Valladolid
| |||||
| |||||
Państwo | ![]() | ||||
Wspólnota autonomiczna | ![]() | ||||
Data założenia | 1072 | ||||
Burmistrz | Óscar Puente Santiago (PSOE) | ||||
Powierzchnia | 197,91 km² | ||||
Wysokość | 691 m n.p.m. | ||||
Populacja (2016) • liczba ludności • gęstość | 301 876 1525 os./km² | ||||
Nr kierunkowy | 983 | ||||
Kod pocztowy | 47001-47016 | ||||
Tablice rejestracyjne | VA | ||||
Podział miasta | 12 dzielnic | ||||
![]() | |||||
Strona internetowa | |||||
Portal ![]() |
Valladolid (wym. [baʎaðoˈlið]) – miasto w Hiszpanii, stolica wspólnoty autonomicznej Kastylia i León, dawna siedziba królów, znana z renesansowych zabytków z katedrą na czele.
Kalendarium historyczne
- Założony przez muzułmanów w VIII wieku (Bilad Ulid).
- W końcu XI w. było stolicą taify.
- 1143[1] odbyły się tu obrady Rady Królestwa Kastylii i Leónu w którym wzięli udział królowie Nawarry i Portugalii oraz legat papieski. Ustalenia uzgodnione w wyniku tych obrad miały znaczący wpływ na dalszy przebieg rekonkwisty.
- Od XIII wieku siedziba rządu Kastylii.
- Od 1469 do 1621 jedna z rezydencji królów Kastylii i zjednoczonej Hiszpanii oraz miejsce obrad Kortezów. W 1469 odbył się tutaj ślub Izabeli Kastylijskiej z Ferdynandem Aragońskim.
- W 1506 w osamotnieniu i rozgoryczeniu zmarł tutaj Krzysztof Kolumb.
- W latach 1550–1551 miała miejsce debata między Bartolomém de Las Casas i Juanem Ginés de Sepúlveda, dotycząca statusu rdzennych mieszkańców Nowego Świata.
- W latach 1601–1606 główna siedziba królewskiego dworu, przeniesiona za namową księcia Lermy z Madrytu.
- Do połowy XVI wieku rozkwit gospodarczy i kulturalny (centrum hiszpańskiego renesansu). W 1561 częściowo, a w 1621 całkowicie Valladolid pozbawiono rangi miasta stołecznego, później podupadło.
- Od połowy XIX wieku uprzemysłowienie.
- W 1809 r. miasto było siedzibą Napoleona.
- Podczas wojny domowej 1936–39 jeden z ośrodków frankistów.
Zabytki
Valladolid jest jednym z przykładów stylu izabelińskiego – formą przesadnego plateresco wyrażonego w ekstrawaganckim. kwiecistym zdobnictwie, nazwanym na cześć Izabeli Kastylijskiej. Główne obiekty zabytkowe w mieście to:
- Katedra z XVI w., zaprojektowana przez Herrerę – budowniczego Escorialu, przebudowywana w XVI–XVII w. (budowa nie ukończona). Wnętrze o dług. 122 m, szer. 63 m z wielkim ołtarzem (1561, dzieło J. de Juni). W zakrystii mieści się Museo Diocesano z wysoką na 2 m monstrancją.
- Uniwersytet, założony w 1346, z barokową fasadą.
- Kolegia:
- gotyckie San Gregorio (1488–1496) z jedną z najwspanialszych fasad w stylu plateresco, znajduje się tutaj od 1933 r., Narodowe Muzeum Rzeźby w Valladolid ze zbiorami religijnego malarstwa i rzeźby pochodzącymi z okresu między XIII a XVIII wiekiem. Na wystawie można oglądać m.in. dzieła: Gregorio Fernández (Pieta, Chrzest Chrystusa...), Alonso Berruguete (Pokłon Trzech Króli, Ofiarowanie Izaaka), Juan Martínez Montañés (Jan Ewangelista), Alonso Cano (Jan Chrzciciel), Pedro de Mena (Maria Magdalena pokutująca), Juan de Juni (Złożenie do grobu).
- Santa Cruz (1491), z dwiema bibliotekami i zbiorami drzeworytów.
- gotyckie San Gregorio (1488–1496) z jedną z najwspanialszych fasad w stylu plateresco, znajduje się tutaj od 1933 r., Narodowe Muzeum Rzeźby w Valladolid ze zbiorami religijnego malarstwa i rzeźby pochodzącymi z okresu między XIII a XVIII wiekiem. Na wystawie można oglądać m.in. dzieła: Gregorio Fernández (Pieta, Chrzest Chrystusa...), Alonso Berruguete (Pokłon Trzech Króli, Ofiarowanie Izaaka), Juan Martínez Montañés (Jan Ewangelista), Alonso Cano (Jan Chrzciciel), Pedro de Mena (Maria Magdalena pokutująca), Juan de Juni (Złożenie do grobu).
- Kościoły:
- romańsko-gotycki Santa María la Antigua (XI, XII, XIV w.) z jedną z najpiękniejszych dzwonnic w Hiszpanii;
- San Pablo (XV wiek) z bogato zdobioną późnogotycką fasadą;
- Santiago (XV–XVI w.);
- El Salvador (XVI wiek);
- Santa Magdalena (XVI wiek);
- Nuestra Señora de las Angustias (XVI / XVII w.) z rzeźbą „Madonny z siedmioma sztyletami”, dzieło J. de Juni.
- Klasztor świętego Joachima i świętej Anny w Valladolid mieszczące muzeum sztuki sakralnej
- San Pablo (XV wiek) z bogato zdobioną późnogotycką fasadą;
- romańsko-gotycki Santa María la Antigua (XI, XII, XIV w.) z jedną z najpiękniejszych dzwonnic w Hiszpanii;
- Pałac królewski z XVI wieku, rezydencje magnackie.
- Muzeum Cervantesa, zadziwiający przepychem dom, w którym w latach 1603–1606 mieszkał pisarz.
Gospodarka
W mieście rozwinął się przemysł środków transportu, gumowy, metalowy, maszynowy, włókienniczy oraz spożywczy[2].
Transport
W mieście znajduje się stacja kolejowa Valladolid Campo Grande. Około 11 km na północny zachód od centrum miasta funkcjonuje port lotniczy Valladolid.
Klimat
Miesiąc | Sty | Lut | Mar | Kwi | Maj | Cze | Lip | Sie | Wrz | Paź | Lis | Gru | Roczna |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Średnie temperatury w dzień [°C] | 8.2 | 11.2 | 15.2 | 16.9 | 21.0 | 27.0 | 30.7 | 30.1 | 25.6 | 18.9 | 12.4 | 8.6 | 18,8 |
Średnie dobowe temperatury [°C] | 4.2 | 5.9 | 9.0 | 10.7 | 14.5 | 19.3 | 22.3 | 22.1 | 18.5 | 13.2 | 7.9 | 5.0 | 12,7 |
Średnie temperatury w nocy [°C] | 0.2 | 0.7 | 2.8 | 4.6 | 7.9 | 11.6 | 14.0 | 14.1 | 11.3 | 7.6 | 3.5 | 1.3 | 6,6 |
Opady [mm] | 40 | 27 | 22 | 46 | 49 | 29 | 13 | 16 | 31 | 55 | 52 | 53 | 433 |
Średnia liczba dni z opadami | 6.3 | 5.2 | 4.8 | 7.8 | 7.9 | 4.5 | 2.1 | 2.3 | 4.3 | 7.5 | 7.1 | 7.7 | 67,7 |
Wilgotność [%] | 83 | 72 | 62 | 62 | 60 | 52 | 45 | 48 | 56 | 70 | 79 | 84 | 64 |
Średnie usłonecznienie (w godzinach) | 101 | 147 | 215 | 232 | 272 | 322 | 363 | 334 | 254 | 182 | 117 | 89 | 2624 |
Źródło: Agencia Estatal de Meteorología[3] (liczba dni z opadami dla wartości 1 mm, wysokość 735 m n.p.m., obrzeża centrum, 1981-2010) |
Sport
W mieście funkcjonuje klub piłkarski Real Valladolid.
Demografia
- Rozwój demograficzny Valladolid (1842-2009)
Zmiany liczby ludności w Valladolid:
Dane historyczne | ||
---|---|---|
Rok | Ludność | Zm., % |
1860 | 57 356 | – |
1930 | 90 004 | 56,9% |
1950 | 119 499 | 32,8% |
1970 | 233 974 | 95,8% |
1981 | 320 281 | 36,9% |
1991 | 330 700 | 3,3% |
1996 | 319 805 | −3,3% |
2001 | 316 580 | −1% |
2004 | 321 713 | 1,6% |
2006 | 319 943 | −0,6% |
2007 | 316 564 | −1,1% |
2008 | 318 461 | 0,6% |
Powyższe dane nie mają podanego źródła! |
Galeria
Miasta partnerskie
Lecce, Włochy
Binviles, Gwinea Równikowa
Lille, Francja
Łowecz, Bułgaria
Morelia, Meksyk
Tinduf, Algieria
Orlando, USA
Florencja, Włochy
Ahmadabad, Indie
Miasta zaprzyjaźnione
Przypisy
- ↑ Tadeusz Miłkowski, Paweł Machcewicz: Historia Hiszpanii. Wyd. I. Wrocław: Ossolineum, 1998, s. 77. ISBN 83-04-04403-X.
- ↑ Valladolid, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-08-26] .
- ↑ Valores climatológicos normales. Valladolid – Agencia Estatal de Meteorología.
Media użyte na tej stronie
Autor: Alexrk2, Licencja: CC BY-SA 3.0
Physical location map Europe; Lambert azimuthal equal-area projection
Autor: Pedro A. Gracia Fajardo, escudo de Manual de Imagen Institucional de la Administración General del Estado, Licencja: CC0
Flaga Hiszpanii
The flag of Navassa Island is simply the United States flag. It does not have a "local" flag or "unofficial" flag; it is an uninhabited island. The version with a profile view was based on Flags of the World and as a fictional design has no status warranting a place on any Wiki. It was made up by a random person with no connection to the island, it has never flown on the island, and it has never received any sort of recognition or validation by any authority. The person quoted on that page has no authority to bestow a flag, "unofficial" or otherwise, on the island.
The Flag of India. The colours are saffron, white and green. The navy blue wheel in the center of the flag has a diameter approximately the width of the white band and is called Ashoka's Dharma Chakra, with 24 spokes (after Ashoka, the Great). Each spoke depicts one hour of the day, portraying the prevalence of righteousness all 24 hours of it.
Autor: Rastrojo (D•ES) , Licencja: CC BY 3.0
Flag of the autonomous community of Castile and León
Autor: Chabacano. Castles: Drini, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Bandera de la ciudad de Valladolid, en Valladolid (España)
Autor: Lugarzen, Licencja: CC BY-SA 2.0
Academia Militar de Caballería, Valladolid, España.
Casa del Príncipe. Vista del torreón y la fachada
Autor: Ángel, Licencja: CC BY 2.0
Panorámica de la Plaza Mayor de Valladolid y su Ayuntamiento
Autor: Miguel Angel Guadilla, Licencja: CC BY 2.5
Valladolid (Spain) - Iglesia de San Benito: El templo actual se comenzó a construir por Juan de Arandia en 1499.La fachada corresponde a Juan de Ribero, así como el claustro procesional construido en 1584. En 1591 se hizo cargo de las obras Juan Martínez del Barrio.El conjunto se finalizó en el siglo XVIII.
Autor: Rastrojo (D•ES) , Licencja: CC BY-SA 4.0
Pronunciación de Valladolid en castellano.
Autor: Original: Vexilla Hispanica. Vectorization: Chabacano, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Bandera de la provincia de Valladolid, en España
Autor: Miguillen, Licencja: CC BY-SA 1.0
Location map relieve of Castile and León
Autor: User:Nicolás Pérez, Licencja: CC-BY-SA-3.0
House of Miguel de Cervantes and his garden in Valladolid (Spain).
Autor: Ten obraz wektorowy zawiera elementy, które zostały zaczerpnięte lub zaadaptowane z tego pliku:, Licencja: CC BY-SA 4.0
Coat of arms of the City of Valladolid.
Autor: Miguel Angel Guadilla – m@g, Licencja: CC BY 2.5
Valladolid – España (Spain) - Universidad: Comenzó su construcción en el año 1472. La capilla data de 1517. La fachada actual, labrada en piedra de Campaspero, es de 1718 y es considerada una de las obras más importantes del barroco vallisoletano.