Willem de Sitter
![]() | |
Data i miejsce urodzenia | |
---|---|
Data i miejsce śmierci | |
Zawód, zajęcie | |
![]() |
Willem de Sitter (ur. 6 maja 1872 w Sneek we Fryzji, zm. 20 listopada 1934 w Lejdzie[1]) – holenderski naukowiec: astronom, fizyk teoretyczny i matematyk. Profesor Uniwersytetu w Lejdzie (Leiden) i dyrektor tamtejszego obserwatorium astronomicznego. Laureat prestiżowych nagród astronomicznych, w tym tych najwyższych w jego czasach jak brytyjski Złoty Medal Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego (ang. Royal Astronomical Society, 1931) i francuskie Prix Jules-Janssen (1934).
De Sitter wsławił się w teoretycznej kosmologii fizycznej, w której był jednym z pionierów. Podał jedno z pierwszych kosmologicznych rozwiązań równań Einsteina w ogólnej teorii względności, nazwane później wszechświatem de Sittera. Opisuje ono czasoprzestrzeń pustą (bez materii) z dodatnią stałą kosmologiczną (Λ), rozszerzającą się wykładniczo.
Życie
De Sitter studiował matematykę na uniwersytecie w Groningen. Po zakończeniu studiów rozpoczął badania w tamtejszym laboratorium astronomicznym. W latach 1897–1899 pracował w Cape Observatory w Kolonii Przylądkowej (obecnie Południowa Afryka), a następnie w 1908 objął katedrę astronomii na Uniwersytecie w Lejdzie. Od roku 1919 aż do śmierci był dyrektorem obserwatorium astronomicznego w Lejdzie.
Działalność naukowa
Najważniejsze osiągnięcia de Sittera należą do obszaru kosmologii fizycznej. Był współautorem (razem z Albertem Einsteinem) opublikowanej w 1932 roku pracy, sugerującej istnienie dużych ilości materii nieemitującej światła, dzisiaj nazywanej ciemną materią.
De Sitter jest także znany dzięki swoim badaniom poświęconym planecie Jowisz.
Wyróżnienia
- 1929: Medal Jamesa Craiga Watsona,
- 1931: Złoty Medal Catherine Wolfe Bruce,
- 1931: Złoty Medal Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego,
- 1934: Prix Jules-Janssen.
Jego nazwiskiem nazwano:
- krater De Sitter na Księżycu,
- planetoidę (1686) De Sitter,
- Wszechświat de Sittera,
- Przestrzeń anty de Sittera.
Przypisy
- ↑ Sitter Willem, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2021-12-10] .
Bibliografia
John J. O'Connor; Edmund F. Robertson: Willem de Sitter w MacTutor History of Mathematics archive (ang.)
Linki zewnętrzne
- Cztery prace de Sittera poświęcone stałości prędkości światła (1913). datasync.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-01-29)].
Media użyte na tej stronie
This is the actual Gold Medal of the Royal Astronomical Society that was awarded to Asaph Hall in 1879.
Willem de Sitter signature
Willem de Sitter (1872 – 1934)
Autor: H. van Batenburg, Licencja: CC BY-SA 3.0
Einstein, Ehrenfest & De Sitter; Eddington & Lorentz. Location: office of W. de Sitter in Leiden (The Netherlands). Date: 26 Sept. 1923
Front of the James Craig Watson Medal awarded by the National Academy of Sciences (USA)