Wiadukt kolejowy w Krakowie-Grzegórzkach
![]() Wiadukt widziany od strony ul. Józefa Dietla (stan na 2008) | |
Długość całkowita | 98,6 m |
---|---|
Państwo | |
Województwo | |
Miejscowość | |
Podstawowe dane | |
Przeszkoda | do 1880 stare koryto Wisły |
Długość | 98 m |
Szerokość: • całkowita |
|
Liczba torów | 2 |
Liczba przęseł | 5 |
Rozpiętość przęseł | 11 |
Data budowy | 1854–1856 (most drewniany) |
Data zburzenia | 2022 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Wiadukt kolejowy w Grzegórzkach – most kolejowy w Krakowie nad ulicą Grzegórzecką i ulicą Dietla, pierwotnie na Starej Wiśle, ukończony w 1863 roku, a od 2. połowy XIX wieku po zasypaniu koryta rzeki, wiadukt. Rozebrany w styczniu 2022 roku, prowadzona jest jego rozbudowa i planowane odtworzenie[1].
Historia
Został wybudowany w latach 1861–1863[2] i oddany do użytku 23 listopada 1863 roku[3] jako most kolejowy nad starym korytem Wisły przez spółkę Kolej Karola Ludwika na linii Kraków-Lwów. Zaprojektowany został przez krakowskiego architekta Leona Mikuckiego. Zastąpił on istniejący wówczas w tym miejscu od kilku lat most drewniany (wybudowany w latach 1854–1856). Obecnie prowadzi przez niego linia kolejowa nr 91 – wiadukt znajduje się między dworcem Kraków Główny, a przystankiem kolejowym Kraków Zabłocie.
Most ma 98 m długości i 12 m szerokości, został zbudowany dla linii kolejowej dwutorowej. Składa się z 5 przęseł (o wysokości 7 m i rozpiętości 11 m) opartych na kamiennych filarach oraz łukowych sklepień zbudowanych z cegły.
W latach 1878–1880, gdy zasypano dawne koryto Wisły, most stał się wiaduktem i pozostał nim do dziś. Jest jednym z najstarszych zachowanych mostów krakowskich. Po jego wschodniej stronie (od ul. Grzegórzeckiej) w kręgach nad filarami wciąż widnieją cyfry z datą jego otwarcia, a od strony ul. Józefa Dietla do lat 50. XX w. umieszczone były litery GKLB (oznaczające Galizische Karl Ludwig Bahn)[4].
Wiadukt jest jednym z obiektów na trasie Krakowskiego Szlaku Techniki utworzonego 6 kwietnia 2006 r.[5]
W ramach rozbudowy linii kolejowej między dworcem Kraków Główny, a przystankiem kolejowym Kraków Zabłocie wiadukt miał zostać przebudowany i poszerzony do czterech torów, zamiast dotychczasowych dwóch. Miało to być możliwe poprzez dobudowę konstrukcji żelbetowej nawiązującej stylistycznie do części historycznej. W sąsiedztwie wiaduktu ma powstać przystanek kolejowy Kraków Grzegórzki[6]. Ostatecznie jednak most został skreślony z ewidencji zabytków decyzją ministerstwa kultury we wrześniu 2021 roku[7] i wyburzony w styczniu 2022 roku[8].
Przypisy
- ↑ Informacje o rozbiórce i odtworzeniu. [dostęp 2022-03-06].
- ↑ Wiadukty. W: Jan Adamczewski: Mała Encyklopedia Krakowa. Kraków: Wanda, 1997, s. 300. ISBN 83-8723-05-1.
- ↑ Mosty / Most Kolejowy. W: Jan Adamczewski: Mała Encyklopedia Krakowa. Kraków: Wanda, 1997, s. 300. ISBN 83-8723-05-1.
- ↑ Muzeum Inżynierii Miejskiej (pol.). mimk.com.pl. [dostęp 2012-07-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-12)].
- ↑ Muzeum Inżynierii Miejskiej – Informacje ogólne o szlaku (pol.). mimk.com.pl. [dostęp 2012-07-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-02)].
- ↑ Nowy wiadukt kolejowy i obawy mieszkańców Grzegórzek. krakow.wyborcza.pl. [dostęp 2015-01-16].
- ↑ https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-wiadukt-nad-ul-grzegorzecka-wykreslony-z-rejestru-zabytkow,nId,5548498#crp_state=1
- ↑ https://www.radiokrakow.pl/zabytkowy-wiadukt-kolejowy-nad-ul-grzegorzecka/
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa lokacyjna miasta Kraków. Punkty graniczne mapy:
- N: 50.15 N
- S: 49.95 N
- W: 19.76 E
- E: 20.26 E
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Lesser Poland Voivodeship, Poland. Geographic limits of the map:
- N: 50.59 N
- S: 49.07 N
- W: 18.92 E
- E: 21.55 E
Autor: Radoslaw Nowak, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wiadukt Kolejowy na Grzegórzkach (Kraków)