Włodzimierz Gosławski
| ||
Data i miejsce urodzenia | 12 lipca 1903 Mokrsko | |
Data i miejsce śmierci | kwiecień 1940 Tatry | |
Zawód, zajęcie | chemik | |
Miejsce zamieszkania | Kraków | |
Narodowość | polska | |
Tytuł naukowy | dr | |
Alma Mater | Uniwersytet Jagielloński | |
Uczelnia | Uniwersytet Jagielloński Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie | |
Stanowisko | asystent |
Włodzimierz Gosławski (ur. 12 lipca 1903 w Mokrsku, zm. w kwietniu 1940 w Tatrach) – polski chemik, taternik i alpinista.
Życiorys
Okres przed II wojną światową
We wczesnej młodości brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej[1]. W drugiej połowie lat 20. studiował chemię na Uniwersytecie Jagiellońskim, który ukończył w 1930. Cztery lata później obronił pracę doktorską[2]. Był asystentem na Uniwersytecie Jagiellońskim (1929–1936) i na Akademii Górniczej w Krakowie (1936–1939). Opublikował kilka prac naukowych, m.in.[3][4]:
- W. Gosławski, L. Marchlewski, The absorption of ultraviolet light by some organic substances (1931),
- W. Gosławski, Studja nad ligniną (1934)[5],
- W. Gosławski, Influence of hydrogen ions on the dielectric potential and the surface cinchonine and cinchonidine solutions (1936),
- W. Wilkosz, W. Gosławski, L. Staronka, Na nowych drogach nauki: drogi nauki, materia i energia, czas i przestrzeń (1938)[6].
Taternictwem zajął się dopiero w roku 1936. W 1938 wspinał się w Alpach. Zdobył wówczas, wspólnie z Wawrzyńcem Żuławskim, najwyższy szczyt Alp Berneńskich – Finsteraarhorn. W latach 1938–1939 pełnił funkcję przewodniczącego Koła Krakowskiego Klubu Wysokogórskiego.
Okres II wojny światowej
W 1939 r. walczył w kampanii wrześniowej. Po kampanii udało mu się uciec z transportu jenieckiego, po czym spotkał Tadeusza Pawłowskiego, który z żoną i siostrą (Adą Kopczyńską) wracał ze Lwowa do Krakowa. We czworo zdecydowali się oni zaopiekować opuszczonym schroniskiem w Roztoce. Przez kilka miesięcy wspierali osoby przedostające się przez Tatry do Wojska Polskiego we Francji. W zimie z powodu tej działalności byli ścigani przez gestapo, zdecydowali się więc na ucieczkę na Węgry. Pierwsza próba ucieczki nie powiodła się – zostali złapani w pociągu przez słowacką żandarmerię i odesłani do Polski.
Włodzimierz Gosławski zmarł w czasie drugiej próby ucieczki, w kwietniu 1940 r.
- Okoliczności śmierci
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/32/Symbolick%C3%BD_cintor%C3%ADn_pri_Popradskom_plese_12.jpg/240px-Symbolick%C3%BD_cintor%C3%ADn_pri_Popradskom_plese_12.jpg)
w górach na Tatrzańskim Cmentarzu Symbolicznym. Na pierwszym planie,
w lewej dolnej części zdjęcia – tablica poświęcona Włodzimierzowi Gosławskiemu i Adzie Kopczyńskiej
Ponowną próbę Gosławski podjął w marcu 1940 r. wraz z Adą Kopczyńską. Na dzień przed ucieczką udał się do Dzianisza, aby zakupić korony czechosłowackie. Tam w czasie noclegu zatruł się czadem, kolejnego dnia zdecydował się jednak nie porzucać planu. Gosławski i Kopczyńska wyruszyli w góry wraz z czterema innymi osobami mimo bardzo trudnych warunków atmosferycznych. Zatrzymali się oboje na Przełęczy pod Kopą Kondracką, podczas gdy reszta osób zbiegła do Dolinki Rozpadłej. Ponieważ towarzysze nie doczekali się Gosławskiego i Kopczyńskiej, wrócili w górę, gdzie znaleźli martwego już Gosławskiego i skrajnie wyczerpaną Kopczyńską, która zmarła po krótkiej chwili. Ich ciała pozostały w Tatrach – odnaleźli je później wracający z Węgier kurierzy Czesław Wrześniak i Jan Bobowski, a Adę Kopczyńską rozpoznał Józef Krzeptowski[1]. Oboje zostali pochowani na cmentarzu w Kokawie Liptowskiej[7].
Wybrane osiągnięcia wspinaczkowe
- 1939 – droga środkiem południowo-zachodniej ściany Ciężkiej Turni, z Kazimierzem Paszuchą i Marianem Paullym,
- 1939 – droga wschodnią ścianą Ganku, z Paszuchą i Paullym,
- 1939 – droga zachodnią ścianą Pośredniej Śnieżnej Turni, z Paszuchą i Paullym,
- kwiecień 1939 – pierwsze wejście zimowe północno-zachodnią ścianą Galerii Gankowej, z Paszuchą,
- lipiec 1939 – pierwsze wejście środkiem północno-zachodniej ściany Galerii Gankowej, z Tadeuszem Orłowskim. Droga ta została uznana później za najtrudniejszą z pokonanych do tej pory w Tatrach[1].
Przypisy
- ↑ a b c Bolesław Chwaściński: Z dziejów taternictwa. O górach i ludziach. Warszawa: Sport i Turystyka, 1988, s. 215, 218, 224. ISBN 83-217-2463-9.
- ↑ Włodzimierz Gosławski: Studja nad ligniną (praca doktorska). W: Repozytorium Cyfrowe Instytutów Naukowych, Rocznik Wydziału Filozoficznego UJ 1 (1930–1934) [on-line]. Drukarnia Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1934. [dostęp 2012-11-18].
- ↑ Bibliografia polska 1901–1931, t. 10 (pol.). www.bn.org.pl. [dostęp 2012-11-18].
- ↑ Książki aut. Włodzimierza Gosławskiego w: books.google.pl (pol.). [dostęp 2012-11-18].
- ↑ Włodzimierz Gosławski , Studja nad ligniną, Kraków 1934 .
- ↑ Witold Wilkosz , Na nowych drogach nauki ; Drogi nauki ; Materia i energia ; Czas i przestrzeń, Warszawa: Towarzystwo Uniwersytetów Robotniczych, [1938] .
- ↑ Na kurierskich szlakach (pol.). W: Partyzanci AK. Przerzuty i Kurierzy [on-line]. www.partyzanciak.podhaleonline.pl. [dostęp 2012-11-18].
Bibliografia
- Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wyd. Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
- Gosławski Włodzimierz (1903–1940). W: Praca zbior. pod red. Józefa Pietruszy i Anny Wyszyńskiej: Wychowankowie UJ-Ofiary II wojny światowej [1939–1945. Biogramy. T.1]. Kraków: Stowarzyszenie Absolwentów Uniwersytetu Jagiellońskiego, 1994. ISBN 83-904090-0-3.
Media użyte na tej stronie
Autor: Happa, Licencja: CC BY 3.0
Tatrzański Cmentarz Symboliczny