Waryscyt
![]() Waryscyt polerowany | |
Właściwości chemiczne i fizyczne | |
Skład chemiczny | Al(PO4) x 2 H2 O |
---|---|
Twardość w skali Mohsa | 4-5 |
Przełam | muszlowy, zadziorowaty |
Łupliwość | wyraźna, jednokierunkowa |
Układ krystalograficzny | rombowy |
Gęstość minerału | 2,52- 2,6 g/cm³ |
Właściwości optyczne | |
Barwa | biały, zielony w odcieniach, bezbarwny |
Rysa | biała |
Połysk | szklisty, woskowy |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Waryscyt%2C_wavelit_Polska_Wi%C5%9Bni%C3%B3wka.jpg/220px-Waryscyt%2C_wavelit_Polska_Wi%C5%9Bni%C3%B3wka.jpg)
Waryscyt, Variscit – minerał z gromady fosforanów. Należy do grupy minerałów bardzo rzadkich. Nazwa pochodzi od dawnej krainy Variscia (obecnie w Niemczech), gdzie minerał ten został po raz pierwszy stwierdzony i opisany.
Bardzo rzadko tworzy kryształy (wrosłe i narosłe) najczęściej izometryczne o postaci zbliżonej do ośmiościanu, o pokroju krótkosłupkowym, igiełkowym, tabliczkowym. Występuje w skupieniach masywnych, ziarnistych, promienistych, sferolitycznych, włóknistych. Tworzy nacieki, naskorupienia, sekrecje i konkrecje. Jest przezroczysty, rozpuszcza się w kwasach, nie jest topliwy. Tworzy kryształy mieszane ze strengitem. Waryscyt tworzy zrosty i przerosty z kwarcem, chalcedonem i wardytem – ten kamień ozdobny nazwano amatrix (Utah, Nevada – USA).
Występowanie
Jest produktem procesów hipergenicznych i hydrotermalnych zachodzących w niskich temperaturach. Tworzy się w roztworach zawierających fosforany. Występuje też w pustkach i szczelinach skał bogatych w glin. Czasami tworzy druzy. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: wardyt, wavelit, kwarc.
Miejsca występowania: USA – (najbardziej wartościowy surowiec gemmologiczny) Utah (jajowate, drobnoziarniste skupienia osiągające ok. 10 -30 cm; waryscyt zielony – utahlit, waryscyt niebieski – lucinit), Arkansas, Nevada, Boliwia, Australia – Queensland, Austria – Styria, Niemcy – Saksonia, Oberpfal, Czechy, Szwecja, Hiszpania.
W Polsce stwierdzony został w Górach Świętokrzyskich.
Zastosowanie
- bardzo poszukiwany, wyjątkowo rzadki kamień kolekcjonerski.
- stosowany jako kamień ozdobny i dekoracyjny – do wyrobu drobnej galanterii, ozdobnych przedmiotów użytkowych
- Materiał rzeźbiarski
- stosowany jako imitacja turkusu
Bibliografia
- J.Parafiniuk – Minerały systematyczny katalog 2004 – TG”Spirifer” W-wa 2005
- A. Bolewski, A. Manecki – Mineralogia szczegółowa – Wyd. PAE W-wa 1993
- A. Bolewski – Mineralogia szczegółowa – Wyd. Geologiczne W-wa 1965
- W. Schumann – Minerały świata – O. Wyd. ”Alma – Press” 2003 r.
- Leksykon Przyrodniczy – Minerały i kamienie szlachetne –„Horyzont” 2002
Zobacz też
Media użyte na tej stronie
Autor: Piotr Sosnowski, Licencja: CC BY-SA 4.0
parageneza waryscytu i wavellitu na kwarcycie osadowym, kamieniołom wiśniówka duża, Kajetanów k. Kielc
Source: Chris Ralph. This photo taken by Chris Ralph of http://nevada-outback-gems.com[1], Photographer and author: photo taken of variscite owned by author.
I took this photo and freely place it in the public domain.
![]() |
Ja, właściciel praw autorskich do tej pracy, udostępniam ją jako własność publiczną. Dotyczy to całego świata. W niektórych krajach może nie być to prawnie możliwe, jeśli tak, to: Zapewniam każdemu prawo do użycia tej pracy w dowolnym celu, bez żadnych ograniczeń, chyba że te ograniczenia są wymagane przez prawo. |
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to Kluka (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC-BY-SA-3.0
waryscyt/wavelit, pochodzenie Polska, Wiśniówka , autor zdjęcia Stowarzyszenie Spirifer, 20.10.2006 r.