Wikimedia Foundation

Wikimedia Foundation
Ilustracja
Państwo Stany Zjednoczone
SiedzibaSan Francisco
Data założenia20 czerwca 2003
Położenie na mapie San Francisco
Mapa konturowa San Francisco, u góry znajduje się punkt z opisem „Wikimedia Foundation”
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa konturowa Stanów Zjednoczonych, blisko lewej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Wikimedia Foundation”
Położenie na mapie Kalifornii
Mapa konturowa Kalifornii, po lewej znajduje się punkt z opisem „Wikimedia Foundation”
37°47′21,199″N 122°24′12,276″W/37,789222 -122,403410
Strona internetowa

Wikimedia Foundation, oficjalnie Wikimedia Foundation Inc. – organizacja typu non-profit z siedzibą w San Francisco, zarządzająca serwisami internetowymi typu wiki o wolnej treści. Należy do Ruchu Wikimedia, jest właścicielem serwerów i znaków towarowych projektów Wikimedia (Wikipedii oraz jej „projektów siostrzanych”). Została założona przez Jimmy’ego Walesa w 2003 w celu finansowania projektów Wikimedia[1].

W 2016 fundacja zatrudniała ok. 300 pracowników i osiągnęła przychody rzędu 50 milionów USD. Przewodniczącym rady powierniczej (zarządu) jest Maria Sefidari[2], a dyrektor wykonawczą jest Katherine Maher[3].

Historia

Siedziba Wikimedia Foundation w San Francisco

20 czerwca 2003 Jimmy Wales ogłosił decyzję o założeniu fundacji utrzymującej Nupedię i Wikipedię. Siedzibą fundacji został St. Petersburg na Florydzie[4]. Nazwa „Wikimedia” została zaproponowana przez Sheldona Ramptona na anglojęzycznej liście dyskusyjnej Wikipedii w marcu 2003. Nieco później Daniel Mayer zarejestrował domeny wikimedia.org i wikimediafoundation.org. Wraz z ogłoszeniem powstania Wikimedia Foundation, Jimmy Wales oznajmił przekazanie prawa własności do domen Wikipedii, Wikisłownika i Nupedii na rzecz Wikimedia Foundation. Również prawa autorskie do wszystkich materiałów związanych z tymi projektami, które zostały stworzone przez pracowników Bomisu lub samego Walesa, stały się własnością Wikimedia Foundation. Sprzęt komputerowy, na którym działają projekty Wikimedia, został przekazany Wikimedia Foundation.

25 września 2007 rada powiernicza postanowiła, że nową siedzibą fundacji będzie San Francisco. Decyzję tę uzasadniono usytuowaniem podobnych organizacji, potencjalnych partnerów, wyspecjalizowanym rynkiem pracy oraz lepszą i tańszą komunikacją międzynarodową (szczególnie z rozwijającymi się krajami azjatyckimi)[5].

Wyprodukowane przez Wikimedia Foundation wideo #FactsMatter (pol. fakty mają znaczenie) z urywkami wywiadów i wydarzeń związanych z Wikipedią zarejestrowanych w ciągu 2016 roku

Działalność

Statut fundacji określa, że celem jest gromadzenie i rozwijanie zasobów edukacyjnych, a także ich efektywne rozpowszechnianie na całym świecie. Misją organizacji jest utrzymywanie otwartych serwisów internetowych typu wiki, dostępnych bezpłatnie.

Fundacja utrzymuje się z darowizn zarówno osób fizycznych, jak i prawnych, oraz z licencjonowania prawa do użycia nazw i logo projektów na produktach i w ramach usług komercyjnych.

Projekty i inicjatywy

Projekty Wikimedia

Oprócz Wikipedii, fundacja prowadzi działalność innych wiki, które opierają się na modelu darmowej treści, a ich głównym celem jest rozpowszechnianie wiedzy. Są to:

Wikibooks logoNazwa: Wikibooks
Opis: zbiór podręczników
strona WWW: wikibooks.org
Wikinews logoNazwa: Wikinews
Opis: gazeta online
strona WWW: wikinews.org
Wikispecies logoNazwa: Wikispecies
Opis: taksonomiczny katalog gatunków
strona WWW: wikimedia.org
Wikidata logoNazwa: Wikidata
Opis: baza wiedzy
strona WWW: wikidata.org
Wikipedia logoNazwa: Wikipedia
Opis: encyklopedia
strona WWW: wikipedia.org
Wikiversity logoNazwa: Wikiversity
Opis: zbiór ćwiczeń i szkoleń
strona WWW: wikiversity.org
Wikimedia Commons logoNazwa: Wikimedia Commons
Opis: repozytorium multimediów
strona WWW: commons.wikimedia.org
Wikiquote logoNazwa: Wikiquote
Opis: zbiór cytatów
strona WWW: wikiquote.org
Wikivoyage logoNazwa: Wikivoyage
Opis: przewodnik turystyczny
strona WWW: wikivoyage.org
Wikimedia Meta logoNazwa: Meta-Wiki
Opis: koordynacja wszystkich projektów Wikimedia
strona WWW: meta.wikimedia.org
Wikisource logoNazwa: Wikisource
Opis: biblioteka cyfrowa
strona WWW: wikisource.org
Wiktionary logoNazwa: Wiktionary
Opis: słownik online i tezaurus
strona WWW: wiktionary.org

Partnerzy

     Chaptery (na niebiesko)

     Grupy użytkowników Wikimedia skupiające się na określonym terytorium (na zielono)

Wikimedia Foundation współpracuje z kilkudziesięcioma organizacjami należącymi do ruchu Wikimedia. Nie są to oddziały WMF przez nią zarządzane, lecz partnerzy, którzy zawarli umowy określające zasady współpracy między nimi a Wikimedia Foundation. Model partnerski WMF przewiduje cztery typy organizacji partnerskich:

  • chapteryosoby prawne typu non-profit reprezentujące ruch Wikimedia i współdziałające w celach określonych globalnie, prowadzące działalność skupioną na określonym terytorium. Ich nazwa składa się z członu „Wikimedia” oraz nazwy geograficznej (narodowej lub węższej). Mogą one używać znaków towarowych należących do Wikimedia Foundation i uczestniczą w zbiórce funduszy prowadzonej przez WMF[6]. W marcu 2016 było 41 chapterów, w tym Wikimedia Polska[7],
  • organizacje tematyczne – osoby prawne typu non-profit reprezentujące ruch Wikimedia; ich działalność dotyczy określonego tematu, który niekoniecznie związany jest z obszarem geograficznym. Mają takie same prawa do wykorzystywania znaków towarowych WMF i uczestnictwa w zbiórce funduszy co chaptery[6]. W marcu 2016 była jedna organizacja tematyczna[8];
  • grupy użytkowników – grupy wolontariuszy z wyznaczonymi osobami kontaktowymi, pracujące nad wspólnymi projektami. Podstawową ich cechą jest łatwość zakładania i prowadzenia. Mają ograniczone prawo użycia znaków towarowych WMF, nie muszą być wyposażone w osobowość prawną[6]. W marcu 2016 było 55 grup użytkowników[9],
  • partnerzy ruchu – organizacje podzielające wartości wyznawane przez uczestników ruchu Wikimedia, aktywnie wspierające działalność ruchu, mające ograniczone użycia znaków towarowych WMF. W marcu 2016 trwały prace nad utworzeniem tej kategorii partnerów Wikimedia Foundation[6].

Zarządzanie

Na pierwszym planie Christophe Henner, przewodniczący Rady Powierniczej od 2016
Rada Powiernicza na sesji pytań i odpowiedzi w czasie Wikimanii 2015

Na czele Fundacji stoi Rada Powiernicza. W jej skład wchodzi dziesięć osób: fundator (Jimmy Wales), dwóch członków wybranych przez chaptery i organizacje tematyczne, trzech nominowanych przez społeczność Wikimedia w drodze głosowania (wśród nich prof. Dariusz Jemielniak, kadencja 2015–2017) oraz czterech dokooptowanych przez Radę ze względu na kompetencje (wśród nich Guy Kawasaki, kadencja 2015–2016)[10]. Od lipca 2018 przewodniczącą Rady jest María Sefidari[2].

W styczniu 2016 Rada dokooptowała Arnnona Geshuriego, zarządzającego działem HR Tesla Motors[11]. W tym samym miesiącu społeczność wolontariuszy wystosowała petycję przeciwko wyborowi Rady. Była to reakcja na informacje o związkach Geshuriego z aferą płacową w Dolinie Krzemowej i niewyjaśnione usunięcie Jamesa Heilmana z Rady[12]. Geshuri zrezygnował pod koniec stycznia 2016[13].

Funkcjonuje także kilka gremiów doradczych podległych Radzie Powierniczej, m.in. Funds Dissemination Committee (opiniuje plany budżetowe[14]), Affiliations Committee (rekomenduje przyjęcie organizacji do grona partnerów WMF[15]) i Advisory Board (grono ekspertów wspomagających członków Rady Powierniczej[16]).

Pracownicy

Liczba pracowników Wikimedia Foundation według działów. Stan na czerwiec 2016

Pierwszym pracownikiem Wikimedia Foundation był Brion Vibber, deweloper oprogramowania MediaWiki. Został zatrudniony pod koniec 2004[17]. W połowie 2005 w Wikimedia Foundation pracowało siedem osób (m.in. prawnik, rzecznik prasowy i trzy osoby w dziale technicznym)[18]. W roku budżetowym 2009–2010 było 50 pracowników, w następnym – 78, w 2011–2012 planowano zatrudniać ok. 120 osób, a do 2013 – ponad 170 osób[19]. W 2015–2016 liczba pracowników wynosiła ok. 270–280[20].

Od czerwca 2006[21] stanowiska szefa działu prawnego i dyrektora wykonawczego piastował Brad Patrick. Jego następcą od lipca 2007 był Mike Godwin[22]. W grudniu tego samego roku dyrektorką wykonawczą została Sue Gardner[23], która pełniła to stanowisko przez siedem lat, do maja 2014, kiedy zastąpiła ją Lila Tretikov[24]. Tretikov zrezygnowała z pracy w lutym 2016[25], a od czerwca 2019 roku dyrektorką wykonawczą jest Katherine Maher[26].

Budżet

Budżet Wikimedia Foundation w latach 2003–2015 (rok budżetowy trwa od 1 lipca do 30 czerwca)
Rok budżetowyDochodyWydatkiAktywa netto
Wartość
(w USD)
Zmiana roczna
(w proc.)
Wydatki
(w USD)
Zmiana roczna
(w proc.)
Aktywa netto
(w USD)
Zmiana roczna
(w proc.)
2003–2004[27]Steady2.svg 80 129Steady2.svg nd.Steady2.svg 23 463Steady2.svg nd.Steady2.svg 56 666Steady2.svg nd.
2004–2005[27]Increase2.svg 379 088Increase2.svg 373,1Increase Negative.svg 177 670Increase Negative.svg 657,2Increase2.svg 268 084Increase2.svg 373,1
2005–2006[27]Increase2.svg 1 508 039Increase2.svg 297,8Increase Negative.svg 791 907Increase Negative.svg 345,7Increase2.svg 1 004 216Increase2.svg 274,6
2006–2007[28]Increase2.svg 2 734 909Increase2.svg 81,4Increase Negative.svg 2 077 843Increase Negative.svg 162,4Increase2.svg 1 658 282Increase2.svg 65,1
2007–2008[29]Increase2.svg 5 032 981Increase2.svg 84,0Increase Negative.svg 3 540 724Increase Negative.svg 70,4Increase2.svg 5 178 168Increase2.svg 212,3
2008–2009[30]Increase2.svg 8 658 006Increase2.svg 72,0Increase Negative.svg 5 617 236Increase Negative.svg 58,6Increase2.svg 8 231 767Increase2.svg 59,0
2009–2010[31]Increase2.svg 17 979 312Increase2.svg 107,7Increase Negative.svg 10 266 793Increase Negative.svg 82,8Increase2.svg 14 542 731Increase2.svg 76,7
2010–2011[32]Increase2.svg 24 785 092Increase2.svg 37,8Increase Negative.svg 17 889 794Increase Negative.svg 74,2Increase2.svg 24 192 144Increase2.svg 66,3
2011–2012[33]Increase2.svg 38 479 665Increase2.svg 55,2Increase Negative.svg 29 260 652Increase Negative.svg 63,6Increase2.svg 34 929 058Increase2.svg 44,4
2012–2013[34]Increase2.svg 48 635 408Increase2.svg 26,4Increase Negative.svg 35 704 796Increase Negative.svg 22,0Increase2.svg 45 189 124Increase2.svg 29,4
2013–2014[35]Increase2.svg 52 465 287Increase2.svg 8,6Increase Negative.svg 45 900 745Increase Negative.svg 28,6Increase2.svg 53 475 021Increase2.svg 18,3
2014–2015[35]Increase2.svg 75 797 223Increase2.svg 44,5Increase Negative.svg 52 596 782Increase Negative.svg 14,6Increase2.svg 77 820 298Increase2.svg 45,5

Przypisy

  1. Rupert Neate: Wikipedia founder Jimmy Wales goes bananas (ang.). telegraph.co.uk, 2008-11-07. [dostęp 2015-06-04].
  2. a b Wikimedia Foundation announces Tanya Capuano as new Trustee, alongside leadership appointments at 14th annual Wikimania, diff.wikimedia.org, 20 lipca 2018 [dostęp 2020-09-13] (ang.).
  3. Foundation Board appoints Katherine Maher as Executive Director, blog.wikimedia.org, 24 czerwca 2016 [dostęp 2016-06-24] (ang.).
  4. Jimmy Wales: Announcing Wikimedia Foundation (ang.). lists.wikimedia.org. [dostęp 2015-06-05].
  5. Ryan Kim: Wikimedia abandons Florida for San Francisco (ang.). sfgate.com. [dostęp 2015-06-05].
  6. a b c d Wikimedia movement affiliates/Models, meta.wikimedia.org [dostęp 2016-03-11].
  7. Wikimedia chapters – Meta, meta.wikimedia.org [dostęp 2016-03-11].
  8. Wikimedia thematic organizations – Meta, meta.wikimedia.org [dostęp 2016-03-11].
  9. Wikimedia user groups – Meta, meta.wikimedia.org [dostęp 2016-03-11].
  10. Rada Powiernicza Wikimedia Foundation, meta.wikimedia.org [dostęp 2016-03-11].
  11. Kelly Battles and Arnnon Geshuri join Wikimedia Foundation Board of Trustees, blog.wikimedia.org [dostęp 2016-03-11].
  12. Wikipedia just turned 15 years old. Will it survive 15 more?, dailyherald.com, 23 stycznia 2016 [dostęp 2016-03-11].
  13. Wikipedia editors sign vote of no confidence, bbc.com [dostęp 2016-03-11] (ang.).
  14. Funds Dissemination Committee/Framework for the Creation and Initial Operation of the FDC, meta.wikimedia.org [dostęp 2016-03-11].
  15. Affiliations Committee, meta.wikimedia.org [dostęp 2016-03-11].
  16. Advisory Board, wikimediafoundation.org [dostęp 2016-03-11] [zarchiwizowane z adresu 2018-06-12].
  17. Kaldari, Wikipedia Signpost/2012-12-31/Interview, „The Signpost”, 15 lipca 2015 [dostęp 2016-07-03] (ang.).wiki?
  18. Michael Snow, Wikipedia Signpost/2005-05-30/Foundation official positions, „The Signpost”, 30 maja 2005 [dostęp 2016-07-03] (ang.).wiki?
  19. Andrew Orlowski, Wikipedia doesn't need your money - so why does it keep pestering you?, 20 grudnia 2012 [dostęp 2016-07-03].
  20. Wikimedia Foundation Annual Plan/2016-2017/Final, meta.wikimedia.org [dostęp 2016-07-03].
  21. Press releases/Wikimedia Foundation Announces Interim Executive Director, wikimediafoundation.org, 12 czerwca 2006 [dostęp 2016-07-03] (ang.).
  22. Florence Devouard, Welcome Mike !, lists.wikimedia.org, 3 lipca 2007 [dostęp 2016-07-03] (ang.).
  23. Press releases/Sue Gardner, wikimediafoundation.org, 3 grudnia 2007 [dostęp 2016-07-03] (ang.).
  24. Announcing our new Executive Director: Lila Tretikov, blog.wikimedia.org, 1 maja 2014 [dostęp 2016-07-03] (ang.).
  25. Alex Hern, Head of Wikimedia resigns over search engine plans, „the Guardian”, theguardian.com, 26 lutego 2016 [dostęp 2016-07-03].
  26. Foundation Board appoints Katherine Maher as Executive Director, blog.wikimedia.org, 24 czerwca 2016 [dostęp 2016-06-24] (ang.).
  27. a b c Wikimedia Foundation, Inc. Financial Statements June 30, 2006, 2005 and 2004, Wikimedia Foundation [dostęp 2012-11-26].
  28. Microsoft Word – {F0900CC7-D37E-4CDF-95E3-B1F38D7DCD03}.doc [dostęp 2012-11-26].
  29. Microsoft Word – 31935 SFO Wikimedia fs.doc [dostęp 2012-11-26].
  30. Wikimedia Foundation, Inc. Financial Statements June 30, 2009 and 2008, Wikimedia Foundation [dostęp 2012-11-26].
  31. Wikimedia Foundation, Inc. Financial Statements June 30, 2010 and 2009, Wikimedia Foundation [dostęp 2012-11-26].
  32. Wikimedia Foundation, Inc. Financial Statements June, 2011 and 2010, Wikimedia Foundation [dostęp 2015-10-25].
  33. Wikimedia Foundation, Inc. Financial Statements June, 2012 and 2011, Wikimedia Foundation [dostęp 2012-12-26].
  34. Wikimedia Foundation, Inc. Financial Statements June, 2013 and 2012, Wikimedia Foundation [dostęp 2013-12-14].
  35. a b Wikimedia Foundation, Inc. Financial Statements June, 2015 and 2014, Wikimedia Foundation [dostęp 2015-11-06].

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Location map San Francisco.png
Autor: , Licencja: CC BY-SA 2.0
This map of San Francisco and vicinity was created from OpenStreetMap project data, collected by the community. This map may be incomplete, and may contain errors. Don't rely solely on it for navigation.
Usa edcp location map.svg
Autor: Uwe Dedering, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of the USA (without Hawaii and Alaska).

EquiDistantConicProjection : Central parallel :

* N: 37.0° N

Central meridian :

* E: 96.0° W

Standard parallels:

* 1: 32.0° N
* 2: 42.0° N

Made with Natural Earth. Free vector and raster map data @ naturalearthdata.com.

Formulas for x and y:

x = 50.0 + 124.03149777329222 * ((1.9694462586094064-({{{2}}}* pi / 180))
      * sin(0.6010514667026994 * ({{{3}}} + 96) * pi / 180))
y = 50.0 + 1.6155950752393982 * 124.03149777329222 * 0.02613325650382181
      - 1.6155950752393982  * 124.03149777329222 *
     (1.3236744353715044  - (1.9694462586094064-({{{2}}}* pi / 180)) 
      * cos(0.6010514667026994 * ({{{3}}} + 96) * pi / 180))
Wikispecies-logo.svg
Autor: (of code) cs:User:-xfi-, Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikispecies logo created by Zephram Stark based on a concept design by Jeremykemp.
Wikimedia Community Logo.svg
Logo społeczności Wikimedia. Proszę zauważyć, że w przeciwieństwie do większości logotypów związanych z ruchem Wikimedia, to logo nie jest zarejestrowane jako znak towarowy.
Increase2.svg
Icon representing an increase, consisting of a green-colored, up-pointing triangle.
Steady2.svg
Icon representing steadiness, consisting of a blue rectangle. To be used in Template:Steady.
Keep it 300 x 300, do not resize it. Because that may cause some problem when using it, when it is the only element in a text line, the position of the these text lines may go wrong.
Wikimedia logo text RGB.svg
The logo of Wikimedia, with text.
Wikimedia Foundation logo - vertical.svg
Autor: Logo and trademark of the Wikimedia Foundation, designed by Wikipedia user Neolŭ (SVG version created by DarkEvil, revised by Philip Ronan and optimized by Zscout370 and Artem Karimov) Later revised by Wikimedia Foundation., Licencja: CC BY-SA 3.0
Official Wikimedia Foundation logo and wordmark used for Wikimedia visual identity guidelines.
New Wikimedia Foundation Office 14.jpg
Autor: Dmgultekin, Licencja: CC BY-SA 3.0
Exterior of the new Wikimedia Foundation office
Increase Negative.svg
Icon representing an increase, consisting of a red-colored, up-pointing triangle.
2016 WMF Annual Plan- Staff by dept.jpg
Autor: Created by Suzie Nussel (user:Suzie Nussel (WMF)), Licencja: CC BY-SA 3.0
Proportional representation chart of Wikimedia Foundation staff numbers by department for financial year 2016–17
Wikiversity-logo.svg
Autor: Snorky (optimized and cleaned up by verdy_p), Licencja: CC BY-SA 3.0
This version doesn't have text. The version with text is Image:Wikiversity-logo-en.svg. Official Wikiversity Logo
Wikimania 2015 - 1479 - Board QA.jpg
Autor: Pierre-Selim Huard, Licencja: CC BY 4.0
Board of the Wikimedia Foundation at Wikimania 2015 during the board Q&A session.
Wikimedia logo family complete-2013.svg
(c) Wikimedia Foundation, CC BY-SA 3.0
Wikimedia Logo family in 2013 (as of September 2, 2013).
Wikimedia chapters existing and regional user groups.svg
Autor: Effeietsanders, Licencja: CC0
Map of all recognised Wikimedia chapters (blue) and Wikimedia user groups with a regional focus (green), according to Wikimedia user groups and Wikimedia chapters pages.
Wikipedia - FactsMatter2016-pl.webm
Autor: VGrigas (WMF), Licencja: CC BY-SA 3.0
Wikipedia - FactsMatter2016.pl

Informacje rozprzestrzeniają się dziś bardzo szybko, zarówno prawda, jak i kłamstwa. Wikipedia jest miejscem, które odwiedzasz, gdy myślisz sobie "ok, muszę doczytać na ten temat".

Dowiedz się więcej o zasadzie weryfikowalności tutaj: https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Weryfikowalność

Treść filmu dostępna jest na licencji Creative Commons Attribution- ShareAlike v 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/), chyba że zaznaczono inaczej.

  • Atrybucja: Victor Grigas, Wikimedia Foundation.
  • Kamera: Víctor Ceron, Simon Crompton-Reid, Ruby Mizrahi, Cheyenne Olander, Studio Tareq, Leon Grin, Ivan Martínez, Katy Vonk, Amber Berson, María Montserrat Sàez Matalí, Mervi Nousiainen
  • Produkcja i montaż: Victor Grigas
  • Napisy i tłumaczenie: Jarosław Błaszczak, Wojciech Pędzich, Krzysztof Machocki
  • Muzyka: Luis Gabriel Aguilera

Logotyp Wikipedii autorstwa autorów wymienionych pod tym adresem https://wikimediafoundation.org/wiki/Wikimedia_trademarks, licencja CC BY-SA 3.0

The Wikimedia Foundation trademarks are usually registered trademarks or pending registration of the Wikimedia Foundation. For more information, please see our Trademark Policy at https://wikimediafoundation.org/wiki/Trademark_policy or contact trademarks@wikimedia.org

Utwór zawiera m.in.:

Wikimedia Conference 2015 - May 15 and 16 - 8.jpg
Autor: Jason Krüger/WMDE, Licencja: CC BY-SA 4.0
Christophe Henner at Wikimedia Conference 2015 in Berlin, Germany
Wikidata-logo.svg
The Wikidata logo without text
Wikivoyage-logo.svg
Autor: AleXXw, Licencja: CC BY-SA 3.0
Logo of Wikivoyage.