Wacław Tuwalski
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Przebieg służby | |
Lata służby | |
Stanowiska | komendant 10 Obwodu Łuków Okręgu Lublin Batalionów Chłopskich |
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Grob_Wac%C5%82awa_Tuwalskiego_na_cmentarzu_parafialnym_w_Woli_Osowinskiej.png/200px-Grob_Wac%C5%82awa_Tuwalskiego_na_cmentarzu_parafialnym_w_Woli_Osowinskiej.png)
Wacław Tuwalski ps. Stefan Pogorzelski (ur. 18 września 1909 w Pogorzeli, zm. 19 marca 1995 w Woli Osowińskiej) – nauczyciel, działacz społeczny, samorządowy i spółdzielczy, komendant obwodu Łuków Okręgu Lublin Batalionów Chłopskich, porucznik.
Życiorys
Urodził się jako syn Franciszka i Gertrudy. W 1923 rozpoczął 5-letnie Seminarium Nauczycielskie w Siennicy. Od 1928 pracował jako nauczyciel w Szkole Podstawowej w Tchórzewie. w 1932 został przeniesiony do Szkoły Powszechnej w Woli Osowińskiej. Od 1932 został jej kierownikiem, funkcję tę pełnił do 1973 z małymi przerwami. Działał w Centralnym Związku Młodzieży Wiejskiej „Siew”.
Brał udział w kampanii wrześniowej. Po jej zakończeniu włączył się w działalność podziemną. Był komendantem Chłopskiej Organizacji Wolności Racławice w powiecie łukowskim. Od lata 1940 do lipca 1943 był komendantem obwodu Łuków Batalionów Chłopskich. Zdekonspirowany i zagrożony aresztowaniem schronił się w Rzeszowie, gdzie działał w spółdzielczości. Został awansowany do stopnia porucznika.
Po wojnie powrócił do Woli Osowińskiej, działał w ZMW „Siew” i ZNP. Był również aktywny w samorządzie.
Instytucje powołane z jego inicjatywy
- Spółdzielnia Spożywcza Wolanka, 1946
- Spółdzielnia Zdrowia w Woli Osowińskiej, 1956
- Apteka w Woli Osowińskiej, 1956
- Szkoła Rolnicza w Woli Osowińskiej, 1960
- Towarzystwo Regionalne w Woli Osowińskiej, 1977
- Muzeum Regionalne w Woli Osowińskiej, 1977
- Solidarność Rolników Indywidualnych, lata 80. XX wieku
Budynki wybudowane z jego inicjatywy
- Szkoła Powszechna w Woli Osowińskiej, obecnie Muzeum Regionalne, 1934
- Spółdzielnia Wolanka, obecnie Sklep GS Sch, 1946
- Spółdzielnia Zdrowia w Woli Osowińskiej, obecnie dom mieszkalny, 1956
- Szkoła Rolnicza w Woli Osowińskiej, obecnie Gminny Ośrodek Kultury, 1960
- Apteka w Woli Osowińskiej, obecnie Apteka, lata 80. XX wieku
- Ośrodek Zdrowia w Woli Osowińskiej, obecnie Ośrodek Zdrowia, lata 80. XX wieku
Działalność twórcza
Wacław Tuwalski był także aktorem, reżyserem, scenografem. Wystawił m.in. Wesele w Woli Osowińskiej sprzed 100 laty, Balladynę i wiele innych.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Partyzancki
- Złoty Krzyż Zasługi
- Odznaka za zasługi dla Lubelszczyzny
- Odznaka Zasłużonego Działacza Ruchu Spółdzielczego
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
- Nagroda im. Zygmunta Klukowskiego
- Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury”
- Złota Odznaka ZNP
- Złota Honorowa Odznaka ZMW
Bibliografia
- Marian Wojtas: Słownik biograficzny żołnierzy Batalionów Chłopskich: IV Okręg Lublin. Lublin: Stowarzyszenie Byłych Żołnierzy Batalionów Chłopskich, 1998, s. 630. ISBN 83-85223-60-6.
- Krystyna Kożuch: ... ocalić od zapomnienia – Wola Osowińska dawniej i dziś. Wola Osowińska: Wojewódzki Dom Kultury w Lublinie, 2001, s. 9. ISBN 93-915018-1-7.
Media użyte na tej stronie
Autor: Damianek3939, Licencja: CC BY-SA 3.0
Pogrzeb Wacława Tuwalskiego
Autor: Damianek3939, Licencja: CC BY-SA 3.0
Grób Wacława Tuwalskiego na cmentarzu parafialnym w Woli Osowińskiej
Baretka: Krzyż Partyzancki
Baretka Odznaki Honorowej "Za Zasługi dla Związku Młodzieży Wiejskiej"
Baretka Odznaki 1000-lecia Państwa Polskiego