Wacław Zbrowski
![]() | |
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | 15 listopada 1889 |
---|---|
Data i miejsce śmierci | 1956 |
Przebieg służby | |
Siły zbrojne | |
Formacja | |
Jednostki | 1 Pułk Piechoty |
Stanowiska | dowódca batalionu piechoty |
Główne wojny i bitwy | |
Odznaczenia | |
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Wacław Zbrowski, ps. „Braciszek” (ur. 15 listopada 1889 w Radomiu, zm. 1956 w Varel) – podpułkownik administracji (piechoty) Wojska Polskiego.
Życiorys
Urodził się 15 listopada 1889[1]. Syn Piotra. Brat Stanisława (1887–1905), który popełnił samobójstwo po nieudanym zamachu na carskiego oficera[2].
Działał w Organizacji Bojowej PPS pod pseudonimem „Braciszek” – był szefem „uczniowskiej piątki bojowej” (wraz z nim Jan Gruszczyński, Jerzy Pieczynis, Roman Machnicki, Stefan Rodkiewicz, Stanisław Werner i Teodor Latomski)[3]. Brał udział w 17 zamachach i akcjach bojowych. 14 grudnia 1906 został aresztowany, zaś w marcu 1907 zwolniony z braku dowodów. Dokonał egzekucji na osobie kpt. Samsonowa, którego oddział zabił wcześniej S. Wernera. Aresztowany ponownie, był więziony przez wiele miesięcy w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Po złożeniu przyrzeczenia, że opuści granice rosyjskie, został zwolniony z aresztu. Mimo tego przebywał nadal w kraju, zaś wyjechał na obszar Galicji dopiero w czasie bezpośredniego zagrożenia aresztowaniem.
Absolwent I Wyższej Szkoły Realnej w Krakowie z 1911. Podjął studia na Politechnice Lwowskiej. Działał nadal w PPS, należał do Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckim. Po wybuchu I wojny światowej w sierpniu 1915 wstąpił do Legionów Polskich. Został przydzielony do 1 pułku piechoty w składzie I Brygady. 12 listopada 1914 awansowany do stopnia podporucznika. Od marca w Oddziale Karabinów Maszynowych I Brygady, od maja 1915 w II batalionie w 4 pułku piechoty. 1 lipca 1916 został awansowany do stopnia porucznika.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wstąpił do Wojska Polskiego. W dniu 24 listopada 1918 roku oddział pod jego dowództwem opanował Włodzimierz Wołyński[4]. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Podczas walk o Lidę stopniu kapitana był dowódcą I batalionu 3 pułku piechoty Legionów. Za swoje czyny otrzymał Order Virtuti Militari. 15 lipca 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu majora, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. Był wówczas odkomenderowany z 28 pułku piechoty do Dowództwa miasta Radom[5]. Do 16 sierpnia 1920 roku był dowódcą Baonu Wartowniczego Nr 2/III w Dąbrowie Górniczej[6].
Następnie został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku w korpusie oficerów piechoty[7]. 30 września 1922 roku został „powołany do służby czynnej w Baonach Celnych z równoczesnym oddaniem do dyspozycji Głównej Komendy Baonów Celnych”[8].
Następnie służył w 31 pułku Strzelców Kaniowskich, przeniesionym z Kalisza do garnizonu Łódź. Jego adiutantem był ppor. Kazimierz Czyhiryn[9]. Służył w 81 pułku Strzelców Grodzieńskich (1923)[10][11], a następnie dowódcą I batalionu w 39 pułku piechoty Strzelców Lwowskich[12][13].
W październiku 1926 został przeniesiony z 15 Pułku Piechoty „Wilków” w Dęblinie do 18 pułku piechoty w Skierniewicach na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[14]. 12 kwietnia 1927 został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z 1 stycznia 1927 i 8. lokatą w korpusie oficerów piechoty[15]. W listopadzie tego roku został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z równoczesnym przeniesieniem służbowym do Gabinetu Ministra Spraw Wojskowych w charakterze oficera łącznikowego Ministerstwa Spraw Wojskowych przy Ministerstwie Rolnictwa i Reform Rolnych, Ministerstwie Skarbu oraz Komitecie Likwidacyjnym w Poznaniu[16][17]. 12 marca 1929 roku został przeniesiony służbowo do Oficerskiego Trybunału Orzekającego z zachowaniem dotychczasowego stanowiska[18]. W marcu 1930 roku został przydzielony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Warszawa Miasto I na stanowisko komendanta[19][20]. Następnie został przeniesiony z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów administracji. 1 września 1938 roku dowodzona przez niego jednostka została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Warszawa Miasto I, a zajmowane przez niego stanowisko otrzymało nazwę „komendant rejonu uzupełnień”. W 1939 roku w dalszym ciągu pełnił służbę na tym stanowisku[21].
Po wybuchu II wojny światowej brał udział w kampanii wrześniowej. Po zakończeniu wojny organizował PPS w Niemczech.
Zmarł w 1956 w Varel w Niemczech Zachodnich.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari nr 6039
- Krzyż Niepodległości z Mieczami (20 stycznia 1931)[22]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (11 listopada 1937)[23][24]
- Krzyż Walecznych (trzykrotnie)
- Złoty Krzyż Zasługi (10 listopada 1928)[25]
Przypisy
- ↑ 26 stycznia 1934 ogłoszono sprostowanie daty urodzenia z „16 czerwca 1889” na „15 listopada 1889”. Zarządzenia Ministra Spraw Wojskowych. Zmiany (sprostowania) nazwisk, imion i dat urodzenia. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 2, s. 23, 26 stycznia 1934.
- ↑ Stefan Res-Rodkiewicz: Uczniowskie piątki bojowe w Radomiu 1905–1907. 1936, s. 17–19.
- ↑ Stefan Res-Rodkiewicz: Uczniowskie piątki bojowe w Radomiu 1905–1907. 1936, s. 22, 29–30, 33.
- ↑ Wojskowe Centrum Edukacji Obywatelskiej, wceo.com.pl [dostęp 2019-08-03] [zarchiwizowane z adresu 2017-10-16] (pol.).
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 27 z 21 lipca 1920 roku, s. 598.
- ↑ Rozkaz DOGen. Kielce ↓, Nr 73 z 16 sierpnia 1920 roku, pkt 819.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 401.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 36 z 30 września 1922 roku, s. 751.
- ↑ Kpt. Kazimierz Czyhiryn opuszcza Łódź, przenosząc się do Lwowa. „Republika”, s. 6, Nr 40 z 10 lutego 1938.
- ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 358.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 346.
- ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 222.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 55 z 22 maja 1925 roku, s. 270.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 11 października 1926 roku, s. 335.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 20 kwietnia 1927 roku, s. 117.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 25 z 31 października 1927 roku, s. 296.
- ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 117, 166.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 12 marca 1929 roku, s. 91.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 31 marca 1930 roku, s. 103.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 525.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 286, 859.
- ↑ M.P. z 1931 r. nr 18, poz. 31 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.
- ↑ M.P. z 1937 r. nr 260, poz. 410 „za zasługi w służbie wojskowej”.
- ↑ Zarządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej. Nadanie Orderu Odrodzenia Polski. „Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych”. Nr 2, s. 34, 11 listopada 1937.
- ↑ M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 634 „w uznaniu zasług, położonych na polu pracy w poszczególnych działach wojskowości”.
Bibliografia
- Wykaz Legionistów Polskich 1914–1918. Wacław Zbrowski. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2019-05-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-03-07)].
- Rozkazy Dowództwa Okręgu Generalnego „Kielce”. [dostęp 2018-05-08].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2016-02-15].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Jan Boniecki: Wacław Zbrowski – ps. „Braciszek” (1889–1956). W: Znani i nieznani Ziemi Radomskiej. T. II. Radom: 1988, s. 324–326.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
Media użyte na tej stronie
Wacław Zbrowski
Naramiennik podpułkownika Wojska Polskiego (1919-39).
Lesser coat of arms of the Austrian Empire form the Congress of Vienna in 1815 until the Austro-Hungarian Compromise of 1867. It then represented the Cisleithanian territories of Austria-Hungary in the Reichsrat until 1915.
It shows the arms of Habsburg-Lorraine encircled by the chain of the Order of Golden Fleece, surmounted on the crowned Austrian imperial double-headed eagle clutching in its claws the Imperial orb, sceptre and sword, with the Imperial Crown of Rudolf above.
After 1915 the inescutcheon only displayed the red-white-red arms of Austria.Orzełek legionowy