Wieża Więzienna w Gdańsku
![]() | |
Państwo | |
---|---|
Miejscowość | |
Typ budynku | |
Ukończenie budowy | XIV w. |
Ważniejsze przebudowy | 1594 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Wieża Więzienna (niem. Stockturm) – powstała jako element średniowiecznego obwarowania Głównego Miasta w Gdańsku. Razem z Katownią i łączącą je tzw. Szyją stanowi zespół przedbramia (barbakan) ul. Długiej.
Historia
Fundamenty Wieży Więziennej pochodzą z początku XIV wieku. Pierwszy etap budowy jest dziełem budowniczego miejskiego, Henryka Ungeradina. Wzniósł on przed Bramą Długouliczną wieżę z ostrołukowym przejazdem i prostokątnym dziedzińcem. Kolejne nadbudowy pochodzą z lat 1379–1382 i 1416–1418. Najwyższą kondygnację z arkadami o kształcie „oślego grzbietu” wzniósł Henryk Hetzel. Michał Enkinger zwieńczył wieżę dachem namiotowym i czterema smukłymi wieżyczkami narożnymi. Dach ten spłonął w roku 1577 podczas oblężenia Gdańska przez wojska Stefana Batorego.
W roku 1594 Antoni van Obberghen przebudował wieżę, wieńcząc ją barokowym hełmem. Gdy w roku 1604 wieża straciła swoje znaczenie jako element fortyfikacji Gdańska, przeznaczono ją wraz z Katownią i Szyją na więzienie. Na wschodniej elewacji Wieży Więziennej umieszczono pręgierz, miejsce wielu egzekucji.
Wieża Więzienna jest użytkowana przez Muzeum Historyczne Miasta Gdańska, które przeprowadziło prace konserwatorskie i dokończyło odbudowę wieży po zniszczeniach wojennych (spaleniu uległ dach).
Od czerwca 2006 roku w zespole przedbramia (tj. Wieży Więziennej i Katowni) działało Muzeum Bursztynu. Po jego przeniesieniu w 2021 roku do Wielkiego Młyna, pozostawiona przestrzeń wystawiennicza została zajęta przez Muzeum Odbudowy Gdańska[2].
Przypisy
Bibliografia
- Otto Kloeppel, Das Stadtbild von Danzig in 3 Jahrhunderten seiner großen Geschichte, Gdańsk 1937.
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
Autor:
Mapa gminy Gdańsk, Polska
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 54.92 N
- S: 53.40 N
- W: 16.65 E
- E: 19.75 E
Blue Shield - the Distinctive emblem for the Protection of Cultural Property. The distinctive emblem is a protective symbol used during armed conflicts. Its use is restricted under international law.
tower icon
Autor:
- 38254-new_folder-13.svg: http://www.kde-look.org/content/show.php?content=38254
- derivative work: Lampak (talk)
source of the original version: http://www.kde-look.org/content/show.php?content=38254
Autor: Gdaniec, Licencja: CC BY 3.0
Wieża Więzienna w Gdańsku
Autor: Аимаина хикари, Licencja: CC0
View from the observation platform in the tower of St. Mary church in Gdańsk. Gaol Tower
Autor: Artur Andrzej, Licencja: CC0
Wieża Więzienna w Gdańsku - pręgierz na wschodniej ścianie.
Barbakan (na pierwszym planie Wieża Więzienna, w głębi Katownia) w Gdańsku.