartsch w swojej produkcji oferował łodzie wiosłowe, motorowe, jachty oraz drewniane i stalowe kutry rybackie[13]. Flota macierzysta Ustki w 1906 r.:
- "Stadt Stolp" - parowiec śrubowy; szkuner 415,4 m³, 146,6 BRT
- "Pomerania" - szkuner z żaglami gaflowymi 639,0 m³, 225,6 BRT
- "Mathilde" - parowiec śrubowy; szkuner 1951,9 m³, 689,0 BRT
- "Pomerania" - parowiec śrubowy; szkuner z żaglem gaflowym 305,3 m³, 107,8 BRT
- "Fritz" - parowiec śrubowy z 3 drewnianymi masztami 466,4 m³, 164,7 BRT
- "Martha" - parowiec śrubowy 445,0 m³, 157,0 BRT
- "Frieda" - parowiec śrubowy 846,6 m³, 298,9 BRT
- ponadto 1 żaglowiec (szkuner gaflowy) 19,3 BRT
W pierwszych latach ubiegłego stulecia Ustka wzbogaciła się o mleczarnię oraz gazownię (w 1904 r.), którą rozbudowano w latach 1937 i 1938 r. Po pierwszej wojnie powstała tu niewielka fabryczka maszyn (przy tzw. drodze Eldorado, na lewym brzegu rzeki), do której należał warsztat naprawczy samochodów. W 1937 r. rozpoczęła produkcję fabryczka kiełbas z wątróbek dorszowych[13].
W 1947 r. w Ustce czynne były między innymi zakłady związane z gospodarką morską: „Stocznia” – warsztaty mechaniczne zatrudniały 260 pracowników, 3 wędzarnie – łącznie 61 pracowników, zakład konserwowy „Światowid” – 55 pracowników, Miejskie Zakłady Gazowni, Wodociągów i Kanalizacji – 25 pracowników. Prócz tego pracowały zakłady rzemieślnicze zatrudniające po kilka osób.
Ta sekcja od 2008-07 wymaga zweryfikowania podanych informacji. |
Na 30 kwietnia 2004 zacumowanych w porcie Ustka było 117 kutrów i łodzi rybackich. Na terenie miasta zlokalizowane są także firmy branżowo związane z rybołówstwem – zakłady mechaniczne i elektromechaniczne, sieciarnie. Ważnym elementem całego sektora są przetwórnie ryb. Dawne duże przedsiębiorstwa państwowe zatrudniające w czasach PRL po kilka tysięcy osób albo zbankrutowały (Stocznia Ustka SA), albo zostały sprywatyzowane. Na terenie dawnej stoczni zlokalizowane są nieduże prywatne spółki branżowo związane z rybołówstwem lub przemysłem okrętowym. Działalność ta jest jednak zanikająca i przewiduje się w przyszłości turystyczno-rekreacyjny charakter dawnych terenów przemysłowych. Teren drugiego pod względem wielkości państwowego przedsiębiorstwa PPiUR „Korab” został sprzedany i obecnie działają tam przedsiębiorstwa z branży turystyczno-noclegowej (osiedle deweloperskie przy ul. Na Wydmie), pensjonaty. W innej jego części zlokalizowano pierwszą na polskim wybrzeżu aukcję rybną, sieciarnię (firma duńska) oraz usługi[33].
Kultura
|
|
Media
- Radio
- W Ustce na stałe stacjonuje korespondent Polskiego Radia Koszalin, który przekazuje również relacje do ogólnopolskich rozgłośni Polskiego Radia.
- Prasa
- „Ziemia Ustecka” – bezpłatny dwumiesięcznik, najstarsza gazeta ustecka (istnieje od 2000 roku)
- „Kurier Ustecki” – bezpłatny dwutygodnik
- Głos Pomorza – Dziennik Pomorza Środkowego
- „Dziennik Słupski” – dodatek Dziennika Bałtyckiego
- „Nasze Miasto” – bezpłatny dziennik Słupska i Ustki
- „Zbliżenia” – dwutygodnik regionalny
Oświata[13]
Szkolnictwo do 1939
Przez cały XIX w. w Ustce była tylko jedna szkoła powszechna, początkowo kilkuklasowa – elementarna, następnie o pełnym zakresie edukacji stopnia podstawowego. W roku szkolnym 1897/98 pracowało w niej 6 nauczycieli, a w 1917 r. 8 nauczycieli i 3 nauczycielki. W budynku szkoły mieściły się odrębne klasy szkoły średniej niższego szczebla. W końcowych latach XIX w. założono w Ustce państwową szkołę nawigacyjną pierwszego stopnia (niem. die Konigliche Navigationsvorschule). Szkoła ta stale borykała się z brakiem dostatecznej liczby kandydatów. Zlikwidowano ją w 1910 roku.
Szkolnictwo po 1945
W roku szkolnym 1977/78 do szkół podstawowych uczęszczało 1731 uczniów, Liceum Ogólnokształcące ukończyło 58 uczniów, a szkołę zawodową 65.
Szkoły podstawowe
- Szkoła Podstawowa nr 1 im. kpt. Leonida Teligi,
- Szkoła Podstawowa nr 2 im. kmdra Bolesława Romanowskiego,
- Szkoła Podstawowa nr 3 im. gen. Mariusza Zaruskiego.
Szkoły ponadpodstawowe
- Zespół Szkół Technicznych:
- Technikum
- Technikum Uzupełniające dla Dorosłych
- Zasadnicza Szkoła Zawodowa
- Zespół Szkół Ogólnokształcących im. Mikołaja Kopernika:
- Liceum Ogólnokształcące
- Liceum dla Dorosłych
Szkoły wyższe
- Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte
Towarzystwa oświatowe
- Ustecki Uniwersytet Trzeciego Wieku
- Usteckie Towarzystwo Oświatowe
- Ustecki oddział IQ Szkoła Pamięci
Sport
Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji
Kluby i towarzystwa sportowe
- Miejski Klub Sportowy „Jantar Ustka”
- Lekkoatletyczny Klub Sportowy „Jantar Ustka”
- Klub Tenisa Stołowego
- Stowarzyszenie Turystyczno Sportowe „STS Ustka”
- Stowarzyszenie Sympatyków Piłki Ręcznej „Szczypiorniak Ustka”
- Stowarzyszenie „Yacht Klub Ustka”
- Związek Kulturystyki i Fitness
- Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej
- Ustecki Towarzystwo Sympatyków Sportu
Uczniowskie Kluby Sportowe
- Bałtyk
- Fala
- Słupia
- Kyokushin
- Hetman
- Opty
- Jijitsu Gepard
- Tennis Team Club
Usteccy sportowcy
Komunikacja
Kolej
Ustka stanowiła niegdyś stację węzłową, skąd odchodziły linie kolejowe:
- Piła Główna – Ustka
- Sławno – Ustka o długości 36 km
- Komnino – Ustka o długości 24 km
W tej chwili istnieje tylko linia kolejowa Piła Główna – Ustka, pozostałe dwie zostały rozebrane po 1945 przez Armię Czerwoną jako zdobycz wojenna.
Na terenie miasta znajdują się obecnie dwa czynne przystanki kolejowe: Ustka oraz Ustka Uroczysko.
Jest to linia kolejowa jednotorowa zelektryfikowana.
Transport autobusowy
Z Ustki drogą krajową nr 21 można dojechać do Słupska autobusami firm:
- Przedsiębiorstwo Państwowej Komunikacji Samochodowej w Słupsku S.A. – linia 200 – trasa do Słupska[34]
- Nord Express sp. z o.o. – linia 500 – trasa do Słupska [35]
- Usługi Przewozowe „Ramzes Wodnica” – linia 500 – trasa do Słupska[36]
Z Ustki istnieje połączenie do Osiedla Przewłoka, wsi Przewłoka i Wodnica
Na zlecenie gminy wiejskiej Ustka usługi przewozowe z Ustki do wielu miejscowości gminnych świadczą ponadto:
Z Ustki jest wiele połączeń dalekobieżnych Przedsiębiorstwa Państwowej Komunikacji Samochodowej w Słupsku S.A.:
całorocznych do:
sezonowych do:
- Łodzi
- Kłodzka
- Rowów
- Zakopanego (przez Grudziądz)
Od 12 lipca 2018 roku w Ustce została wprowadzona darmowa komunikacja miejska dla mieszkańców oraz turystów, którzy uiścili opłatę uzdrowiskową[37].
Administracja
Ustka ma status gminy miejskiej. Mieszkańcy wybierają do Rady Miasta Ustka 15 radnych[38].
Mieszkańcy wybierają radnych do sejmiku województwa w okręgu nr 1. Posłów na Sejm wybierają z okręgu wyborczego nr 26, senatora z okręgu nr 62, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu nr 1.
Ustka znajduje się we właściwości miejscowej Sądu Rejonowego w Słupsku, Sądu Okręgowego w Słupsku[39] i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku[40].
Miasta i gminy partnerskie
- Bielsko-Biała – porozumienie o współpracy zawarte 20 lipca 2002 r.[41]
- Słupsk – deklaracja współpracy partnerskiej w ramach Dwumiasta 13 lipca 2003 r.
Współpraca międzynarodowa
Miasta i gminy partnerskie:
Enkhuizen (Holandia) – umowa partnerska podpisana 5 maja 1992 r.[42]
Kappeln (Niemcy) – umowa partnerska została zawarta 8 maja 1991 r.[43]
Palanga (Litwa) – porozumienie zostało zawarte 8 lipca 2006 r.[44]
Od 2008 roku miastem partnerskim Ustki było także rosyjskie miasto Pionierskij. Po rosyjskiej napaści na Ukrainę w 2022 roku umowa o współpracy została zerwana[45].
Wspólnoty wyznaniowe
- Kościół rzymskokatolicki:
- Kościół Zielonoświątkowy:
- Świadkowie Jehowy:
- zbór Ustka-Wschód
- zbór Ustka-Zachód (Sala Królestwa ul. Dunina 12)[46]
- Obiekty sakralne
Zobacz też
- Kościół Najświętszego Zbawiciela w Ustce
- Kościół św. Jana Chrzciciela i św. Mikołaja w Ustce
- Latarnia Morska Ustka
- Port morski Ustka
Przypisy
- ↑ https://bdl.stat.gov.pl/BDL/dane/teryt/tablica#.
- ↑ Ustka – atrakcje turystyczne, ustka.travel [dostęp 2021-04-28] (pol.).
- ↑ Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2015 r., Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 22 lipca 2015, ISSN 1505-5507 .
- ↑ Gerard Labuda. Historia Pomorza: Do roku 1815. Pomorze Zachodnie w latach 1648–1815, Tom 2, Część 3.
- ↑ Granica morska PRL, 1945-1950, 1979 s. 160.
- ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2014 r.), Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 8 czerwca 2015, ISSN 1734-6118 .
- ↑ Dzieje Ustki praca zbiorowa, Polskie Towarzystwo Historyczne w Słupsku 1985 r.
- ↑ Ustka w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2016-01-11] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
- ↑ GUS – Bank Danych Lokalnych, bdl.stat.gov.pl [dostęp 2021-07-02] .
- ↑ Polska. Mapa polityczna 1:1 250 000. E. Romer i J. Wąsowicz, przed 1939.
- ↑ Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945–1948. Tadeusz Białecki (red.). Szczecin: Książnica Pomorska w Szczecinie, 2002, s. 228. ISBN 83-87879-34-7.
- ↑ Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262, s. 7).
- ↑ a b c d Źródło: Dzieje Ustki – praca zbiorowa, Polskie Towarzystwo Historyczne w Słupsku 1985 r.
- ↑ Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa „Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945”, Sport i Turystyka 1988, ISBN 83-217-2709-3, s. 686.
- ↑ Źródło: Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Słupsku. Sprawozdanie z działalności Zarządu Miejskiego w Ustce za okres 1945-1950.
- ↑ Wybrali najlepszą przestrzeń publiczną. Wygrała kontrowersyjna inwestycja.
- ↑ Tomasz Częścik Feralna kładka w usteckim porcie znów działa.
- ↑ Jedna z głównych atrakcji w Ustce zamknięta przez upały.
- ↑ Uchwała Nr 67/2007 w sprawie: konsultacji o nadanie statusu miasta.
- ↑ Jacek Cegła , Ustka to wioska, „gp24.pl” [dostęp 2017-04-27] (pol.).
- ↑ Np. Dz.U. z 1975 r. nr 16, poz. 91 i Dz.U. z 1998 r. nr 96, poz. 603.
- ↑ Interia.pl/PAP: Ustka jest miastem 2007.10.09.
- ↑ GP24.pl: Prawa miejskie potwierdzone 2007.10.06.
- ↑ (§ 6. Statut Uzdrowiska Ustka) Uchwała Nr XXXV/282/2009 Rady Miasta Ustka z dnia 28 maja 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2009 r. Nr 102, poz. 2020).
- ↑ (Załącznik tekstowy nr 1 do Statutu Uzdrowiska Ustka) Uchwała Nr XXXV/282/2009 Rady Miasta Ustka z dnia 28 maja 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2009 r. Nr 102, poz. 2020).
- ↑ (§ 5. Statut Uzdrowiska Ustka) Uchwała Nr XXXV/282/2009 Rady Miasta Ustka z dnia 28 maja 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2009 r. Nr 102, poz. 2020).
- ↑ a b Uchwała Nr XXXV/303/2013 Rady Miasta Ustka z dnia 28 maja 2013 r. ws. wykazu kąpielisk.
- ↑ Bathing water quality – data viewer. European Environment Agency. [dostęp 2013-06-14]. (ang.).
- ↑ Praca w sezonie letnim 2013. Słupskie Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. [dostęp 2013-06-14].
- ↑ Źródło: Dzieje Ustki – praca zbiorowa, Polskie Towarzystwo Historyczne w Słupsku 1985 r. „Stolper Wochenblat” 1858 oraz „Intelligenz-Blatt” 1868.
- ↑ Źródło: Dzieje Ustki – praca zbiorowa, Polskie Towarzystwo Historyczne w Słupsku 1985 r. Z. Szopkowski, „Małe porty” s. 151, 360.
- ↑ Źródło „Stolper Wochenblatt” 1868, nr 154.
- ↑ Źródło: https://web.archive.org/web/20070927203736/http://www.ustka.pl/i/bip/pliki/210_uchwala_Plan_Rozwoju_Lokalnego.pdf.
- ↑ Redakcja, PKS Słupsk rezygnuje z linii 500. Przewoźnik do Ustki kursuje jako linia 200, Głos Pomorza, 6 listopada 2020 [dostęp 2022-08-20] (pol.).
- ↑ Nord Express - tanio, szybko, na czas! » Połączenia Słupsk - Ustka, nordexpress.pl [dostęp 2022-08-20] .
- ↑ Ramzes Ustka Usługi przewozowe Słupsk-Ustka Przewozy autobusowe, ramzes.ustka.pl [dostęp 2022-08-20] .
- ↑ Bogumiła Rzeczkowska , W czwartek rusza darmowa komunikacja w Ustce. Sprawdź rozkład jazdy, „gp24.pl” [dostęp 2018-07-25] (pol.).
- ↑ Zarządzenie nr 56/10 Wojewody Pomorskiego z dnia 4 marca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2010 r. Nr 35, poz. 594).
- ↑ Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 2002 r. (Dz.U. z 2002 r. nr 180, poz. 1508).
- ↑ Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. nr 198, poz. 1925).
- ↑ Bielsko-Biała. ComSerwis. [dostęp 2011-11-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-13)].
- ↑ Enkhuizen. ComSerwis. [dostęp 2011-11-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-13)].
- ↑ Kappeln. ComSerwis. [dostęp 2011-11-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-13)].
- ↑ Palanga. ComSerwis. [dostęp 2011-11-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-13)].
- ↑ Ustka zerwała umowę partnerską z rosyjskim miastem Pioniersk. ustka.naszemiasto.pl, 2022-02-28. [dostęp 2022-03-03].
- ↑ Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2018-10-15] .
Linki zewnętrzne
- Strona miasta. ustka.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-12-06)].
- Turystyczna strona miasta Ustka
- Lokalna Organizacja Turystyczna – Informacja Turystyczna Ustka
- Wirtualny Spacer po Ustce. panoramy.ustka.eu. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-30)].
- Czy Ustka bardzo się zmieniła? Zobaczcie zdjęcia miasta sprzed kilkudziesięciu lat!. 2022-11-30. [dostęp 2022-12-01].
- Ujść, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XII: Szlurpkiszki – Warłynka, Warszawa 1892, s. 768 .
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 54.92 N
- S: 53.40 N
- W: 16.65 E
- E: 19.75 E
Ustka na starej widokówce, fragment - latarnia.
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY 3.0
Ustka, ul. Kardynała Wyszyńskiego 3 - pierwotnie szkoła, obecnie ratusz 1911
Gmina Ustka coat of arms
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY 3.0
Ustka; ul. Jagiellońska- pomnik żaglowca
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ustka, ul. Bursztynowa- szkoły
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ustka, zabudowa portu
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ustka, zabudowa portu
Widoki w Ustce: latarnia , plaża w Ustce, syrenka ustecka, kutry w porcie, wejście do portu, port w Ustce z lotu ptaka
Autor: Maria Goliński, Licencja: CC BY 2.5
Ustka; dworzec kolejowy po remoncie
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY 3.0
Ustka, ul. Dunina- Urząd Gminy Ustka
Ustka on old postcard
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY 3.0
Ustka, ul. Beniowskiego
Port w Ustce w 1979r.
Autor: Borys Kozielski, Licencja: CC BY 4.0
Podkast dla Wikipedii nagrywany podczas wyprawy wzdłuż polskiego wybrzeża w lipcu 2018. Wyprawa dofinansowana przez Stowarzyszenie Wikimedia Polska oraz Towarzystwo Przyjaciół Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku. Więcej o podkastach dla Wikipedii: https://pl.wikiradio.org/wiki/Podkasty_dla_Wikipedii
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ustka, ul. Bursztynowa- szkoły
Autor: Monopol, Licencja: CC BY-SA 4.0
Pomnik "Ludziom Morza" w Ustce, Polska, 2009-06-16
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ustka, "Umierający wojownik" - pomnik autorstwa Josefa Thoraka ku czci 76 mieszkańców Stolpmünde poległych w czasie I wojny światowej
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ustka; OSiR- trening młodzieży piłkarskiej
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ustka, ul. Krokusowa, kaplica św. Ojca Pio
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ustka, ul. Czerwonych Kosynierów
Autor:
Mapa powiatu słupskiego, Polska
Autor: Maria Goliński, Licencja: CC BY 2.5
Ustka; dworzec autobusowy po remoncie
Autor: Polskawliczbach, Licencja: CC BY-SA 2.5 pl
Piramida wieku mieszkańców Ustki, 2014
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 3.0
Ustka, ul. Marynarki Polskiej- church
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ustka, NMP Gwiazdy Morza- church
Ustka on old postcard
Autor: Maria Golińska, Licencja: CC BY 2.5
Ustka, ul. Portowa- do dworców
© Paweł Marynowski / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0
Widok z Latarni Morskiej Ustka.
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ustka, port, jachty w basenie węglowym
Autor: Maria Golinski, Licencja: CC BY 2.5
Ustka, ul. Wróblewskiego- szkoła
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Latarnia morska w Ustce
Autor: Peppigue, Licencja: CC0
The polish city of Ustka on the southern banks of The Baltic Sea.
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ustka, ul. Grunwaldzka, plac zabaw OSiR
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ustka, ul. Żeromskiego, Willa Red
Autor: Maria Golinski, Licencja: CC BY 2.5
POL Ustka, ul. Darłowska- szkoła
Autor: Klapi, Licencja: CC BY 2.5 pl
Widok z mola w stronę latarni i portu, Ustka, Polska
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 3.0
Ustka, ul. Czerwonych Kosynierów
Autor: Wladyslaw Golinski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ustka; ul. Marynarki Polskiej