Wisława Szymborska

Wisława Szymborska
Wisława Szymborska-Włodek
ilustracja
Imię i nazwiskoMaria Wisława Anna Szymborska
Data i miejsce urodzenia2 lipca 1923
Prowent
Data i miejsce śmierci1 lutego 2012
Kraków
Narodowośćpolska
Dziedzina sztukiliteratura piękna
Ważne dzieła

Kot w pustym mieszkaniu

podpis
Odznaczenia
Order Orła Białego Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Nagrody

Nagroda Nobla w dziedzinie literatury

Wisława Szymborska, właśc. Maria Wisława Anna Szymborska-Włodek[1][2][3][4] (ur. 2 lipca 1923 na Prowencie, obecnie część Kórnika[5], zm. 1 lutego 2012 w Krakowie) – polska poetka, eseistka, krytyczka, tłumaczka, felietonistka; laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1996), członek założyciel Stowarzyszenia Pisarzy Polskich (1989), członkini Polskiej Akademii Umiejętności (1995), dama Orderu Orła Białego.

Od 1929 Wisława Szymborska mieszkała w Krakowie, gdzie debiutowała w 1945 na łamach „Dziennika Polskiego” wierszem Szukam słowa. W 1952 w Spółdzielni Wydawniczej „Czytelnik” wydała pierwszy tom poetycki Dlatego żyjemy, w tym samym roku została członkiem Związku Literatów Polskich. W latach 1953–1966 była kierownikiem działu poezji tygodnika „Życie Literackie”, następnie w latach 1967–1981 publikowała w nim felietony Lektury nadobowiązkowe[6], które pisała do 2002. W 1983 nawiązała współpracę z „Tygodnikiem Powszechnym”. Od 1988 była członkiem PEN Clubu, od 2001 była członkiem honorowym Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury.

Życiorys

Maria Wisława Anna Szymborska urodziła się na Prowencie, czyli folwarku (obszarze dworskim, który wówczas stanowił odrębną jednostkę administracyjną pomiędzy Kórnikiem a Bninem[7]) położonym na południe od zamku w Kórniku, nad Jeziorem Kórnickim w Poznańskiem. Była drugą córką[8] Wincentego Szymborskiego, prawicowego polityka, byłego wiceprezydenta Rzeczypospolitej Zakopiańskiej oraz zarządcy dóbr hrabiego Władysława Zamoyskiego, i Anny Marii z domu Rottermund (1890–1960). Rodzice Szymborskiej przenieśli się w styczniu 1923 z Zakopanego do Kórnika, dokąd hrabia Zamoyski wysłał Szymborskiego w celu uporządkowania spraw finansowych jego tamtejszej posiadłości[9]. Po śmierci hrabiego w 1924, rodzina Szymborskich zamieszkała w Toruniu, a od 1929 w Krakowie przy ul. Radziwiłłowskiej. Wisława Szymborska uczęszczała tam początkowo do Szkoły Powszechnej im. Józefy Joteyko przy ul. Podwale 6, a następnie od września 1935 do Gimnazjum Sióstr Urszulanek przy ul. Starowiślnej 3-5.

Po wybuchu II wojny światowej kontynuowała naukę na tajnych kompletach, a od roku 1943 zaczęła pracować jako urzędniczka na kolei, by uniknąć wywiezienia na roboty do Rzeszy. W tym też czasie po raz pierwszy wykonała ilustracje do książki (podręcznik języka angielskiego First steps in English Jana Stanisławskiego) i zaczęła pisywać opowiadania oraz z rzadka – wiersze. Od 1945 brała udział w życiu literackim Krakowa, do 1946 należała do grupy literackiejInaczej[10]. Według wspomnień poetki największe wrażenie wywarł na niej Czesław Miłosz. W tym samym roku podjęła studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, by następnie przenieść się na socjologię. Studiów jednak nie ukończyła ze względu na trudną sytuację materialną.

W kwietniu 1948 wyszła za mąż za poetę Adama Włodka. Nowożeńcy zamieszkali w Domu Literatów przy ul. Krupniczej 22. Niepowtarzalny klimat tego środowiska miał inspirujący wpływ na twórczość poetki. Z mężem rozwiodła się w 1954. Od października 1967 była związana z pisarzem Kornelem Filipowiczem aż do jego śmierci w 1990 (nie łączył ich jednak nigdy związek małżeński ani wspólne mieszkanie).

Poetka w 2011 roku

W pierwszych latach istnienia Studium Literacko-Artystycznego, odbywającego się na UJ, prowadziła na nim warsztaty poetyckie. W 1953 sygnatariuszka Rezolucji Związku Literatów Polskich w Krakowie w sprawie procesu krakowskiego[11] popierającej skazanie na karę śmierci w sfingowanym procesie: Edwarda Chachlicę, Michała Kowalika i księdza Józefa Lelitę.

W 1957 Szymborska nawiązała kontakty z paryską „Kulturą” i Jerzym Giedroyciem. W 1964 znalazła się wśród sygnatariuszy sfałszowanego przez władze protestu potępiającego Radio Wolna Europa za nagłośnienie Listu 34[12]. W latach 1945–1966[13] była członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). W 1975 podpisała protestacyjny List 59, w którym czołowi polscy intelektualiści protestowali przeciwko zmianom w konstytucji, wprowadzającym zapis o kierowniczej roli PZPR i wiecznym sojuszu z ZSRR, a w styczniu 1978 podpisała deklarację założycielską Towarzystwa Kursów Naukowych.

Została członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed przyspieszonymi wyborami prezydenckimi 2010[14].

W listopadzie 2011 Szymborska przeszła poważną operację. Zmarła 1 lutego 2012 w czasie snu w swoim mieszkaniu przy ulicy Piastowskiej w Krakowie. Informację o śmierci Szymborskiej przekazał jej sekretarz Michał Rusinek[15]. Pogrzeb poetki odbył się 9 lutego 2012[16]. Zgodnie z jej wolą urna z prochami została złożona w grobie rodzinnym na cmentarzu Rakowickim (kwatera GD rząd 10., grób numer 10[17]). Pogrzeb miał charakter świecki[18].

Twórczość literacka

Julia Hartwig, Wisława Szymborska i Anna Polony – jedno ze spotkań organizowanych przez Stowarzyszenie Pisarzy Polskich (Warszawa, 8 maja 1993)
Irena Szymańska, Małgorzata Baranowska, Ryszard Matuszewski, Wisława Szymborska – Polski PEN-Club (Warszawa, wrzesień 1996)
Wisława Szymborska z Adamem Zagajewskim, podczas wieczoru autorskiego (Kraków, 2005)
Wisława Szymborska na targach książki Svět knihy (Praga, 2010)
Wisława Szymborska otrzymuje Order Orła Białego z rąk prezydenta Bronisława Komorowskiego (Kraków, 17 stycznia 2011)
Świecka ceremonia pogrzebowa Wisławy Szymborskiej na cmentarzu Rakowickim
Nagrobki
Nowy nagrobek Wisławy Szymborskiej i jej rodziców.
Stary nagrobek rodziców Wisławy Szymborskiej na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie

Pierwsze wiersze opublikowała w krakowskim „Dzienniku Polskim”, następnie w „Walce” i „Pokoleniu”. W tych czasach Wisława Szymborska była związana ze środowiskiem akceptującym socjalistyczną rzeczywistość. W latach 1947–1948 była sekretarzem dwutygodnika oświatowego „Świetlica Krakowska” i – między innymi – zajmowała się ilustracjami do książek. W 1949 roku pierwszy tomik wierszy Szymborskiej pt. Wiersze (według innych źródeł Szycie sztandarów) nie został dopuszczony do druku. Cenzura PRL stwierdziła iż „nie spełniał wymagań socjalistycznych”. Jej debiutem książkowym był wydany w roku 1952 tomik wierszy pt. Dlatego żyjemy. Szymborska została przyjęta do Związku Literatów Polskich. Była także członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. W latach 1953–1981 była członkiem redakcji „Życia Literackiego”, gdzie od 1968 roku prowadziła stałą rubrykę „Lektury nadobowiązkowe”, które zostały później opublikowane także w formie książkowej. W latach 1981–1983 wchodziła w skład zespołu redakcyjnego krakowskiego miesięcznika „NaGłos”. Kiedy w latach 80. rozwiązane zostało krakowskie „Pismo”, swoje „Lektury nieobowiązkowe” publikowała we wrocławskim miesięczniku „Odra”, w którym m.in. w 1991 opublikowała wiersz „Kot w pustym mieszkaniu”, napisany po śmierci swojego partnera Kornela Filipowicza.

Szymborska była nierozerwalnie związana z Krakowem i wielokrotnie podkreślała swoje przywiązanie do tego miasta. Orędownikiem poezji Szymborskiej w Niemczech jest Karl Dedecius, tłumacz literatury polskiej. W twórczości Wisławy Szymborskiej ważne miejsce zajmują także limeryki, z tego względu zasiadała ona w Loży Limeryków, której prezesem jest jej sekretarz Michał Rusinek. Wisława Szymborska uznawana jest również za twórczynię i propagatorkę takich żartobliwych gatunków literackich, jak lepieje, moskaliki, odwódki i altruiki. Należy do najczęściej tłumaczonych polskich autorów. Jej książki zostały przetłumaczone na 42 języki[19].

23 września 2012 w radiowej Trójce zostały wyemitowane niepublikowane dotąd wiersze Szymborskiej[20].

Krytyka

Najważniejszym zarzutem stawianym Szymborskiej jest jej postawa we wczesnym okresie PRL-u[21][22]. W okresie stalinizmu zaliczana do Pryszczatych, grupy młodych pisarzy przełomu lat 40. i 50., entuzjastycznych propagatorów realizmu socjalistycznego, którzy za główne zadanie literatury przyjmowali wspieranie aparatu władzy we wprowadzaniu w polskim społeczeństwie ustroju socjalistycznego.

W lutym 1953 wraz innymi 52 osobistościami świata kultury podpisała tzw. Rezolucję Związku Literatów Polskich w Krakowie w sprawie procesu krakowskiego. Akcja zbierania podpisów pod rezolucją była elementem walki władz PRL z Kościołem katolickim. W sfingowanym, pokazowym procesie grupa księży kurii krakowskiej została fałszywie oskarżona o działalność na rzecz Stanów Zjednoczonych. Zapadłe po procesie surowe wyroki, włącznie z trzykrotną karą śmierci, miały zademonstrować determinację władzy ludowej w zwalczaniu Kościoła katolickiego w Polsce i sparaliżować działalność wszelkich niezależnych wobec niej struktur[11][23][24][25]. W okresie socrealizmu Szymborska tworzyła poezję wychwalającą nowy ustrój komunistyczny (wiersze „Robotnik nasz mówi o imperialistach”, „Wstępującemu do Partii”, „Na powitanie budowy socjalistycznego miasta”), a także utwory ku czci Lenina, Stalina czy Bieruta[26]. Np. w jednym z wierszy z tomiku „Dlatego żyjemy” Lenin został przez nią nazwany „nowego człowieczeństwa Adamem”[27].

Odznaczenia i nagrody

Dla upamiętnienia Wisławy Szymborskiej, m.in. jako autorki wiersza „Otwornice”, w 2018 jeden z nowo odkrytych gatunków otwornic nazwano Cyrea szymborska[38][39].

Laudacja Noblowska

„W Wisławie Szymborskiej Szwedzka Akademia chce uhonorować przedstawicielkę niezwykłej czystości i siły poetyckiego spojrzenia. Poezji jako odpowiedzi na życie, sposobu na życie, pracy nad słowem jako myślą i wrażliwością. Wiersze Wisławy Szymborskiej to perfekcja słowa, wysoce wycyzelowane obrazy, myślowe allegro ma non troppo, jak nazywa się jeden z jej wierszy. Jednak ciemności, której nie ulegają one bezpośrednio, wyczuwa się w nich tak, jak ruch krwi pod skórą”[40].

Twórczość

Tomy poetyckie

Zbiory poezji

  • 101 wierszy, 1966
  • Wiersze wybrane, 1964
  • Poezje wybrane, 1967
  • Poezje: Poems (edycja dwujęzyczna polsko-angielska), 1989
  • Widok z ziarnkiem piasku, 1996
  • Sto wierszy – sto pociech, 1997
  • Miłość szczęśliwa i inne wiersze, 2007
  • Wiersze wybrane (Wydawnictwo A5 K. Krynicka, ​ISBN 978-83-61298-26-7​), 2010
  • Milczenie roślin, 2011, 2012 (2. wyd.)

Inne

  • Lektury nadobowiązkowe, 1992 i nast. – cykl felietonów.
  • Rymowanki dla dużych dzieci, Kraków, Wydawnictwo a5, 2003, ​ISBN 83-85568-59-X​ – zbiór limeryków, moskalików i innych krótkich form poetyckich, a także kolaży autorki
  • Błysk rewolwru, Warszawa, Agora, 2013, ​ISBN 978-83-268-1248-4​ – zbiór utworów i rysunków z młodości, a także utworów niepoważnych z okresu późniejszego w tym limeryki, rajzefiberki (nazwa wprowadzona przez redaktorów książki), altruitki, lepieje wraz z podgatunkiem lepiej hotelowy (podobnie nowa nazwa) i adoralia.

Listy:

  • Karteczki własnego wyrobu : listy Wisławy Szymborskiej do Tadeusza Zakrzewskiego w Toruniu, Toruń,Centrum Sztuki Współczesnej Znaki Czasu, 2012, ​ISBN 978-83-62881-30-7​ – pod redakcją Zefiryna Jędrzyńskiego.
  • Listy. Najlepiej w życiu ma twój kot, Kraków, Wydawnictwo Znak, 2016, ​ISBN 978-83-240-4361-3​ – korespondencja Wisławy Szymborskiej i Kornela Filipowicza.
  • Jacyś złośliwi bogowie zakpili z nas okrutnie : korespondencja 1955-1996, Kraków, Wydawnictwo a5, 2018, ​ISBN 978-83-65614-15-5​ – korespondencja Wisławy Szymborskiej i Zbigniewa Herberta.

Publikacje o Szymborskiej

  • Stanisław Balbus, Świat ze wszystkich stron świata. O Wisławie Szymborskiej. Wydawnictwo Literackie, Kraków, 1996. ​ISBN 83-08-02672-9
  • Małgorzata Baranowska, Tak lekko było nic o tym nie wiedzieć... Szymborska i świat, Wydawnictwo Dolnośląskie, 1996.
  • Urszula Biełous, Szymborska (publikacja w jęz. francuskim; tłum. Barbara Grzegorzewska), Agencja Autorska, 1974.
  • Anna Bikont, Joanna Szczęsna, Wisławy Szymborskiej pamiątkowe rupiecie, przyjaciele i sny, Prószyński i S-ka, 1997 [2 wydania], ​ISBN 83-7180-095-9​, ​ISBN 83-7180-095-9​; wydanie 3 zmienione i uzupełnione 2003, ​ISBN 83-7337-571-6​; wydanie holenderskie pt. Wislawa Szymborska. Prullaria, dromen en vrienden, De Geus, 2007, ​ISBN 90-445-2777-0​).
  • Anna Bikont, Joanna Szczęsna, Wisława Szymborska (książka towarzysząca albumowi Wisława Szymborska, wyd. Agora SA, 2010).
  • Janusz Drzewucki: Gdzieś obok, poza wszystkim oraz Radość pisania i radość czytania, w książce: Smaki słowa. Szkice o poezji. Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław 1999. ​ISBN 83-7023-744-4
  • Wojciech Ligęza, O poezji Wisławy Szymborskiej. Świat w stanie korekty, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2002, ​ISBN 83-08-03191-9​.
  • Ryszard Matuszewski, Wisławy Szymborskiej dary przyjaźni i dowcipu, Oficyna Wydawnicza „AURIGA” 2008, ISBN ​ISBN 978-83-922635-8-6​.
  • Tadeusz Nyczek, 22 x Szymborska, Wydawnictwo a5, 1997, ​ISBN 83-85568-34-4​; wydanie rozszerzone pt. Tyle naraz świata. 27 x Szymborska: Wydawnictwo a5, 2005, ​ISBN 83-85568-77-8​.
  • Artur Sandauer, Na przykład Szymborska, [w:] Liryka i logika, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1971.
  • Artur Sandauer, Pogodzona z historią, [w:] Poeci czterech pokoleń, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1977.
  • Marian Stala: Kot i puste mieszkanie, w książce: Druga strona. Notatki o poezji współczesnej, Wydawnictwo Znak, Kraków 1997. ​ISBN 83-7006-649-6
  • Michał Rusinek: Nic zwyczajnego, Wydawnictwo Znak, Kraków 2016.

Szymborska w piosenkach

  • 1965: Łucja Prus: piosenka do tekstu wiersza „Nic dwa razy” wykonana na Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie[45]
  • 1979: Magda Umer: piosenka do tekstu wiersza „Buffo” (album Dedykacja)
  • 1991: Pabieda: piosenka do fragmentu tekstu wiersza „Dzieci epoki” (album To jeszcze nie koniec!)
  • 1994: Maanam: tekst utworu „Nic dwa razy”[46] (album Róża)
  • 1995: Grzegorz Turnau: To tu, to tam (tekst utworu Atlantyda).
  • 2010: 4-płytowy album Wisława Szymborska, wyd. Agora SA (na dwóch płytach Szymborska czyta swoje wiersze, na trzeciej dziewięciu wykonawców śpiewa dziesięć piosenek z tekstami Szymborskiej, na czwartej – DVD – znajduje się film dokumentalny Chwilami życie bywa znośne. Przewrotny portret Wisławy Szymborskiej Katarzyny Kolendy-Zaleskiej).
  • Miłość od pierwszego wejrzenia – Zbigniew Zamachowski
  • 2013: Na Bani: piosenka do tekstu wiersza „Do zakochanej nieszczęśliwie”; (muz. Izolda Trojanowska)
  • 2014: „Wisława Szymborska” – Jacek Stęszewski

Szymborska w filmie

Zobacz też

Przypisy

  1. Małgorzata I. Niemczyńska: Historia jednego donosu. W: wyborcza.pl Magazyn Świąteczny [on-line]. Agora SA, 2013-01-04. [dostęp 2019-05-13].
  2. Według dokumentu chrztu.
  3. Jarosław Malesiński Wspomnienie. mieczewo.com. 2012-02-02. [dostęp 2012-02-11].
  4. Violetta Szostak Szymborscy – burzliwe fortuny obroty gazeta.pl, 2012-02-09. [dostęp 2012-02-11].
  5. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 lutego 1961 r. w sprawie zmiany granic miasta Kórnika w powiecie śremskim, województwie poznańskim (Dz.U. z 1961 r. nr 13, poz. 63).
  6. Literatura polska. Przewodnik encyklopedyczny. Julian Krzyżanowski (red.). T. 2: N–Ż. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1985, s. 441. ISBN 83-01-05369-0.
  7. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dnia 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 10: Województwo poznańskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1926, s. 101.
  8. Janusz R. Kowalczyk: Wisława Szymborska. culture.pl, listopad 2012. [dostęp 2017-09-18].
  9. Barbara Dolczewska, Marceli Kosman: Zamek w Kórniku. Dzieje i zbiory. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1982, s. 23. ISBN 83-210-0313-3.
  10. Grzegorz Gazda: Słownik europejskich kierunków i grup literackich XX wieku. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 202. ISBN 83-01-13181-0.
  11. a b Wojciech Czuchnowski: Blizna. Proces Kurii krakowskiej 1953. Kraków: Znak, 2003. ISBN 83-240-0271-5.
  12. Anna Bikont, Joanna Szczęsna Towarzysze nieudanej podróży.
  13. Wisława Szymborska, Biografix.pl [dostęp 2013-03-12] [zarchiwizowane z adresu 2012-12-07].
  14. Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego, onet.pl, 16 maja 2010 [dostęp 2014-04-26] [zarchiwizowane z adresu 2014-04-20].
  15. Wisława Szymborska nie żyje. Noblistka zmarła po długiej chorobie. gazeta.pl, 2012-02-01. [dostęp 2012-02-01].
  16. Szymborska pochowana na cmentarzu Rakowickim. gosc.pl. [dostęp 2012-02-09].
  17. Olga Szpunar, „To grób noblistki? Wstyd!”. Rusinek uspokaja oburzonych, Gazeta.pl, 5 maja 2012 [dostęp 2012-05-05] [zarchiwizowane z adresu 2012-05-08].
  18. Konrad Piasecki: Majchrowski: Świecki pogrzeb, zamiast kwiatów datki na hospicjum, ostatnia wola noblistki. RMF FM, 2012-02-09. [dostęp 2012-02-09].
  19. Justyna Sobolewska: Czytanie Polski (pol.). Polityka. [dostęp 2011-09-06].
  20. Łukasz Szewczyk: Niepublikowane wiersze Wisławy Szymborskiej w radiowej Trójce (pol.). W: Media2.pl [on-line]. 2012-09-21. [dostęp 2012-09-21].
  21. Blog WP.pl.
  22. Niewygodna przeszłość Szymborskiej.
  23. Ewa Polak-Pałkiewicz: Tej garstce, która nas słucha.... www.naszdziennik.pl, 2011-01-09. [dostęp 2011-01-17]. Cytat: „Potępiamy tych dostojników hierarchii Kościoła, którzy sprzyjali knowaniom antypolskim i okazywali zdrajcom pomoc, oraz niszczyli cenne zabytki kulturalne... Zobowiązujemy się w twórczości swojej jeszcze bardziej bojowo i wnikliwiej niż dotychczas podejmować aktualne problemy walki o socjalizm i ostrzej piętnować wrogów narodu...” – z manifestu krakowskich literatów podpisanego m.in. przez Wisławę Szymborską.
  24. Marek Klecel: Dodatek historyczny IPN: Kapłani niezłomni. www.naszdziennik.pl, 2009-03-27. [dostęp 2011-01-17].
  25. Aleksander Szumański: Biały Orzeł bez korony z Szymborską w tle. www.rodaknet.com, 2011-01-10. [dostęp 2011-01-17].
  26. Poezja czasów socrealizmu. www.sepio.pl. [dostęp 2011-01-17].
  27. Marek Klecel: Socrealizm dla dorosłych i dla dzieci. www.naszdziennik.pl, 2010-05-28. [dostęp 2011-01-17].
  28. M.P. z 2011 r. nr 32, poz. 384 – pkt 1.
  29. Prezydent odznaczył ludzi kultury. Prezydent.pl, 2011-01-17. [dostęp 2011-01-17].
  30. M.P. z 1955 r. nr 96, poz. 363 poz.223.
  31. Medal Gloria Artis dla twórców i działaczy kultury. wp.pl, 5 października 2005. [dostęp 2 lipca 2011].
  32. Nagroda Fundacji im. Kościelskich. koscielscy.pl/. [dostęp 2012-02-10].
  33. Doktoraty Honoris Causa lata 1990–1996, UAM [zarchiwizowane z adresu 2010-09-16].
  34. Stefan Drajewski: Nie do końca odeszła. Zostały nam wiersze. Magazyn Głosu Wielkopolskiego, nr 28 (20.663), 3 lutego 2012, s. 2.
  35. Nobel Prizes and Laureates, Wislawa Szymborska – Facts. Nobelprize.org. [dostęp 2017-02-07].

    for poetry that with ironic precision allows the historical and biological context to come to light in fragments of human reality.

  36. Honorowe Obywatelstwo Stołecznego Królewskiego Miasta Krakowa. [dostęp 18 lutego 2011].
  37. Święto Małopolski 2012. malopolska.pl. [dostęp 18 czerwca 2017].
  38. Cyrea szymborska. poland.us. [dostęp 12 maja 2020].
  39. Maria Holzmann i inni, Cyrea Szymborska Gen. Et Sp. Nov., a New Textulariid Foraminifer from the Mediterranean Sea, „Journal of Foraminiferal Research”, 48 (2), 2018, s. 156-163, DOI10.2113/gsjfr.48.2.156 (ang.).
  40. Maria Dorota Pieńkowska: Nobilitacje. Sienkiewicz. Reymont. Miłosz. Szymborska. W: Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza [on-line]. [dostęp 2014-12-18].
  41. Nagroda Nike 2003. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
  42. Nagroda Nike 2006. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
  43. Nagroda Nike 2010. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-20].
  44. Janusz Drzewucki, Poezja zarażona życiem, „„Rzeczpospolita” z 8 października 2014”.
  45. [1] [dostęp 2012-02-01].
  46. na podstawie strony zespołu [dostęp 2012-02-01].
  47. Beata Poźniak: „People on the Bridge” – filmpoem by Wislawa Szymborska – Trailer. [dostęp 2018-02-11].
  48. Beata Poźniak: Filmografia. [dostęp 2018-02-11].
  49. Ilona Waksmundzki: MagazynPolonia „Ludzie na moście- z Beatą Poźniak rozmawia Ilona Waksmundzki”. [dostęp 2014-11-10].

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Szymborska 2011 (1).jpg
Autor: Chancellary of the President of Poland, Licencja: GFDL 1.2
Wisława Szymborska
Ceremonia pogrzebowa Wisława Szymborska Cmentarz Rakowicki.JPG
Autor: Pesell, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ceremonia pogrzebowa Wisława Szymborska Cmentarz Rakowicki
GrobowiecRodzinnyWisławySzymborskiej-POL, Kraków.jpg
Autor: Mach240390, Licencja: CC BY-SA 3.0
Grobowiec Rodzinny Wisławy Szymborskiej na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.
Szymborska zagajewski.jpg
Autor: Michał Kobyliński, Licencja: CC BY-SA 2.5
Wisława Szymborska, Polish poet, Nobel Prize in Literature 1996 with Adam Zagajewski, Polish poet
Commons-logo.svg
The Wikimedia Commons logo, SVG version.
NobelP2.png
Alfred Nobel from public domain photo, in circle. (Photo taken 1896 or earlier).
Wisława Szymborska signature.svg
Podpis Wisławy Szymborskiej
Add more text icon.svg
Icon of articles which need more text
Grob wieslawa szymborska.JPG
Autor: ZWGallery, Licencja: CC BY-SA 3.0
Cmentarz Rakowicki w Krakowie. Grób Wisławy Szymborskiej.
POL Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis BAR.png
Baretka Złotego Medalu "Zasłużony Kulturze - Gloria Artis"
Wikiquote-logo.svg
SVG version of the Wikiquote logo.
Hartwig Szymborska Polony 1993.jpg
Autor: Mariusz Kubik, http://www.mariuszkubik.pl, Licencja: CC BY 2.5
Julia Hartwig (1921-2017), Polish writer, Wisława Szymborska (1923-2012), Polish writer and Anna Polony (b. 1939), Polish actor and theater director
2011-01-17Komorowski+szymborska.jpg
Autor: Kancelaria Prezydenta RP, Licencja: GFDL 1.2
Prezydent RP Bronisław Komorowski wręczył na Wawelu odznaczenia ludziom kultury. Wręczenie Orderu Orła Białego Wisławie Szymborskiej
Szymanska Baranowska Matuszewski Szymborska 1996.jpg
Autor: Mariusz Kubik, http://www.mariuszkubik.pl, Licencja: CC BY 2.5
Irena Szymańska (1921-1999), Polish editor and translator, Małgorzata Baranowska (1945-2012), Polish essayist and literary critic, Ryszard Matuszewski (b. August 18, 1914 in Warsaw, Poland, d. April 29, 2010 in Warsaw, Poland) - Polish literary critic, writer, essayist and publicist and Wisława Szymborska (1923-2012), Polish poet, Nobel Prize Laureat
Wisława Szymborska 2009.10.23 (1).jpg
Autor: Mariusz Kubik, Licencja: CC BY 3.0
Photograph of Wisława Szymborska (1923, Bnin, Poland — 2012, Kraków, Poland). Szymborska was a Polish poet who received the Nobel Prize for literature in 1996.