Wielka Pętla Wielkopolski

Kanał Bydgoski w Dolinie Bydgosko-Nakielskiej
Śluza Pątnów na Kanale Ślesińskim
Warta niedaleko Wronek
Tablica szlaku w Puszczykowie

Wielka Pętla Wielkopolski (Pętla Wielkopolsko-Lubusko-Kujawska) – szlak żeglugi śródlądowej o długości 688 km, prowadzący z Kostrzyna nad Odrą Wartą do Santoka, następnie Notecią przez Czarnków i Nakło na przedmieścia Bydgoszczy, skąd Kanałem Górnonoteckim przez jezioro Gopło i Kanał Ślesiński do Konina. Następnie szlak prowadzi Wartą przez Poznań i Międzychód do Santoka, w którym Warta łączy się z Notecią. Część Wielkiej Pętli (z Kruszwicy do portu w Koninie-Morzysławiu) jest zwana Wodnymi Wrotami Wielkopolski[1].

Części składowe

Szlak prowadzi przez trzy województwa:

Pętla Wielkopolski dzieli się na następujące odcinki:

Przebieg szlaku[5]

Od Kostrzyna nad Odrą do Bydgoszczy szlak prowadzi międzynarodową drogą wodną E70 Wisła-Odra. Od Krzyża do Nakła na odcinku 137,4 km Noteć jest skanalizowana za pomocą 14 stopni wodnych (jaz i śluza). Przy pomocy śluz statki pokonują spad wynoszący 26,93 m. Jazy składane są na zimę i stawiane na wiosnę, wobec czego nawigacja trwa od połowy kwietnia do połowy grudnia.

Noteć prowadzi środkiem Pradoliny Toruńsko-Eberswaldzkiej. Brzegi rzeki otaczają łąki, torfowiska oraz skraj Puszczy Noteckiej. Krawędzie doliny otoczone są miejscami pasmami wzgórz moreny czołowej (m.in. okolice Santoka). Od Nakła do połączenia z Kanałem Górnonoteckim szlak prowadzi Kanałem Bydgoskim. Jest to najstarszy oddany do użytku kanał wodny na ziemiach polskich (1773-1774), czynny do dnia dzisiejszego. Na odcinku śluza Józefinkiśluza Osowa Góra na Kanale Bydgoskim występuje najwyższy poziom wody (58 m n.p.m.) na całej drodze Wisła-Odra. Kanałem można dotrzeć do Bydgoszczy i następnie Brdą spłynąć do Wisły.

Pętla Wielkopolska odgałęzia się od Kanału Bydgoskiego w miejscu ujścia Kanału Górnonoteckiego. Szlak prowadzi na południe drogą wodną Kanał Bydgoski-Warta o długości 146,6 km. Początkowo trasa prowadzi Kanałem Górnonoteckim i wymaga pokonania spadu 13,68 m na 6 śluzach. W Dębinku występuje wodny węzeł rozrządowy, w którym przy pomocy 2 śluz i 3 jazów następuje podział wody zasilającej Noteć i Kanał Górnonotecki. Po pokonaniu śluzy Antoniewo wpływa się na Noteć górną, która przepływa przez 5 jezior: Wolickie, Sadłogoszcz, Wojdal, Mielno i Szarlej.

Kolejnym etapem jest jedno z największych w Polsce jezior: Gopło, objęte parkiem krajobrazowym pod nazwą Nadgoplański Park Tysiąclecia. Atrakcją tego regionu jest Kruszwica z Mysią Wieżą. Od Gopła do Konina szlak prowadzi Kanałem Ślesińskim, który stanowi połączony przekopami łańcuch jezior konińsko-ślesińskich. Trasa kanału położona jest w dolinie rynny polodowcowej, wśród krajobrazu wzniesień morenowych. Woda w jeziorach jest bardzo ciepła, gdyż tworzą one obieg chłodniczy Zespołu Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin.

Od Konina do Santoka szlak prowadzi rzeką Wartą, w Pradolinie Warszawsko-Berlińskiej. Pod Koninem, Śremem i Międzychodem występują malownicze wzgórza morenowe. Na odcinku 11 km szlak prowadzi przez Wielkopolski Park Narodowy. W dolinie rzeki i na jej obrzeżach założono liczne parki krajobrazowe:

Parametry nawigacyjne[6]

NrNazwaMiastaSzerokość szlaku
[m]
Głębokość tranzytowa
[cm]
Prześwit min. pod mostami
[m]
Śluzy
1.Noteć swobodnie płynącaSantokDrezdenko30-35120-2004,0brak
2.Noteć skanalizowanaDrezdenkoNakło nad Notecią25-30120-1603,414
3.Kanał BydgoskiNakło nad NoteciąBydgoszcz28160-2003,86
4.Kanał GórnonoteckiBydgoszcz – Antoniewo15-2080-1204,06
5.Noteć górnaAntoniewo – Kruszwica15-2080-1202,82
6.GopłoKruszwica – Ślesin50180-240brak
7.Kanał ŚlesińskiŚlesin – Konin22-25130-2204,04
8.WartaKonin – Poznań3060-1302,7brak
9.WartaPoznań – Santok3690-1604,0brak

Przystanie

Przystań w Nakle nad Notecią

Przystanie:

Przypisy

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Bibliografia

  • Mirosław Słowiński, Grzegorz Nadolny: Wielka Pętla Wielkopolski. Warta – Noteć – Gopło – Warta. Przewodnik nie tylko dla wodniaków. Wydawnictwo: Satchwell Warszawa, 2007 r.

Media użyte na tej stronie

Bydgoszcz Pradolina Noteci 8.jpg
Kanał bydgoski w pradolinie bydgosko-nakielskiej
Naklo haven w3.jpg
Autor: Pit1233, Licencja: CC0
Przystań powiatu nakielskiego na Noteci w Nakle
Goplo from ferry 2008-08.jpg
(c) Kawka z polskiej Wikipedii, CC-BY-SA-3.0
Gopło - widok na jezioro z promu Ostrówek - Złotowo. Po lewej stronie widoczny Półwysep Potrzymiech
Śluza Pątnów.jpg
Autor: Grzegorz Doliński, Licencja: CC BY 3.0
Śluza Pątnów - widok na górny awanport
Wartakw.jpg
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0