Weimar

Weimar
Ilustracja
Rynek w Weimarze (2006)
Herb
Herb
Państwo Niemcy
Kraj związkowy Turyngia
ZarządzającyPeter Kleine
Powierzchnia84,26 km²
Populacja (2014)
• liczba ludności
• gęstość

63 477
750 os./km²
Nr kierunkowy03643
Kod pocztowy99423, 99425, 99427, 99428
Tablice rejestracyjneWE
Położenie na mapie Turyngii
Mapa konturowa Turyngii, w centrum znajduje się punkt z opisem „Weimar”
Położenie na mapie Niemiec
Mapa konturowa Niemiec, w centrum znajduje się punkt z opisem „Weimar”
Ziemia50°59′N 11°20′E/50,983333 11,333333
Strona internetowa
Portal Niemcy

Weimarmiasto na prawach powiatu w Niemczech, w kraju związkowym Turyngia, jedno z europejskich centrów kulturalnych.

Historia

Weimar w XVII wieku

Najstarsze wzmianki o Weimarze pochodzą z 899 r. W XIV wieku miasto znalazło się w posiadaniu Wettynów.

Na mocy postanowień traktatu lipskiego w 1485 r. Weimar znalazł się w granicach Elektoratu Saksonii ernestyńskiej linii Wettynów. W latach 1572–1809 stolica Księstwa Saksonii-Weimar, a następnie do 1918 r. stolica Księstwa Saksonii-Weimar-Eisenach. Od 1871 r. część zjednoczonych Niemiec. W 1899 r. uruchomiono przewozy tramwajowe, zlikwidowane w 1937 r. W latach 1919–1945 stolica kraju związkowego Turyngia.

Od nazwy miasta pochodzi nazwa okresu w niemieckiej historii, Republika Weimarska 1919−1933, gdyż konstytucja niemiecka została zredagowana właśnie w Weimarze – ówczesna stolica (Berlin) była w 1918 r. ogarnięta zamieszkami rewolucyjnymi i uznano, że nie jest bezpiecznym miejscem dla obrad Zgromadzenia Narodowego.

W czasie II wojny światowej w pobliżu znajdował się obóz koncentracyjny Buchenwald. Miasto zostało na początku 1945 r. w znacznym stopniu zniszczone wskutek bombardowań.

W 1945 roku miasto znalazło się w radzieckiej strefie okupacyjnej Niemiec, by w 1949 r. zostać częścią NRD. W Weimarze miała siedzibę radziecka 8 Gwardyjska Armia. Od 1990 r. w granicach Republiki Federalnej Niemiec.

W roku 1991 zapoczątkował tutaj swoją działalność Trójkąt Weimarski.

Kultura i nauka

Miasto było jednym z centrów niemieckiego oświecenia, mieszkały w nim czołowe postacie gatunku literackiego zwanego klasyką weimarską: Johann Wolfgang von Goethe i Friedrich Schiller. W XIX wieku sławni kompozytorzy tacy jak Franz Liszt uczynili z Weimaru ośrodek życia muzycznego, a potem malarze i architekci, Henry van de Velde, Wassily Kandinsky, Paul Klee, Lyonel Feininger i Walter Gropius, przenieśli się tam i założyli ruch artystyczny Bauhaus, najważniejszą szkołę projektowania budynków w międzywojennych Niemczech. Wskutek turbulencji politycznych, Bauhaus został w 1925 roku przeniesiony do Dessau[1]. W Wiemarze istnieje Muzeum Bauhausu, które w kwietniu 2019 przeniosło się do nowego budynku[2].

UNESCO wybrało Weimar jako kulturalną stolicę Europy na 1999 r.

2 września 2004 w Weimarze miał miejsce tragiczny w skutkach pożar w Bibliotece Księżnej Anny Amalii, znajdującej się na Liście światowego dziedzictwa UNESCO. Biblioteka zawiera liczący ok. miliona pozycji zbiór książek, w tym kolekcję dzieł klasyków (m.in. Goethego), oraz kolekcję muzyczną księżnej i biblię Lutra z 1534 r. Spaleniu uległo 40–50 tys. tomów, straty materialne oszacowano na wiele milionów dolarów, straty dla kultury Niemiec i Europy są niewymierne.

W mieście znajdują się dwie uczelnie: Bauhaus-Universität Weimar oraz uczelnia muzyczna Hochschule für Musik Franz Liszt Weimar. Znajduje się tutaj również archiwum Goethego i Schillera (Goethe- und Schiller-Archiv).

Gospodarka

W mieście rozwinął się przemysł maszynowy, elektrotechniczny, metalowy, precyzyjny, poligraficzny, zabawkarski oraz meblarski[3].

Transport

W Weimarze znajduje się dworzec kolejowy o randze ICE dzięki czemu miasto ma bezpośrednie połączenia kolejowe pociągami dużych prędkości z innymi miastami.

Polacy w Weimarze

Pomnik Adama Mickiewicza

W Weimarze studiowali m.in. lekarz i astronom Nataniel Mateusz Wolf, agronom Włodzimierz Adolf Wolniewicz i reżyser teatralny Tadeusz Pawlikowski. Nauki u wybitnego węgierskiego kompozytora epoki romantyzmu Ferenca Liszta pobierali tu polscy pianiści Józef Wieniawski[4], Karol Tausig i Moriz Rosenthal.

W 1774 roku w Weimarze urodził się polski filolog klasyczny Friedrich Christian Ludwig Tripplin.

W 1820 r. w Weimarze ogłoszono drukiem niemiecki przekład raportu Józefa Bema z 1819 roku o jego doświadczeniach z rakietami bojowymi[5].

W 1829 r. w Weimarze doszło do spotkania poetów Adama Mickiewicza i Johanna Wolfganga von Goethego[6]. Współcześnie w Parku nad rzeką Ilm stoi pomnik Adama Mickiewicza.

W czasie II wojny światowej w Weimarze byli więzieni m.in. Maksymilian Słuszkiewicz i Michał Kozal.

Osoby związane z miastem

Współpraca

Miejscowości partnerskie[7]

Galeria

Przypisy

  1. Bauhaus | Biography, Architecture, Art, & Facts, Encyclopedia Britannica [dostęp 2020-01-05] (ang.).
  2. Bauhaus Museum Weimar – Klassik Stiftung Weimar, www.klassik-stiftung.de [dostęp 2020-01-05] (ang.).
  3. Weimar, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-08-28].
  4. Józef Wieniawski, www.wieniawski.pl [dostęp 2017-11-27] (ang.).
  5. Bolesław Orłowski: Nie tylko szablą i piórem. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1985, s. 139, 154. ISBN 83-206-0509-1.
  6. Jerzy Krasuski, Polska-Niemcy. Stosunki polityczne od zarania po czasy najnowsze, Wrocław: Ossolineum, 2009, s. 152, ISBN 978-83-04-04985-7, OCLC 750890813.
  7. Współpraca.

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Germany location map.svg
Autor: NordNordWest, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Germany (Wp article: en:Germany)
Flag of Finland.svg
Flaga Finlandii
Flag of UNESCO.svg
Flag of the United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO)
Flag of Portugal.svg
Flag of Portugal, created by Columbano Bordalo Pinheiro (1857-1929), officially adopted by Portuguese government in June 30th 1911 (in use since about November 1910). Color shades matching the RGB values officially reccomended here. (PMS values should be used for direct ink or textile; CMYK for 4-color offset printing on paper; this is an image for screen display, RGB should be used.)
Flag of Croatia.svg
Łatwo można dodać ramkę naokoło tej grafiki
Wappen Weimar.svg
Wappen Weimar
WE-Nationaltheater.jpg
Autor: SchiDD, Licencja: CC BY-SA 4.0
Deutsches Nationaltheater Weimar
Markt Weimar.jpg
Markt, Weimar, Germany.
Nietzsche-Archiv in der Villa Silberblick in Weimar.jpg
Autor: © R.Möhler, Licencja: CC BY-SA 3.0
Ostansicht des ehem. Nietzsche-Archiv in der Villa Silberblick. Friedrich Nietzsche verbrachte 1897-1900 die letzten Jahre seines Lebens in diesem Haus. Von 1896-1945 war es Sitz des Nietzsche-Archivs. Das Erdgeschoss wurde 1902-1903 von Henry van de Velde als Arbeits- und Gedenkstätte gestaltet.
Thuringia location map G.svg
Autor: Hanhil based on work by TUBS, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map Thuringia, showing position of Thuringia within Germany. Geographic limits of the map:
KulturBahnhof Weimar am August-Baudert-Platz.jpg
Autor: © R.Möhler, Licencja: CC BY-SA 3.0
Südansicht des KulturBahnhofs Weimar am August-Baudert-Platz.
WE-Herz Jesu-Kirche-1-PSchneider-Str01.jpg
Autor: SchiDD, Licencja: CC BY-SA 4.0
Herz-Jesu-Kirche in Weimar, Paul-Schneider-Str. 1
Neues Museum Weimar2.JPG
Autor: Michael Sander, Licencja: CC BY-SA 3.0
Neue Museum (New Museum) at Weimar, Germany
Stadtmuseum Weimar im Bertuchhaus.jpg
Autor: © R.Möhler, Licencja: CC BY-SA 3.0
Ostansicht des ehem. Wohn- und Geschäftshauses von Friedrich Justin Bertuch, ab 1933 zeitweiliger Hauptsitz der NS-Gauleitung in Thüringen und seit 1954 Stadtmuseum Weimar.
Ilm-Goethe-Park.JPG
View of the Ilm-River and the Goethe-Park in Weimar.
Weimar Grünes Schloss (HAAB).jpg
Autor: Photo: Andreas Praefcke, Licencja: CC BY 3.0

Weimar,

Grünes Schloss (Herzogin-Anna-Amalia-Bibliothek)
Castle of Weimar (18).jpg
Autor: Krzysztof Golik, Licencja: CC BY-SA 4.0
Castle of Weimar, Thuringia, Germany
Adam Mickiewicz Büste.jpg
Autor: Most Curious, Licencja: CC BY-SA 3.0
Büste in Weimar zu Ehren von Adam Mickiewicz. Standort zwischen Ilm und Stadtschloss.
150830-1 Rathaus Weimar.JPG
Autor: HasBS, Licencja: CC BY-SA 4.0
This is a photograph of an architectural monument.
It is on the list of cultural monuments of Weimar