Województwo dolnośląskie

Województwo dolnośląskie
województwo
HerbFlaga
Herb województwa dolnośląskiegoFlaga województwa dolnośląskiego
Państwo Polska
Kod ISO 3166-2PL-DS
TERYT02
Siedziba wojewody i sejmikuWrocław
WojewodaJarosław Obremski
MarszałekCezary Przybylski
Powierzchnia (2015)19 946,7 km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności

2 900 163[1]
• gęstość145,4 os./km²
Urbanizacja69,4
Tablice rejestracyjneD
Adres Urzędu Wojewódzkiego:
pl. Powstańców Warszawy 1
50-951 Wrocław
Adres Urzędu Marszałkowskiego:
wybrzeże J. Słowackiego 12/14
Wrocław
Podział administracyjny
Plan województwa dolnośląskiego
Liczba miast na prawach powiatu4
Liczba powiatów26
Liczba gmin miejskich35
Liczba gmin miejsko-wiejskich56
Liczba gmin wiejskich78
Położenie na mapie Polski
Lower Silesian in Poland (+rivers).svg
Strona Urzędu Wojewódzkiego
Strona Urzędu Marszałkowskiego
Portal Portal Polska

Województwo dolnośląskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw, ze stolicą we Wrocławiu. Zostało utworzone w 1999 roku z ziem poprzednich województw wrocławskiego, legnickiego, jeleniogórskiego, wałbrzyskiego i części leszczyńskiego oraz kaliskiego. Województwo to jest położone na południowym zachodzie Polski, obejmuje zachodnią część historycznego Śląska, czyli większość Dolnego Śląska, a także ziemię kłodzką oraz wschodnie Łużyce Górne.

Według danych z 2019 roku województwo zamieszkiwało 2900,2 tys. osób.[2]

Historia

Województwa z lat 1975–1998 z granicą obecnego województwa dolnośląskiego

Województwo dolnośląskie zostało utworzone w 1999 roku z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

Geografia

Mapa fizyczna województwa

Według danych z 1 stycznia 2014 r. powierzchnia województwa wynosiła 19 946,74 km², co stanowi 6,4% powierzchni Polski[3].

Według danych z 31 grudnia 2012 r. w woj. dolnośląskim lasy obejmowały powierzchnię 591,3 tys. ha, co stanowiło 29,6% jego powierzchni. 9,7 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych[4].

Położenie administracyjne

Województwo jest położone w południowo-zachodniej Polsce i graniczy z[5]:

oraz z województwami:

  • województwo lubuskie lubuskim na długości 224,4 km na północnym zachodzie
  • województwo opolskie opolskim na długości 193,7 km na wschodzie
  • województwo wielkopolskie wielkopolskim na długości 218,4 km na północy

Położenie fizycznogeograficzne

Województwo dolnośląskie obejmuje fragmenty Niziny Środkowoeuropejskiej (makroregiony: Nizina Śląsko-Łużycka, Nizina Południowowielkopolska, Obniżenie Milicko-Głogowskie, Wał Trzebnicki i Nizina Śląska) oraz Masywu Czeskiego (makroregiony: Przedgórze Sudeckie, Pogórze Zachodniosudeckie, Sudety Zachodnie, Sudety Środkowe i Sudety Wschodnie).

Położenie historyczne

Teren województwa obejmuje większą część Dolnego Śląska, ziemię kłodzką, wschodnie Łużyce Górne oraz skrawek Saksonii.

Topografia

Topografia województwa

W wymiarze północ-południe województwo rozciąga się na długości 196 km, to jest około 1°40′. W wymiarze wschód-zachód rozpiętość województwa wynosi 211 km, co w mierze kątowej daje ok. 3°[6].

Współrzędne geograficzne skrajnych punktów:

Ukształtowanie powierzchni ma charakter nizinny (średnia wysokość 248,4 m n.p.m.) – 74,7% województwa leży poniżej 300 m n.p.m., a 0,5% powyżej 1000 m n.p.m.[7]

Najwyższym punktem jest wierzchołek Śnieżki – 1603 m n.p.m.
Najniższym punktem jest dno doliny Odry w okolicy Dobrzejowic koło Głogowa – 69 m n.p.m.[8]

Stosunki wodne

Sieć rzeczna województwa (kolor żółty – zlewisko M. Bałtyckiego, czerwony – M. Północnego, zielony – M. Czarnego)

Praktycznie w całości terytorium województwa dolnośląskiego położone jest w dorzeczu Odry (98,866% powierzchni województwa) należącej do zlewiska Morza Bałtyckiego. Pozostałe skrawki terytorium leżą w dorzeczu Łaby (1,130%) należącej do zlewiska Morza Północnego i dorzeczu Dunaju (0,004%) należącego do zlewiska Morza Czarnego[9].

Duże rzeki: Odra oraz jej dopływy Barycz, Bóbr z Kwisą, Bystrzyca, Kaczawa, Nysa Kłodzka, Nysa Łużycka, Oława, Ślęza i Widawa.

Największym jeziorem jest Jezioro Kunickie – 0,95 km² wchodzące w skład Pojezierza Legnickiego. Największym sztucznym zbiornikiem wodnym jest Jezioro Mietkowskie utworzone w 1986 roku na Bystrzycy – 9,29 km². W pn.-wsch. części województwa zlokalizowany jest wielki zespół Stawów Milickich – ok. 77 km² m.in. z Janem, Niezgodą, Rudym, Słonecznym Górnym Stawem, Stawem Słupickim Dużym i największym Grabownicą o powierzchni 2,83 km².

Klimat

Średnia roczna temperatura w województwie wynosi 7,7 °C (biorąc pod uwagę wyłącznie część nizinną – do 300 m n.p.m. temperatura ta wzrasta do 8,2 °C). W najzimniejszym miesiącu (styczeń) temperatura średnia wynosi –3,2 °C (w części nizinnej –2,9 °C), a w najcieplejszym (lipiec) osiąga 17,3 °C (17,9 °C). Średnia roczna suma opadu atmosferycznego wynosi 595,2 mm (568,9 mm w części nizinnej). W najsuchszym miesiącu (styczeń) suma opadu wynosi 30,0 mm (28,9 mm), a w najwilgotniejszym (lipiec) osiąga 82,0 mm (79,0 mm). Średni roczny współczynnik suchości wynosi dla całego województwa 0,8, a dla części nizinnej 0,7[10].

Bogactwa naturalne

Skały powierzchniowe

Województwo jest jednym z bardziej zasobnych w surowce mineralne regionów Polski. Tradycje górnictwa sięgają początków XII w. Większość znanych z kraju rodzajów kopalin występuje właśnie tu co związane jest z mozaikową, urozmaiconą budową geologiczną Sudetów i ich przedgórza. Kopaliny województwa dolnośląskiego dzielą się na: energetyczne, metaliczne, chemiczne i skalne.

Złoża kopalin

Kopaliny energetyczne
Małe złoża gazu ziemnego eksploatowane są w regionie GóraŻmigródMilicz, złoża węgla kamiennego znajdujące się w Dolnośląskim Zagłębiu Węglowym przestano ostatecznie eksploatować w 2000 r., natomiast złoża węgla brunatnego położone są w zach. części województwa, a eksploatuje się je obecnie jedynie w Kopalni Węgla Brunatnego Turów[11].

Kopaliny metaliczne
Z udokumentowanych 14 złóż rud miedzi wydobycie prowadzi się w 6 z nich w Legnicko-Głogowskim Okręgu Miedziowym. Rudy niklu pozyskiwano z okolic Ząbkowic Śląskich i praktycznie są na wyczerpaniu, a ostatnie złoża przestano eksploatować w 1983 r. Złoto w Polsce pozyskiwano wyłącznie z terenu Dolnego Śląska z okolic Złotego Stoku, Lwówka Śląskiego, Złotoryi i Legnicy. Obecnie koncentracje złota mają minimalne znaczenie gospodarcze. Arsen z okolic Złotego Stoku zaprzestano wydobywać w 1960 r. Rudy cyny z Gór Izerskich ze względu na niską jakość rudy nie są obecnie eksploatowane.

Kopaliny chemiczne
Baryty i fluoryty nie są obecnie wydobywane, a ostatnie kopalnie tych minerałów zamknięto w końcu lat 90. XX w. Pokłady gipsów i anhydrytów udokumentowane w okolicach Lwówka Śląskiego i Bolesławca wydobywa się obecnie w dwóch kopalniach. Jedyne udokumentowane złoże halitu znajduje się w Sieroszowicach.

Kopaliny skalne
Obecnie eksploatuje się na potrzeby przemysłu kamieni budowlanych i drogowych magmowe skały plutoniczne (granitoidy, gabra) i wulkaniczne (bazalty, porfiry, melafiry), skały osadowe (piaskowce, szarogłazy, wapienie i dolomity) i skały metamorficzne (gnejsy, amfibolity, serpentynity, marmury). Jedynie w województwie dolnośląskim eksploatuje się bloczne granity, sjenity, gabra, melafiry, amfibolity, serpentynity, hornfelsy i marmury dolomityczne.

Granitoidy wydobywa się w masywie strzegomskim, strzelińskim, karkonoskim i strefie Niemczy. Wystąpienia gabra znajdują się w okolicach Sobótki, Braszowic i Nowej Rudy.

Administracja i polityka

Samorząd

Organem uchwałodawczym jest Sejmik Województwa Dolnośląskiego, składający się z 36 radnych[12]. Sejmik wybiera organ wykonawczy województwa, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem. Siedzibą sejmiku województwa jest Wrocław[13].

Marszałkowie Województwa Dolnośląskiego:

NrMarszałek województwaOkres urzędowania
oddo
1Jan Waszkiewicz (AWS)
01.01.1999
30.12.2001
2Emilian Stańczyszyn (UW)
30.12.2001
31.01.2003
3Henryk Gołębiewski (SLD)
31.01.2003
25.08.2004
4Paweł Wróblewski (PiS)
25.08.2004
07.12.2006
5Andrzej Łoś (PO)
07.12.2006
03.03.2008
6Marek Łapiński (PO)
03.03.2008
01.12.2010
7Rafał Jurkowlaniec (PO)
01.12.2010
12.02.2014
8Cezary Przybylski (PO, BS)
13.02.2014
Jarosław Obremski5.12.2019

Administracja rządowa

Budynek Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu

Organem administracji rządowej jest Wojewoda Dolnośląski, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Wrocław[13], gdzie znajduje się Dolnośląski Urząd Wojewódzki we Wrocławiu. Działają także 3 delegatury urzędu w Jeleniej Górze, Legnicy i Wałbrzychu[14][15].

Lp.Rejonizacja delegatur administracji rządowejMiasta i powiaty regiony
1WałbrzychŚwidnica, Kłodzko, Dzierżoniów, Ząbkowice Śląskie.
2LegnicaGłogów, Jawor, Lubin, Polkowice, Złotoryja.
3Jelenia GóraBolesławiec, Kamienna Góra, Lubań, Lwówek Śląski, Zgorzelec.

Rejonizacja delegatur Urzędu Województwa Dolnośląskiego obejmuje dawne tereny województwa:

  1. wałbrzyskiego
  2. legnickiego
  3. jeleniogórskiego.

Wojewodowie Dolnośląscy:

Beata Szydło i Mateusz Morawiecki
NrWojewodaOkres urzędowaniaPremier
oddo
1Witold Krochmal (-)
04.01.1999
22.10.2001
Jerzy Buzek
2Ryszard Nawrat (SLD-UP)
22.10.2001
21.03.2003
Leszek Miller i Marek Belka
3Stanisław Łopatowski (-)
31.03.2003
21.12.2005
4Krzysztof Grzelczyk (PiS)
21.12.2005
29.11.2007
Kazimierz Marcinkiewicz
Jarosław Kaczyński
5Rafał Jurkowlaniec
29.11.2007
01.12.2010
Donald Tusk
6Aleksander Skorupa
28.12.2010
11.03.2014
7Tomasz Smolarz
12.03.2014
08.12.2015
Donald Tusk i Ewa Kopacz
8Paweł Hreniak
08.12.2015
11.11.2019
9Jarosław Obremski
05.12.2019

Podział administracyjny

Województwo dolnośląskie jest podzielone na 26 powiatów oraz 4 miasta na prawach powiatu. Dane dotyczące powiatów według stanu z 30 czerwca 2017 r. Wyróżniono miasta na prawach powiatu.

Mapa powiatów
HerbFlagaPowiatpodregion statystycznyPowierzchnia
(km²)
Liczba ludności
(30 czerwca 2017)
Gęstość zaludnienia
(osób/km²)
Ludność miejska
(%)
POL powiat bolesławiecki COA.svgFlaga powiatu bolesławieckiegobolesławieckijeleniogórski1303,2690 2636948,5
POL powiat dzierżoniowski COA.svgFlaga powiatu dzierżoniowskiegodzierżoniowskiwałbrzyski478,34102 37521481,3
POL powiat głogowski COA.svgPOL powiat głogowski flag.svggłogowskilegnicko-głogowski443,0689 82920376,4
Herb powiatu górowskiegoBrak flagigórowskilegnicko-głogowski738,1135 5664841,4
POL powiat jaworski COA.svgFlaga powiatu jaworskiegojaworskijeleniogórski581,2551 0428856,2
POL Jelenia Góra COA 1.svgPOL Jelenia Góra flag.svgJelenia Górajeleniogórski109,2280 325735100,0
POL powiat jeleniogórski COA.svgFlaga powiatu jeleniogórskiegojeleniogórskijeleniogórski628,2164 28010245,8
Link=Herb powiatu kamiennogórskiegoFlaga powiatu kamiennogórskiegokamiennogórskijeleniogórski396,1344 14811158,5
POL powiat kłodzki COA.svgFlaga powiatu kłodzkiegokłodzkiwałbrzyski1643,37160 8329864,4
Legnica herb.svgPOL Legnica flag.svgLegnicalegnicko-głogowski56,29100 4551785100,0
POL powiat legnicki COA.svgFlaga powiatu legnickiegolegnickilegnicko-głogowski744,6055 1937432,3
POL powiat lubański COA.svgFlaga powiatu lubańskiegolubańskijeleniogórski428,3055 09512963,1
POL powiat lubiński COA.svgFlaga powiatu lubińskiegolubińskilegnicko-głogowski711,99106 21514975,0
POL powiat lwówecki COA.svgFlaga powiatu lwóweckiegolwóweckijeleniogórski709,9446 3426550,7
POL powiat milicki COA.svgFlaga powiatu milickiegomilickiwrocławski715,0137 1145231,5
POL powiat oleśnicki COA.svgPOL powiat oleśnicki flag.svgoleśnickiwrocławski1049,74106 83110258,3
POL powiat oławski COA.svgPOL powiat oławski flag.svgoławskiwrocławski523,7376 40214663,6
POL powiat polkowicki COA.svgPOL powiat polkowicki flag.svgpolkowickilegnicko-głogowski779,9363 0678159,0
POL powiat strzeliński COA.svgFlaga powiatu strzelińskiegostrzelińskiwrocławski622,2743 9927133,5
Herb powiatu średzkiegoBrak flagiśredzkiwrocławski703,6853 4157617,8
POL powiat świdnicki (dolnośląski) COA.svgFlaga powiatu świdnickiegoświdnickiwałbrzyski742,89158 63021469,1
POL powiat trzebnicki COA.svgFlaga powiatu trzebnickiegotrzebnickiwrocławski1025,5584 2388237,0
POL Wałbrzych COA.svgFlaga WałbrzychaWałbrzychwałbrzyski84,70114 0651347100,0
POL powiat wałbrzyski COA.svgPOL powiat wałbrzyski flag.svgwałbrzyskiwałbrzyski430,2256 59713265,6
Herb powiatu wołowskiegoFlaga powiatu wołowskiegowołowskiwrocławski675,0047 0167052,9
Herb wroclaw.svgWroclaw horizontal flag.svgWrocławwrocławski293,00638 3642179100,0
POL powiat wrocławski COA.svgFlaga powiatu wrocławskiegowrocławskiwrocławski1116,15139 29512515,2
POL powiat ząbkowicki COA.svgFlaga powiatu ząbkowickiegoząbkowickiwałbrzyski801,7566 2338344,9
Herb powiatu zgorzeleckiegoFlaga powiatu zgorzeleckiegozgorzeleckijeleniogórski838,1190 88210868,4
POL powiat złotoryjski COA.svgFlaga powiatu złotoryjskiegozłotoryjskijeleniogórski575,4544 2647749,7

Podregiony statystyczne

Województwo dolnośląskie składa się z 4 podregionów statystycznych (GUS)[16] – zgodnych ze standardem NUTS Unii Europejskiej:

Urbanizacja

Miasta województwa dolnośląskiego w granicach administracyjnych
Rynek w Wałbrzychu
Rynek w Legnicy

Największymi miastami są: Wrocław, Wałbrzych, Legnica i Jelenia Góra.

W województwie dolnośląskim jest 91 miast, w tym 4 miasta na prawach powiatów.

1. Herb wroclaw.svg Wrocław (miasto na prawach powiatu)
2. POL Wałbrzych COA.svg Wałbrzych (miasto na prawach powiatu)
3. Legnica herb.svg Legnica (miasto na prawach powiatu)
4. POL Jelenia Góra COA 1.svg Jelenia Góra (miasto na prawach powiatu)
5. POL Bardo COA.svg Bardo
6. POL Bielawa COA.svg Bielawa
7. POL Bierutów COA.svg Bierutów
8. POL Bogatynia COA.svg Bogatynia
9. POL Boguszów-Gorce COA.svg Boguszów-Gorce
10. POL Bolesławiec COA 1.svg Bolesławiec
11. POL Bolków COA.svg Bolków
12. POL Brzeg Dolny COA.svg Brzeg Dolny
13. POL Bystrzyca Kłodzka alt COA.svg Bystrzyca Kłodzka
14. POL Chocianów COA.svg Chocianów
15. POL Chojnów COA.svg Chojnów
16. POL Duszniki-Zdrój COA.svg Duszniki-Zdrój
17. POL Dzierżoniów COA.svg Dzierżoniów
18. POL Gryfów Śląski COA.svg Gryfów Śląski
19. POL Góra COA.svg Góra
20. POL Głogów COA.svg Głogów
21. POL Głuszyca COA.svg Głuszyca
22. POL Jawor COA.svg Jawor
23. POL Jaworzyna Śląska alt COA.svg Jaworzyna Śląska
24. POL Jedlina-Zdrój COA new.svg Jedlina-Zdrój
25. POL Jelcz-Laskowice COA.svg Jelcz-Laskowice
26. POL Kamienna Góra COA new.svg Kamienna Góra
27. POL Karpacz COA.svg Karpacz
28. POL Kowary COA.svg Kowary
29. POL Kudowa-Zdrój COA.svg Kudowa-Zdrój
30. POL Kąty Wrocławskie COA.svg Kąty Wrocławskie
31. POL Kłodzko COA 1.svg Kłodzko
32. POL Leśna COA.svg Leśna
33. POL Lubawka COA.svg Lubawka
34. POL Lubań COA.svg Lubań
35. POL Lubin COA.svg Lubin
36. POL Lubomierz COA.svg Lubomierz
37. POL Lwówek Śląski COA.svg Lwówek Śląski
38. POL Lądek-Zdrój COA.svg Lądek-Zdrój
39. POL Mieroszów COA.svg Mieroszów
40. POL Milicz COA.svg Milicz
41. POL Mirsk COA.svg Mirsk
42. POL Międzybórz COA.svg Międzybórz
43. POL Międzylesie COA.svg Międzylesie
44. POL Niemcza COA.svg Niemcza
45. POL Nowa Ruda COA.svg Nowa Ruda
46. POL Nowogrodziec COA.svg Nowogrodziec
47. POL Oborniki Śląskie COA.svg Oborniki Śląskie
48. Arms Olesnica.png Oleśnica
49. POL Olszyna COA.svg Olszyna
50. POL Oława COA.svg Oława
51. Herb Piechowic.svg Piechowice
52. POL Pieszyce COA.svg Pieszyce
53. POL Pieńsk COA.svg Pieńsk
54. POL Piława Górna COA new.svg Piława Górna
55. POL Polanica-Zdrój COA.svg Polanica-Zdrój
56. POL Polkowice COA.svg Polkowice
57. POL Prochowice COA.svg Prochowice
58. POL Prusice COA alt.svg Prusice
59. POL Przemków COA.svg Przemków
60. POL Radków COA.svg Radków
61. POL Siechnice COA.svg Siechnice
62. POL gmina Sobotka COA.svg Sobótka
63. POL Stronie Śląskie COA.svg Stronie Śląskie
64. POL Strzegom COA.svg Strzegom
65. POL Strzelin COA.svg Strzelin
66. POL Syców COA.svg Syców
67. POL Szczawno-Zdrój COA.svg Szczawno-Zdrój
68. POL Szczytna COA.svg Szczytna
69. POL Szklarska Poręba COA.svg Szklarska Poręba
70. POL Ścinawa COA.svg Ścinawa
71. POL Środa Śląska COA.svg Środa Śląska
72. POL Świdnica COA.svg Świdnica
73. POL Świebodzice COA.svg Świebodzice
74. POL Świeradów-Zdrój COA.svg Świeradów-Zdrój
75. POL Świerzawa COA.svg Świerzawa
76. POL Trzebnica COA.svg Trzebnica
77. POL Twardogóra COA.svg Twardogóra
78. POL Wiązów COA.svg Wiązów
79. POL Wleń COA.svg Wleń
80. POL Wojcieszów COA.svg Wojcieszów
81. POL Wołów COA.svg Wołów
82. POL Wąsosz COA.svg Wąsosz
83. POL Węgliniec COA.svg Węgliniec
84. POL Zawidów COA.svg Zawidów
85. POL Zgorzelec COA.svg Zgorzelec
86. POL Ziębice COA.svg Ziębice
87. POL Ząbkowice Śląskie COA.svg Ząbkowice Śląskie
88. POL Złotoryja COA 1.svg Złotoryja
89. POL Złoty Stok COA.svg Złoty Stok
90. POL Żarów COA.svg Żarów
91. POL Żmigród COA.svg Żmigród

Demografia

Dane z 30 czerwca 2017 r.:

OpisOgółemKobietyMężczyźni
jednostkaosób%osób%osób%
populacja2 902 3651001 507 028521 395 33748
powierzchnia19 946,74 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
1467670
  • Piramida wieku mieszkańców W. dolnośląskiego w 2014 roku[17].


Piramida wieku Dolnoslaskie.png

Religia

Na terenie województwa działalność prowadzą: Kościół Rzymskokatolicki, Kościół Greckokatolicki w Polsce, Kościół Polskokatolicki, Polski Narodowy Katolicki Kościół w RP, Katolicki Kościół Narodowy w Polsce, Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny, Kościół Ewangelicko-Augsburski, Kościół Chrześcijan Baptystów, Kościół Zielonoświątkowy, Chrześcijańska Wspólnota Zielonoświątkowa, Kościół Wolnych Chrześcijan, Kościół Ewangelicznych Chrześcijan, Kościół Ewangelicko-Metodystyczny, Kościół Ewangelicko-Reformowany, Kościół Adwentystów Dnia Siódmego, Kościół Chrystusowy, Kościół Chrześcijan Wiary Ewangelicznej, Kościół Boży w Chrystusie, Kościół Nowoapostolski, Świadkowie Jehowy, Świecki Ruch Misyjny „Epifania”, Kościół Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, Buddyjski Związek Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu, Związek Buddyjski Tradycji Karma Kamtzang, Drukpa Kagyu, Związek Buddyjski Khordong, Patrul Rinpocze, Szkoła Zen Kwan Um w Polsce, Taego, Misja Buddyjska, Sōtō, Stowarzyszenie Buddyjskie Kanzeon Sangha, Związek Buddystów Zen „Bodhidharma”, Związek Garuda w Polsce, Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich, Międzynarodowe Towarzystwo Świadomości Kryszny, Muzułmański Związek Religijny, Liga Muzułmańska w RP i Karaimski Związek Religijny.

Gospodarka

W 2012 r. produkt krajowy brutto woj. dolnośląskiego wynosił 138,3 mld zł, co stanowiło 8,2% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 47,4 tys. zł (113,1% średniej krajowej), co plasowało dolnośląskie na 2. miejscu względem innych województw[18]. Według Eurostat w 2009 r. PKB na 1 mieszkańca woj. dolnośląskiego, według zestandaryzowanego parytetu siły nabywczej, wynosiło 61,9% średniego PKB w Unii Europejskiej[19], natomiast PKB województwa bez uwzględnienia siły nabywczej stanowiło w 2009 r. 37,9% średniego PKB Unii (8900 euro na mieszkańca wobec średniej w Unii 23500 euro)[20].

W 2010 r. produkcja sprzedana przemysłu w woj. dolnośląskim wynosiła 89,3 mld zł, co stanowiło 9,1% produkcji przemysłu Polski. Sprzedaż produkcji budowlano-montażowej w dolnośląskim wynosiła 13,0 mld zł, co stanowiło 8,1% tej sprzedaży Polski[21].

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. dolnośląskiego w 3. kwartale 2011 r. wynosiło 3584,44 zł brutto, co lokowało je na 4. miejscu względem wszystkich województw[22].

W końcu wześnia 2019 roku liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 56,1 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 4,6% do aktywnych zawodowo[23], w końcu stycznia 2014 stopa bezrobocia wynosiła 13,8%, w końcu października 2014 – 10,6%[24], a w październiku 2017 – 6,1%[25].

Według danych z 2011 r. 4,7% mieszkańców w gospodarstwach domowych woj. dolnośląskiego miało wydatki poniżej granicy ubóstwa skrajnego (tzn. znajdowało się poniżej minimum egzystencji)[26].

Na terenie województwa działają cztery specjalne strefy ekonomiczne: Kamiennogórska, Legnicka, Tarnobrzeska, Wałbrzyska.

W Bogatyni znajduje się Kopalnia Węgla Brunatnego Turów oraz Elektrownia Turów.

W Wierzchowicach znajduje się największy w Polsce podziemny magazyn gazu.

W województwie działa 35 browarów: Spiż, Stu Mostów, Profesja, Genius Loci, Pol A Czech, Złoty Pies, Prost, Solipiwko, Warsztat Piwowarski, Baba Jaga, wBrew, Wielka Wyspa we Wrocławiu, Caminus w Kątach Wrocławskich, Widawa w Chrząstawie Małej, Sancti Lucas w Siechnicach, Cześć Brat w Jelczu-Laskowicach, Cztery Ściany w Trzebnicy, Doctor Brew & Lwówek w Lwówku Śląskim, Zielone Wzgórze w Sulistrowiczkach, Browarnia w Sobótce-Górce, Wieżyca w Sobótce, Jamrozowa Polana w Dusznikach-Zdrój, Jedlinka w Jedlinie-Zdrój, Probus w Oławie, Miedzianka w Miedziance, Rebelia w Ząbkowicach Śląskich, Roch w Nowych Rochowicach, Craft Browar Świdnica w Świdnicy, Hoppy Lab w Żarowie, Browar Kamienica w Kamienicy, Staromiejski Piwowar w Legnicy, Browar Rzemieślniczy Sowie w Bielawie, Dolina BoBru we Wleniu, Wagabunda w Niechlowie, Browar Milicz w Miliczu.

We Wrocławiu znajduje się wytwórnia napojów alkoholowych – Akwawit-Polmos Wrocław.

W województwie dolnośląskim znajduje się największa w Polsce ilość upraw kukurydzy. Uprawia się także zboża, głównie pszenicę, jęczmień oraz pszenżyto, a także chmiel, rzepak, rzepik, jabłka, porzeczki, truskawki i tytoń. Na terenie województwa znajduje się 9 winnic.

Na liście produktów tradycyjnych znajdują się 44 produkty z województwa dolnośląskiego[27].

Transport

Transport drogowy

Autostrada A4 z wiaduktu zjazdu w Pietrzykowicach koło Kątów Wrocławskich w kierunku zachodnim
Drogi krajowe w województwie dolnośląskim[28][29]
DrogaTrasaObecna długość w województwie [km]Uwagi
3E65 ŚwinoujścieSzczecinGorzów WielkopolskiZielona GóraLubinLegnicaBolkówJelenia GóraJakuszyce – granica państwa z Czechami Czechy165
S3E65 ŚwinoujścieGoleniówSzczecin A6 (węzeł „Rzęśnica”) – ... – A6 (Szczecin) – Gorzów WielkopolskiZielona GóraA4 (Legnica) – BolkówLubawka – granica państwa z Czechami Czechy?w przygotowaniu odcinek Bolkow – granica państwa
A4E40 granica państwa z Niemcami NiemcyJędrzychowiceKrzyżowaLegnicaWrocławOpoleGliwiceKatowiceKrakówTarnówRzeszówKorczowa – granica państwa z Ukrainą Ukraina194
51 (Nowe Marzy) – ŚwiecieBydgoszczGnieznoPoznań (węzeł „Poznań Wschód” – węzeł „Poznań Komorniki”) – LesznoWrocławKostomłotyDobromierzBolkówKamienna GóraLubawka – granica państwa z Czechami Czechy175
S5S7 (Ostróda) – A1 (Nowe Marzy) – BydgoszczPoznańLesznoA8 (Wrocław) – ... – S8 (Sobótka) – ŚwidnicaS3 (Bolków)48istnieje odcinek od granicy woj. wielkopolskiego i dolnośląskiego do Wrocławia
8E67 granica państwa z Czechami CzechyKudowa-ZdrójKłodzkoZąbkowice ŚląskieWrocławOleśnicaSycówKępnoZłoczewSieradz1 (węzeł „Łódź Południe”) – Piotrków TrybunalskiRawa MazowieckaWarszawaRadzyminWyszkówOstrów MazowieckaZambrówBiałystokKorycinAugustówRaczkiSuwałkiBudzisko – granica państwa z Litwą Litwa115
A8E67 autostradowa obwodnica Wrocławia na odcinku A4Psie Pole22cała w obrębie województwa
S8E67 KłodzkoKobierzyceA8 (Wrocław) – ... – Wrocław (Psie Pole) – KępnoSieradzA1 (Łódź) – ... – A1 (Piotrków Trybunalski) – Rawa MazowieckaS2 (Opacz) – ... – S2 (Konotopa) – WarszawaOstrów MazowieckaZambrówS19 (Choroszcz)57
12granica państwa z Niemcami NiemcyŁęknicaŻaryŻagańSzprotawa – Przemków – Radwanice – Drożów 3GłogówSzlichtyngowaWschowaLesznoGostyńJarocinPleszewKaliszBłaszkiSieradzŁaskRzgówPiotrków TrybunalskiSulejówOpoczno – Przysucha – RadomZwoleńPuławy – Kurów – Lublin – Piaski – ChełmDorohusk – granica państwa z Ukrainą Ukraina48
15TrzebnicaMiliczKrotoszynJarocinMiąskowoMiłosławWrześniaGnieznoTrzemesznoWylatowoStrzelnoInowrocławToruńBrodnica – Lubawa – Ostróda49
18E36 granica państwa z Niemcami NiemcyOlszynaGolniceKrzyżowa21
A18E36 granica państwa z Niemcami NiemcyOlszynaA45południowa jezdnia w planach
25BoboliceBiały BórCzłuchówSępólno Krajeńskie – Koronowo – BydgoszczInowrocławStrzelnoŚlesinKoninKaliszOstrów Wielkopolski – Antonin – Oleśnica28
304 (węzeł „Zgorzelec”) – LubańGryfów ŚląskiPasiecznikJelenia Góra67cała w obrębie województwa
33KłodzkoMiędzylesieBoboszów – granica państwa z Czechami Czechy45cała w obrębie województwa
34ŚwiebodziceDobromierz9cała w obrębie województwa
35granica państwa z Czechami CzechyGolińskMieroszówWałbrzychŚwiebodziceŚwidnica4 (węzeł „Bielany Wrocławskie”)91cała w obrębie województwa
36ProchowiceLubinŚcinawa – Wińsko – Załęcze – RawiczKrotoszynOstrów Wielkopolski70
39ŁagiewnikiStrzelin – Biedrzychów – Owczary – BrzegNamysłówKępno41
46KłodzkoNysa – Pakosławice – Jaczowice – Niemodlin – Karczów – OpoleLubliniec – Blachownia – Częstochowa – Janów – Szczekociny21
944 (węzeł „Zgorzelec”) – BolesławiecKrzywaChojnówLegnicaProchowiceWrocławBrzegOpoleStrzelce OpolskieToszekPyskowiceBytomBędzinSosnowiecDąbrowa GórniczaOlkusz7 (węzeł „Modlniczka”) – ... – 4 (węzeł „Kraków Wieliczka”) – TarnówRzeszów – Jarosław – Radymno – droga 1698R214

Transport kolejowy

Tunel pod Małym Wołowcem, widok od strony Jedliny Zdroju
Wiadukt kolejowy w Ludwikowicach Kłodzkich
Wiadukt kolejowy w Lewinie Kłodzkim

Największą stacją pasażerską jest Wrocław Główny, stanowiący punkt Wrocławskiego węzła kolejowego.

Na trasach kolejowych w Sudetach znajdują się obiekty inżynieryjne, np. Tunel pod Małym Wołowcem, Tunel pod Sajdakiem, Tunel w Świerkach, Czarny Most w Nowej Rudzie, wiadukt w Ludwikowicach Kłodzkich, wiadukt kolejowy w Lewinie Kłodzkim.

W 2017 roku statystyczny mieszkaniec województwa dolnośląskiego jechał 8,6 raza pociągiem[30].

Linie kolejowe (normalnotorowe) czynne

Uwaga: długość linii i lata budowy podane kursywą dotyczą wyłącznie odcinka w granicach województwa dolnośląskiego

Koleje wąskotorowe (nieczynne)

Dawna stacja kolei wąskotorowej w północnej części Wrocławia
  • ZittauBogatynia Wąskotorowa – Heřmanicé 15,8 km; 750 mm; 1 tor; bud. 1884; rozebrana 2004
  • PrzedkowiceMilicz Wąskotorowa – Sulmierzyce 23,1 km; 750 mm; 1 tor; bud. 1894; rozebrana 2004
  • Żmigród Wąskotorowa – Przedkowice 7,5 km; 750 mm; 1 tor; bud. 1894; rozebrana 2004
  • Trzebnica Gaj – Przedkowice 18,6 km; 750 mm; 1 tor; bud. 1895; rozebrana 2004
  • Wrocław Główny Wąskotorowa – Trzebnica Gaj 26,0 km; 750 mm; 1 tor; bud. 1898; rozebrana 1970
  • Kamieniec ZąbkowickiByczeńZłoty Stok 11,8 km; 1000 mm; 1 tor; bud. 1900; normalnotorowa od 1911
  • Bogatynia Wąskotorowa – Turoszów Wąskotorowa 6,0 km; 750 mm; 1 tor; bud. 1910; rozebrana 2004

Tabor kolejowy

SA135 w barwach Kolei Dolnośląskich na dworcu Wrocław Główny

Województwo dolnośląskie jest właścicielem 26 pojazdów zakupionych przez Urząd Marszałkowski.

SeriaTypNumeryLiczbaProducentUżytkownikŹródło
EN575B/6B15421Pafawagbrak[31]
EN57AL5B/6B1501, 19382PafawagKoleje Dolnośląskie[31]
EN57AKD5B/6B19371PafawagKoleje Dolnośląskie[31]
SA109212M003 ÷ 0042KolzamKoleje Dolnośląskie[32][33]
SA106214M0111PesaKoleje Dolnośląskie[32][33]
SA135214Mb001 ÷ 0039PesaKoleje Dolnośląskie[32][33]
004 ÷ 009ZNTK „Mińsk Mazowiecki”Koleje Dolnośląskie[32][33]
SA132218Ma0021PesaKoleje Dolnośląskie[32][33]
SA134218Md003 ÷ 0078PesaKoleje Dolnośląskie[32][33]
023 ÷ 025ZNTK „Mińsk Mazowiecki”Koleje Dolnośląskie[32][33]

Transport lotniczy

Hala strefy ogólnodostępnej w terminalu T2 Portu Lotniczego Wrocław

Głównym i największym lotniskiem województwa jest międzynarodowy Port Lotniczy Wrocław z pasem 2500/45 m i ILS II.

Poza tym w województwie znajduje się kilka małych lotnisk i lądowisk należących do aeroklubów:

Telekomunikacja

Strefa numeracyjna; numer kierunkowy[34].

Bezpieczeństwo publiczne

W województwie dolnośląskim działa centrum powiadamiania ratunkowego, które znajduje się we Wrocławiu i które obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999[35].

Flora i fauna

Flora

Zanokcica klinowata
Cis Henrykowski – najstarsze drzewo w Polsce

Bogata szata roślinna obejmuje swym zasięgiem zarówno niżowe typy środowisk jak grądy, bory sosnowe, acydofilne dąbrowy, jak i górskie i podgórskie zbiorowiska roślinne (murawy kserotermiczne, łąki halne, ciepłolubne buczyny storczykowe, jaworzyny). Na terenie województwa występuje szereg roślin, mających tu jedyne stanowiska w kraju. Są to: dzwonek brodaty, tojad sudecki, skalnica bazaltowa, dzwonek karkonoski, gnidosz sudecki, przytulia sudecka, zanokcica ciemna, zanokcica serpentynowa, zanokcica klinowata, koleantus delikatny, zmienka górska, turzyca patagońska, cyklamen purpurowy, mieczyk błotny. Oprócz tego, szereg gatunków ma w województwie swoje centrum występowania w kraju. Są to: szafirek miękkolistny, śnieżyca wiosenna, przytulia stepowa, lindernia mułowa, kruszczyk Muellera, kruszczyk połabski, kruszczyk siny, śniedek cienkolistny, zdrojek błyszczący, kukułka bzowa i zaraza bladokwiatowa[36][37]

Paprotniki

Widłaki:
widłakowcewroniec widlasty, widłaczek torfowy, widłak goździsty, widłak jałowcowaty, widlicz alpejski, widlicz spłaszczony, widlicz Isslera, widlicz Zeillera, widlicz cyprysowy
widliczkowcewidliczka ostrozębna
poryblinyporyblin jeziorny.

Skrzypy:
skrzypowceskrzyp olbrzymi, skrzyp leśny, skrzyp łąkowy, skrzyp polny, skrzyp bagienny, skrzyp błotny, skrzyp gałęzisty, skrzyp zimowy, skrzyp pstry, skrzyp pośredni.

Paprocie:
nasięźrzałowcenasięźrzał pospolity, podejźrzon rutolistny, podejźrzon księżycowy, podejźrzon marunowy
długoszowcedługosz królewski
rozpłochowatewłosocień delikatny
paprotkowcezmienka górska; orlica pospolita; zaproć górska, zachylnik błotny, zachyłka oszczepowata; zanokcica północna, zanokcica skalna, zanokcica zielona, zanokcica serpentynowa, zanokcica murowa, zanokcica klinowata, zanokcica ciemna, zanokcica kończysta, zanokcica niemiecka, języcznik zwyczajny; wietlica samicza, wietlica alpejska, paprotnica krucha, paprotnica sudecka, rozrzutka alpejska, rozrzutka brunatna, pióropusznik strusi; paprotnik ostry, paprotnik kolczysty, paprotnik Brauna, nerecznica grzebieniasta, nerecznica samcza, nerecznica krótkoostna, nerecznica pośrednia, nerecznica górska, nerecznica szerokolistna, cienistka trójkątna, cienistka Roberta; podrzeń żebrowiec; paprotka zwyczajna, paprotka przejściowa, paprotka Mantona
salwiniowcesalwinia pływająca; azolla karolińskai, azolla paprotkowai.

Nasienne

Iglaste:
sosnowcejodła pospolita, daglezja zielonai, świerk pospolity, modrzew japońskii, modrzew europejskii, sosna Banksai, sosna wejmutkai, sosna czarnai, sosna zwyczajna, sosna błotna, kosodrzewina; cyprysik groszkowyi, cyprysik Lawsonai, żywotnik zachodnii, jałowiec pospolity
cisowcecis pospolity.

Okrytonasienne:
grzybieniowcegrzybienie białe, grzybienie północne, grążel żółty
pieprzowcekopytnik pospolity, kokornak powojnikowy
rogatkowcerogatek sztywny, rogatek krótkoszyjkowy
jaskrowcemak piaskowy, mak wątpliwy, mak polny, mak lekarskii, kokorycz pusta, kokorycz wątła, kokorycz drobna, kokorycz pełna, dymnica pospolita, dymnica różowa, dymnica drobnokwiatowa; berberys pospolity, mahonia pospolitai; ciemiernik białyi, ciemiernik zielonyi, rannik zimowyi, czarnuszka damasceńskai, czarnuszka polnai, czarnuszka siewnai, pełnik europejski, zdrojówka rutewkowata, czerniec gronkowy, knieć błotna, tojad pstry, ostróżeczka polnai, ostróżeczka ogrodowai, ostróżeczka wschodniai†, zawilec koronowyi, zawilec wielkokwiatowy, zawilec gajowy, zawilec żółty, przylaszczka pospolita, sasanka otwarta, sasanka wiosenna, sasanka łąkowa, sasanka zwyczajna, powojnik prosty, powojnik pnącyi, miłek szkarłatnyi, miłek letnii, miłek jesiennyi, włosienicznik wodny, włosienicznik tarczowaty, włosienicznik pędzelkowaty, włosienicznik krążkolistny, włosienicznik skąpopręcikowy, włosienicznik rzeczny, ziarnopłon wiosenny, jaskier wielki, jaskier płomiennik, jaskier bulwkowy, jaskier jadowity, jaskier polnyi, jaskier rozłogowy, jaskier sardyński, jaskier wielokwiatowy, jaskier gajowy, jaskier kaszubski, jaskier różnolistny, jaskier kosmaty, jaskier ostry, mysiurek drobny, orlik pospolity, rutewka orlikolistna, rutewka mniejsza, rutewka wąskolistna, rutewka żółta
skalnicowceuwroć wodna, rojownik pospolity, rozchodnik alpejski, rozchodnik białyi, rozchodnik kaukaskii, rozchodnik ostry, rozchodnik owłosiony, rozchodnik ościsty, rozchodnik sześciorzędowy, rozchodnik wielki, różeniec górski; wywłócznik kłosowy, wywłócznik okółkowy; porzeczka agresti, porzeczka alpejska, porzeczka czarna, porzeczka zwyczajnai, porzeczka dzika, porzeczka skalna; tawułka Dawidai, śledziennica naprzeciwlistna, śledziennica skrętolistna, skalnica darniowa, skalnica mchowata, skalnica naprzeciwlistna, skalnica śnieżna, skalnica trójpalczasta, skalnica ziarenkowata, skalnica zwodnicza
winoroślowcewinobluszcz zaroślowyi, winorośl właściwai
dławiszowcetrzmielina brodawkowata, trzmielina pospolita, dziewięciornik błotny

Fauna

Bezkręgowce

Zanclognatha zelleralis

Przez teren województwa przechodzą granice zasięgów wielu gatunków, i tak: północne, izolowane populacje tworzą pająk Chiracanthium elegans, świdrzyk łamliwy, wij Glomeris guttata, obrostka murówka – prawdopodobnie wymarła, pomrowiec nakrapiany i modraszek dafnid. Południowe populacje tworzą gatunki arktyczne, m.in. poczwarówka północna – prawdopodobnie wymarła i muchówka Rhamphomya caudata. Z reliktów glacjalnych należy wymienić motyla Ectoedemia woolhopiella spotykanego w Karkonoszach i Górach Izerskich. Z gatunków karpackich, osiągających w Sudetach Wschodnich zachodnie granice swoich zasięgów należą, m.in. 8 gatunków ślimaków, np. pomrów błękitny i ślimak Lubomirskiego, czy biegacz Pterostichus negligens. Z bezkręgowców wapniolubnych wymienić należy równonoga skuliczka gładkiego Cylisticus convexus, piramidkę naskalną znalezioną na Miłku i świdrzyka ozdobnego z kamieniołomów w okolicach Żelazna. Do gatunków, znanych jedynie z pojedynczych stanowisk należą m.in. motyle Zanclognatha zelleralis i Aplota kadeniella z Ostrzycy, ryjkowce Ceutorhynchus niyazzi spod Głogowa i Ceutorhynchus leprieuri z Wrocławia i Masywu Śnieżnika, chrząszcz Anommatus pannonicus z Wrocławia oraz prapierścienica jaskiniowa z Jaskini Radochowskiej. Stwierdzono także nieliczne endemity jak owad bezskrzydły Onychiurus paxi z Gór Bystrzyckich, skąposzczet Trichodrilus spelaeus i obunóg Crangonyx paxi znane jedynie spod Kletna oraz skoczogonek Oncopodura reyersdorfensis stwierdzony jedynie w Jaskini Radochowskiej. Warto również wspomnieć o gatunkach o ograniczonym zasięgu w Polsce, które na terenie województwa wymarły – perłoródka rzeczna czy niepylak apollo[38].

Kręgowce

Czapla purpurowa

Kręgowce województwa dolnośląskiego są bogato reprezentowane. Występuje tu 77 gatunków ssaków (w tym 21 gatunków nietoperzy), 360 gatunków ptaków (z czego 200 gatunków tu gniazduje, a 29 gatunków ptaków występujących w województwie to gatunki zagrożone wyginięciem wpisane do polskiej Czerwonej Księgi), 9 gatunków gadów, 15 gatunków płazów i 52 gatunki ryb (w tym 11 introdukowanych)[38][39].
gatunek: † – wymarły, r – reintrodukowany, i – introdukowany, zawleczony, kursywą oznaczono gatunki nierozradzające się (w tym ptaki nielęgowe), małą czcionką gatunki rzadko, nieregularnie zalatujące/zachodzące

Ssaki:
owadożernejeż wschodni, jeż zachodni; kret europejski; zębiełek karliczek, rzęsorek mniejszy, rzęsorek rzeczek, ryjówka aksamitna, ryjówka górska, ryjówka malutka
nietoperzepodkowiec mały; mopek zachodni, mroczek pozłocisty, mroczek późny, nocek Alkatoe, nocek Bechsteina, nocek Brandta, nocek duży, nocek łydkowłosy, nocek Natterera, nocek orzęsiony, nocek rudy, nocek wąsatek, borowiaczek, borowiec wielki, karlik drobny, karlik malutki, karlik większy, gacek brunatny, gacek szary, mroczak posrebrzany
gryzoniewiewiórka pospolita, suseł moręgowanyr; smużka leśna; bóbr europejskir; chomik europejski; nutriai; karczownik ziemnowodny, karczownik górski (karczownik mniejszy), nornica ruda, nornik bury, nornik północny, nornik zwyczajny, darniówka pospolita, piżmaki; koszatka leśna, popielica szara, orzesznica leszczynowa; mysz polna, mysz leśna, mysz zielna, mysz zaroślowa, badylarka pospolita, mysz domowai, szczur śniadyi, szczur wędrownyi
zajęczakikrólik europejskii, zając szarak
drapieżnewilk szary, jenot azjatyckii, lis rudy; niedźwiedź brunatny; wydra europejska, kuna domowa, kuna leśna, borsuk europejski, łasica pospolita, gronostaj europejski, norka europejska, norka amerykańskai, tchórz zwyczajny; szop praczi; ryś euroazjatyckir, żbik
parzystokopytnemufloni, kozica północnai; dzik; łoś euroazjatycki, sarna europejska, jeleń szlachetny, danieli.

Ptaki:
nurynur rdzawoszyi, nur czarnoszyi, nur lodowiec
perkozyperkozek zwyczajny, perkoz dwuczuby, perkoz rdzawoszyi, perkoz rogaty, perkoz zausznik
rurkonosenawałnik burzowy, nawałnik duży
pelikanowepelikan różowy, pelikan kędzierzawy; bąk zwyczajny, bączek zwyczajny, ślepowron zwyczajny, czapla modronosa, czapla złotawa, czapla nadobna, czapla biała, czapla siwa, czapla purpurowa; ibis kasztanowaty, warzęcha zwyczajna; kormoran zwyczajny, kormoran mały; bocian czarny, bocian biały
flamingoweflaming różowy
blaszkodziobełabędź niemy, łabędź czarnodzioby, łabędź krzykliwy, gęś zbożowa, gęś krótkodzioba, gęś białoczelna, gęś mała, gęgawa, śnieżyca mała, bernikla kanadyjskai, bernikla białolica, bernikla obrożna, bernikla rdzawoszyja, kazarka egipskai, kazarka rdzawa, ohar, mandarynkai, świstun zwyczajny, krakwa, cyraneczka zwyczajna, cyraneczka karolińska, krzyżówka, rożeniec zwyczajny, cyranka zwyczajna, płaskonos zwyczajny, hełmiatka zwyczajna, głowienka zwyczajna, czerniczka, podgorzałka zwyczajna, czernica, ogorzałka zwyczajna, edredon zwyczajny, lodówka, markaczka zwyczajna, uhla zwyczajna, gągoł, bielaczek, szlachar, nurogęś, sterniczka zwyczajna, sterniczka jamajskai
szponiastetrzmielojad zwyczajny, kania czarna, kania ruda, bielik zwyczajny, ścierwnik, sęp płowy, sęp kasztanowaty, gadożer zwyczajny, błotniak stawowy, błotniak zbożowy, błotniak stepowy, błotniak łąkowy, jastrząb zwyczajny, krogulec zwyczajny, myszołów zwyczajny, kurhannik, myszołów włochaty, orlik krzykliwy, orlik grubodzioby, orzeł cesarski, orzeł przedni, orzełek włochaty; rybołów zwyczajny
sokołowepustułka zwyczajna, kobczyk zwyczajny, drzemlik, kobuz, sokół skalny, raróg zwyczajny, białozór, sokół wędrowny
grzebiącejarząbek zwyczajny, cietrzew zwyczajny, głuszec zwyczajnyr, kuropatwa zwyczajna, przepiórka zwyczajna, bażant zwyczajnyi
żurawiowewodnik zwyczajny, kropiatka, zielonka, derkacz zwyczajny, kokoszka zwyczajna, łyska zwyczajna; żuraw zwyczajny, żuraw stepowy
dropiestrepet, hubara arabska, drop zwyczajny
siewkoweostrygojad zwyczajny; szczudłak zwyczajny, szablodziób zwyczajny; kulon zwyczajny; żwirowiec łąkowy, żwirowiec stepowy; sieweczka rzeczna, sieweczka obrożna, mornel, siewka złota, siewnica, czajka towarzyska, czajka zwyczajna; biegus rdzawy, piaskowiec, biegus malutki, biegus mały, biegus długoskrzydły, biegus arktyczny, biegus krzywodzioby, biegus morski, biegus zmienny, biegus płaskodzioby, biegus płowy, batalion, bekasik, bekas kszyk, bekas dubelt, szlamiec długodzioby, słonka zwyczajna, rycyk, szlamnik zwyczajny, kulik mniejszy, kulik cienkodzioby, kulik wielki, brodziec śniady, krwawodziób, brodziec pławny, kwokacz, brodziec piegowaty, samotnik, łęczak, terekia, brodziec piskliwy, brodziec plamisty, kamusznik zwyczajny, płatkonóg szydłodzioby, płatkonóg płaskodzioby; wydrzyk tęposterny, wydrzyk ostrosterny, wydrzyk długosterny, wydrzyk wielki; mewa orlica, mewa czarnogłowa, mewa mała, mewa obrożna, mewa śmieszka, mewa delawarska, mewa siwa, mewa żółtonoga, mewa srebrzysta, mewa białogłowa, mewa romańska, mewa blada, mewa siodłata, mewa trójpalczasta, rybitwa krótkodzioba, rybitwa wielkodzioba, rybitwa czubata, rybitwa różowa, rybitwa rzeczna, rybitwa popielata, rybitwa białoczelna, rybitwa białowąsa, rybitwa czarna, rybitwa białoskrzydła
stepówkipustynnik zwyczajny
gołębiowegołąb skalnyi, siniak, grzywacz, sierpówka, turkawka zwyczajna
kukułkowekukułka czubata, kukułka zwyczajna
sowypłomykówka zwyczajna; syczek zwyczajny, puchacz zwyczajny, puchacz śnieżny, sowa jarzębata, sóweczka zwyczajna, pójdźka zwyczajna, puszczyk zwyczajny, puszczyk uralski, uszatka zwyczajna, uszatka błotna, włochatka zwyczajna
lelkowelelek zwyczajny; jerzyk zwyczajny
kraskowezimorodek zwyczajny; żołna zwyczajna; kraska zwyczajna
dzioborożcowedudek
dzięciołowekrętogłów zwyczajny, dzięcioł zielonosiwy, dzięcioł zielony, dzięcioł czarny, dzięcioł duży, dzięcioł białoszyi, dzięcioł średni, dzięcioł białogrzbiety, dzięciołek, dzięcioł trójpalczasty
wróblowekalandra szara, dzierlatka zwyczajna, lerka, skowronek zwyczajny, górniczek zwyczajny; brzegówka zwyczajna, dymówka, oknówka zwyczajna; świergotek polny, świergotek drzewny, świergotek łąkowy, świergotek rdzawogardły, siwerniak, świergotek nadmorski, pliszka żółta, pliszka cytrynowa, pliszka górska, pliszka siwa; jemiołuszka zwyczajna; pluszcz zwyczajny; strzyżyk zwyczajny; płochacz pokrzywnica, płochacz halny; drozdaczek ciemny, drozd obrożny, kos zwyczajny, drozd oliwkowy, drozd rdzawy, drozd rdzawogardły, drozd czarnogardły, kwiczoł, drozd śpiewak, droździk, paszkot; rudzik, słowik szary, słowik rdzawy, podróżniczek, kopciuszek zwyczajny, pleszka zwyczajna, pokląskwa, kląskawka zwyczajna, białorzytka zwyczajna, nagórnik zwyczajny, muchołówka szara, muchołówka mała, muchołówka białoszyja, muchołówka żałobna; pokrzewka aksamitna, jarzębatka, piegża, cierniówka, gajówka, kapturka; wójcik, świstunka żółtawa, świstunka górska, świstunka leśna, pierwiosnek, świstunka iberyjska, piecuszek; mysikrólik zwyczajny, zniczek; świerszczak zwyczajny, strumieniówka, brzęczka; tamaryszka, wodniczka, rokitniczka, łozówka, trzcinniczek zwyczajny, trzciniak zwyczajny, zaganiacz zwyczajny; wąsatka; raniuszek zwyczajny; sikora uboga, czarnogłówka zwyczajna, czubatka europejska, sosnówka, modraszka zwyczajna, sikora lazurowa, bogatka zwyczajna; kowalik zwyczajny; pomurnik; pełzacz leśny, pełzacz ogrodowy; remiz zwyczajny; wilga zwyczajna; gąsiorek, dzierzba czarnoczelna, srokosz, dzierzba rudogłowa; sójka zwyczajna, sroka zwyczajna, orzechówka zwyczajna, wieszczek, kawka zwyczajna, gawron, wrona siwa, czarnowron, kruk zwyczajny; szpak zwyczajny, pasterz; wróbel zwyczajny, mazurek, wróbel skalny, śnieżka zwyczajna; zięba zwyczajna, jer, kulczyk zwyczajny, osetnik zwyczajny, dzwoniec zwyczajny, szczygieł, czyż zwyczajny, makolągwa zwyczajna, rzepołuch, czeczotka zwyczajna, czeczotka tundrowa, krzyżodziób modrzewiowy, krzyżodziób świerkowy, dziwonia zwyczajna, łuskowiec, gil zwyczajny, grubodziób zwyczajny; trznadel zwyczajny, cierlik, głuszek, ortolan, trznadel czubaty, trznadelek, potrzos zwyczajny, trznadel czarnogłowy, potrzeszcz; poświerka zwyczajna, śnieguła zwyczajna.

Gady:
żółwieżółw błotnyr, żółw ozdobnyi
łuskonośnejaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, jaszczurka murowai; padalec zwyczajny; zaskroniec zwyczajny, gniewosz plamisty; żmija zygzakowata.

Płazy:
płazy ogoniastesalamandra plamista, traszka grzebieniasta, traszka zwyczajna, traszka górska
płazy bezogonowekumak nizinny; grzebiuszka ziemna; ropucha szara, ropucha zielona, ropucha paskówka; rzekotka drzewna; żaba jeziorkowa, żaba wodna, żaba śmieszka, żaba trawna, żaba moczarowa.

Ryby:
minogokształtneminóg morski, minóg rzeczny, minóg strumieniowy
jesiotrokształtnejesiotr ostronosy
węgorzokształtnewęgorz europejski
śledziokształtnealoza
karpiokształtnebrzana pospolita, karpi, karaś pospolity, karaś srebrzystyi, amur białyi, kiełb pospolity, kiełb białopłetwy, lin, różanka pospolita, leszcz, krąp, rozpiór, certa, płoć, wzdręga, świnka pospolita, tołpyga białai, tołpyga pstrai, boleń pospolity, słonecznica pospolita, strzebla potokowa, jelec pospolity, jaź, kleń, ciosa, ukleja pospolita, piekielnica, czebaczek amurskii; koza pospolita, koza dunajska, koza złotawa, piskorz; śliz pospolity
sumokształtnesumik karłowatyi; sum pospolity
szczupakokształtneszczupak pospolity
stynkokształtnestynka
łososiokształtnelipień pospolity, lipień bajkalskii†, głowacicai, pstrąg źródlanyi, łosoś szlachetny, troć wędrowna, pstrąg potokowy, pstrąg tęczowyi
dorszokształtnemiętus pospolity
ciernikokształtnecierniczek północny, ciernik
skorpenokształtnegłowacz białopłetwy, głowacz pręgopłetwy
okoniokształtnebass słonecznyi; okoń pospolity, jazgarz, sandacz pospolity.

Ochrona środowiska

„Piekło” na Szczelińcu Wielkim
Dolina Baryczy
Dolina Baryczy

W województwie znajdują się[40]:

oraz wiele obszarów objętych programem Natura 2000.

Turystyka

Kaplica Czaszek w Czermnej

Największym miastem jest Wrocław – stolica województwa i historyczna stolica całego Śląska. W mieście znajduje się Hala Stulecia wpisana na listę UNESCO i uznany za pomnik historii Zespół historycznego centrum Wrocławia, oraz wiele innych zabytków i atrakcji jak np. Panorama Racławicka, Wrocławska Fontanna, Ogród Japoński, najstarszy i największy w Polsce Ogród Zoologiczny, Ogród Botaniczny.

Na liście UNESCO znajdują się również Kościoły Pokoju w Świdnicy i Jaworze.

Województwo słynie z bardzo dużej liczby zamków (99) i pałaców (kilkaset): Pałac w Bagieńcu, Pałac w Bagnie, Zamek w Bardzie, Pałac w Biskupicach Podgórnych, Zamek Bolczów, Zamek w Bolkowie, Pałac w Bożkowie, Pałac w Brzezince, Pałac w Brzeźnie, Pałac w Bukowcu, Zamek w Chobieni, Zamek w Chocianowcu, Pałac w Chocianowie, Zamek Chojnik, Zamek Piastowski w Chojnowie, Zamek Cisy, Pałac w Chwalimierzu, Dwór Czarne w Jeleniej Górze, Zamek w Czerninie Górnej, Pałac Czettritzów w Strudze, Zamek Czocha, Pałac w Dąbrowicy, Pałac w Dobrocinie, Pałac w Gaworzycach, Zamek w Goli Dzierżoniowskiej, Zamek w Gorzanowie, Zamek w Gościszowie, Zamek Grodno, Zamek Grodziec, Zamek Gryf, Zamek w Górze, Zamek Homole, Dwór w Janowicach Wielkich, Zamek w Jaworze, Pałac Jedlinka, Zamek w Jelczu-Laskowicach, Zamek Grodztwo w Kamiennej Górze, Pałac w Kamieńcu Ząbkowickim, Zamek Karpień, Zamek w Karpnikach, Zamek w Kliczkowie, Zamek w Kłaczynie, Pałac w Kobierzycach, Pałac w Komarnie, Pałac Kornów w Pawłowicach, Pałac w Kościelnikach Górnych, Pałac w Kraskowie, Pałac w Krobielowicach, Pałac królewski we Wrocławiu, Książ, Zamek Książąt Głogowskich, Pałac w Krzyżowej, Zamek Piastowski w Legnicy, Zamek Leśna, Zamek w Leśnicy, Zamek w Lipie, Pałac w Łagowie, Pałac w Łomnicy, Pałac w Luboradzu, Zamek w Międzylesiu, Pałac klasycystyczny w Miliczu, Pałac w Miłkowie, Dwór w Mniszkowie, Pałac i Pałac-szpital w Mokrzeszowie, Pałac w Mrowinach, Pałac barona von Münchhausena w Szalejowie Dolnym, Pałac w Mysłakowicach, Pałac Niemitz w Wojcieszowie, Zamek Niesytno, Pałac w Niwnicach, Pałac w Nowiźnie, Zamek Nowy Dwór, Pałac w Ocicach, Zamek oleśnicki, Zameczek w Opolnicy, Pałac w Osetnie, Zamek Owiesno, Pałac w Parchowie, Pałac Paulinum w Jeleniej Górze, Pałac w Piotrówku, Zamek w Płakowicach, Zamek Podskale, Zamek w Prochowicach, Pałac w Przyborowie, Zamek w Przystroniu, Zamek Quingenburg, Dwór w Radomierzu, Zamek Radosno, Zamek w Radłówce, Pałac w Radomierzycach, Zamek Rajsko, Zamek w Ratnie Dolnym, Zamek Rogowiec, Zamek w Rokitnicy, Pałac w Roztoce, Pałac w Roztoczniku, Zamek w Rybnicy, Pałac w Sarnach, Pałac Schaffgotschów w Cieplicach, Pałac Schaffgotschów we Wrocławiu, Pałac w Sieroszowicach, Pałac w Siedlimowicach, Pałac w Skale, Zamek Sobieskich w Oławie, Zamek Sobótka-Górka, Pałac w Sokolnikach, Pałac w Staniszowie, Zamek Stary Książ, Pałac w Stolcu, Zamek w Stoszowicach, Zamek Szczerba, Pałac w Szczodrem, Zamek Topacz w Ślęzie, Pałac w Trzebieszowicach, Zamek w Urazie, Zamek w Warcie Bolesławieckiej, Pałac w Warmątowicach, Zamek Wleń, Pałac w Wojanowie, Pałac w Wojanowie-Bobrowie, Zamek Wojnowice, Zamek w Wołowie, Pałac w Zabardowicach, Zamek w Ząbkowicach Śląskich, Zamek Kapitanowo w Ścinawce Średniej, Zamek w Świeciu, Zamek Świny, Zamek w Żmigrodzie.

Godne uwagi są też Twierdza Kłodzko, Twierdza Srebrnogórska, Wambierzyce, Legnickie Pole, Oleśnica Mała, Sokołowsko, Opactwo Cystersów w Lubiążu, Opactwo Cystersów w Krzeszowie, Opactwo Cystersów w Henrykowie, Muzeum Górnictwa i Hutnictwa Złota w Złotym Stoku, Kopalnia Węgla Kamiennego Nowa Ruda, Muzeum Przemysłu i Techniki w Wałbrzychu, Muzeum Przemysłu i Kolejnictwa w Jaworzynie Śląskiej, Muzeum Papiernictwa w Dusznikach-Zdroju, Kaplica Czaszek w Czermnej, Świątynia Wang, Bazylika Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu, Arboretum w Wojsławicach oraz związane z historią II wojny światowej – sztolnie kompleksu Riese, niemiecki obóz koncentracyjny Groß-Rosen, Niemiecki cmentarz wojenny i Park Pokoju w Nadolicach Wielkich oraz I wojny światowejCmentarz Żołnierzy Włoskich we Wrocławiu.

W województwie dolnośląskim znajduje się najwięcej w Polsce uzdrowisk:

Bardzo licznie odwiedzana przez turystów jest Jaskinia Niedźwiedzia w Masywie Śnieżnika.

Województwo posiada trzy skocznie narciarskie: na Kruczej Skale, Orlinek i Karpatka.

Szlaki turystyczne:

Filmy

Ulica Miernicza we Wrocławiu – często wykorzystywana przez filmowców

Na Dolnym Śląsku nakręcono trylogię polskich komedii – „Sami swoi”, „Nie ma mocnych”, „Kochaj albo rzuć”. W Lubomierzu znajduje się Muzeum Kargula i Pawlaka, a w podwrocławskich Dobrzykowicach domy Kargula i Pawlaka.

Na Dolnym Śląsku nakręcono m.in. filmy „Baza ludzi umarłych”, „Krzyż Walecznych”, „Gdzie jest generał...”, „Zaraza”, „Mniejsze niebo”, „Wielki Szu”, „Wyjście awaryjne”, „Konsul”, „Nie ma zmiłuj”, „Randka w ciemno”, 80 milionów” oraz polski serial „Tajemnica twierdzy szyfrów”.

Co roku we wrześniu w Lądku-Zdrój odbywa się Przegląd Filmów Górskich im. Andrzeja Zawady.

Sport

Piłka nożna

Najbardziej znanymi klubami piłkarskimi województwa są Śląsk Wrocław – Mistrz Polski 1977, 2012, zdobywca Pucharu Polski 1976, 1987 i zdobywca Superpucharu Polski 1987, 2012 oraz KGHM Zagłębie Lubin, Mistrz Polski 1997 i 2007. Oba kluby są swoimi "sportowymi wrogami" a ich spotkania są nazywane Derbami Dolnego Śląska. Śląsk jest obecnie na ósmym miejscu w tabeli wszech czasów ekstraklasy i rozgrywa mecze na Stadionie Miejskim we Wrocławiu.

Inne sporty

Ciekawostki

Regiony partnerskie

Lista regionów z którymi samorząd województwa podjął współpracę, podpisał umowę partnerską[44]:

Zobacz też

Uwagi

  1. Niektóre rezerwaty przyrody skategoryzowane są w więcej niż jednym rodzaju.

Przypisy

  1. Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20].
  2. Katarzyna Radzik-Maruszak, „Network governance” w fińskim samorządzie terytorialnym: naturalny stan rzeczy czy wyzwanie dla lokalnej demokracji?, „Polityka i Społeczeństwo”, 14 (3), 2016, s. 18–32, DOI10.15584/polispol.2016.3.2, ISSN 1732-9639 [dostęp 2020-06-01].
  3. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2014 r.. „Powierzchnia i Ludność w Przekroju Terytorialnym”, 2014-07-24. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-5507. 
  4. Raport o stanie lasów w Polsce 2012, Warszawa: Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, 2013, s. 78, ISSN 1641-3229.
  5. geoportal.gov.pl. geoportal.gov.pl. [dostęp 2013-07-27].
  6. Rocznik Statystyczny Województwa Dolnośląskiego 2019
  7. Digital Elevation Data (ang.). Viewfinder Panoramas.
  8. Dolny Śląsk – Położenie. Poland.com. [dostęp 2012-03-10].
  9. Komputerowa mapa podziału hydrograficznego Polski MPHP VER. 09/2010.
  10. WorldClim – Global Climate Data. [dostęp 2014-02-14].
  11. Jacek Koźma, Cezary Sroga: Opracowanie Ekofizjograficzne dla Województwa Dolnośląskiego. Surowce mineralne, stan i możliwości eksploatacji. [dostęp 2014-05-02].
  12. Zarządzenie Nr 78 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 29 marca 2010 r. ws. ustalenia liczby radnych (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2010 r. Nr 63, poz. 966).
  13. a b (Art. 3.) Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. (Dz.U. z 1998 r. nr 96, poz. 603).
  14. (§ 3. ust 2. Statut DUW we Wrocławiu) Zarządzenie nr 79 Wojewody Dolnośląskiego z dnia 27 maja 2009 r. ws. nadania Statutu (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2009 r., Nr 104, poz. 2131).
  15. Delegatury Urzędu. Dolnośląski Urząd Wojewódzki. [dostęp 2012-02-12].
  16. Klasyfikacja jednostek terytorialnych do celów statystycznych (NUTS).
  17. Dane GUS na dzień 30 czerwca 2017.
  18. Rocznik Statystyczny Województw 2014, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 12 stycznia 2015, s. 625, ISSN 1230-5820.
  19. Regional GDP Regional GDP per capita in 2009 (ang.). Eurostat – European Commission, 2012-03-13. [dostęp 2012-05-25].
  20. Gross domestic product (GDP) at current market prices by NUTS 2 regions (ang.). Eurostat – European Commission, 2012-03-22. [dostęp 2012-05-25].
  21. Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice), Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 24 stycznia 2012, s. 58–59, ISSN 1230-5820.
  22. Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 28 listopada 2011 r. (M.P. z 2011 r. nr 108, poz. 1099).
  23. GUS, Bezrobotni zarejestrowani i stopa bezrobocia. Stan w końcu września 2019 r., stat.gov.pl [dostęp 2019-11-21] (pol.).
  24. Dolnośląskie: duże inwestycje zmniejszyły bezrobocie w całym regionie.
  25. Wojewoda dolnośląski: stajemy się regionem konkurencyjnym w skali kraju.
  26. Ubóstwo w Polsce w 2011 r.. Główny Urząd Statystyczny, 2012-05-31. s. 15. [dostęp 2012-06-08].
  27. Produkty Tradycyjne w województwie dolnośląskim.
  28. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1819).
  29. Wykaz dróg krajowych po zarządzeniu Nr 13 z dnia 22 lipca 2016 r..
  30. Mieszkańcy Pomorza najchętniej korzystają z kolei. inforail.pl, 2018-08-08. [dostęp 2018-10-22].
  31. a b c Kolejny zmodernizowany skład Kolei Dolnośląskich (pol.). kurierkolejowy.eu, 2014-11-19. [dostęp 2014-11-20].
  32. a b c d e f g Koleje Dolnośląskie. W: Jacek Chiżyński: Atlas przewoźników kolejowych Polski 2011. Wyd. pierwsze. Rybnik: Eurosprinter, 2011, s. 28–31. ISBN 978-83-931006-5-1.
  33. a b c d e f g Plan zrównoważonego rozwoju publicznego transportu zbiorowego dla województwa dolnośląskiego.. [dostęp 2014-08-25].
  34. uke.gov.pl.
  35. Wykaz NKA dla lokalizacji Ab. Służb Alarmowych 112 (pol.). uke.gov.pl. [dostęp 2014-12-27].
  36. Marek Snowarski: Atlas roślin naczyniowych Polski. [dostęp 2015-01-26].
  37. Adam Zając, Maria Zając: Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce - Distribution Atlas of Vascular Plants in Poland. Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001.
  38. a b Tadeusz Stawarczyk, Wojciech Jankowski, Jan Kotusz: Opracowanie Ekofizjograficzne dla Województwa Dolnośląskiego. Fauna. [dostęp 2014-09-18].
  39. Ludwik Tomiałojć, Tadeusz Stawarczyk: Awifauna Polski. Rozmieszczenie, liczebność i zmiany. Polskie Towarzystwo Przyjaciół Przyrody „pro Natura”, 2003.
  40. Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody. [dostęp 2012-07-13].
  41. Ruszył Dolnośląski Szlak Piwa i Wina.
  42. Dolnośląski Szlak Piwa i Wina.
  43. W Zgorzelcu stanęła największa stacja paliw w Polsce.
  44. Współpraca z zagranicą. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego. [dostęp 2012-02-12].

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

2016 Wiadukt kolejowy w Ludwikowicach Kłodzkich 1.jpg
Autor: Jacek Halicki, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wiadukt kolejowy w Ludwikowicach Kłodzkich
POL powiat kłodzki COA.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to WarX (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

Author

  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
  • irc: [2]
Walbrzych-rynek.jpg
Rynek miasta Wałbrzycha
Karpacz Swiatynia Wang.JPG
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Opad dolnośląskie.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 3.0
Średnia roczna suma opadu atmosferycznego województwa dolnośląskiego w latach 1950-2000
2014 Kościół Wniebowzięcia NMP w Krzeszowie, 01.JPG
Autor: Jacek Halicki, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
SM Legnica Zamek (5) ID 593146.jpg
Autor: Sławomir Milejski, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
Piramida wieku Dolnoslaskie.png
Autor: Polskawliczbach, Licencja: CC BY-SA 2.5 pl
Piramida wieku mieszkańców W. dolnośląskiego, 2014
POL powiat lubiński COA.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to WarX (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

Author

  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
  • irc: [2]
POL Wałbrzych flag.svg
Flaga Wałbrzycha
Rzeki DŚL.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 3.0
Sieć rzeczna województwa dolnośląskiego (kolory: żółty - zlewisko M. Bałtyckiego, czerwony - M. Północnego, zielony - M. Czarnego)
No flag.svg
No official flag.
Bogactwa nat DŚL.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 3.0
Bogactwa naturalne województwa dolnośląskiego
Opad sty dolnośląskie.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 3.0
Średnia suma opadu atmosferycznego stycznia (najsuchszego miesiąca) województwa dolnośląskiego w latach 1950-2000
Wrocław, Autostradowa obwodnica Wrocławia A8 (AOW) - fotopolska.eu (239268).jpg
Jedziemy A8 od północy: za Mostem Rędzińskim zjazd na drogę nr 94 (ul. Lotnicza-Kosmonautów)
POL Lądek-Zdrój COA.svg
Herb Lądka-Zdroju
Stadion Wroclaw 2011-11-18.jpg
Autor: Marcin Kubiś, Licencja: CC BY-SA 3.0
Stadion we Wrocławiu
POL powiat bolesławiecki flag.svg
Flaga powiatu bolesławieckiego
Roczna dolnośląskie.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 3.0
Średnia roczna temperatura województwa dolnośląskiegow latach 1950-2000
Ewangelicki Kościół Pokoju w Świdnicy. Wnętrze, widok na organy..jpg
Autor: Piotr Miernikiewicz, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ewangelicki Kościół Pokoju w Świdnicy. Wnętrze, widok na organy.
AI dolnośląskie.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 3.0
Średni roczny współczynnik suchości (AI) województwa dolnośląskiego w latach 1950-2000. AI oblicza się dzieląc sumę opadu atmosferycznego przez sumę ewapotranspiracji
Legnica rynek 10100008.jpg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to Taw (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC-BY-SA-3.0

Rynek w Legnicy (Polska).

Main square in Legnica, Poland.
Województwo dolnośląskie powiaty.png
Autor: Zdobywca, adaption Ulamm (dyskusja), Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa województwa dolnośląskiego z podziałem na powiaty
POL powiat wrocławski flag.svg
Flaga powiat wrocławskiego
Powiat dzierzoniowski flaga.svg
Flaga powiatu dzierzoniowskiego
Grodno Castle-overwiev.jpg
(c) Spook z polskiej Wikipedii, CC BY-SA 2.5
Zamek Grodno w Zagórzu Śląskim. Widok ze wsi Niedźwiedzice. Autor: Wojciech "Spook" Sura.
Bolkow(js)1.jpg
Autor: Jerzy Strzelecki, Licencja: CC BY 3.0
Poland, Bolkow Castle
Jesienne przeloty gęsi.JPG
Autor: Natalia Kuśmierek, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Park krajobrazowy Park Krajobrazowy Dolina Baryczy.
Wroclaw horizontal flag.svg
Bandiera di Breslavia, Polonia Edytuj to w Danych Strukturalnych na Commons
SzczeliniecWielki.jpg
Autor: Op, Licencja: CC BY-SA 3.0
Trasa na Szczelińcu Wielkim
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg
Autor: AleXXw, Licencja: CC BY-SA 3.0
Proposal for the new WikiVoyage-Logo by AleXXw including an idea of User:‎Danapit
Dolnośląskie-miasta.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 3.0
Miasta województwa dolnośląskiego (stan na 03.06.2013)
A4.jpg
Autostrada A4 z wiaduktu zjazdu w Pietrzykowicach koło Kątów Wrocławskich w kierunku zachodnim.
Dolnośląskie topo.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 3.0
Topografia województwa dolnośląskiego
POL Stronie Śląskie COA.svg
Herb gminy miasta Stronie Śląskie
Autostrada A18 (Polska).jpg
Autor: Michiel1972, Licencja: CC BY-SA 3.0
Autostrada A18 (Polska)
POL location map.svg
Autor: Hiuppo, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Location map of Poland
POL powiat jeleniogórski flag.svg
Flaga powiatu jeleniogórskiego
POL województwo dolnośląskie COA.svg
Herb województwa dolnośląskiego (od 2009)
POL województwo dolnośląskie flag.svg
Flaga województwa dolnośląskiego
Commons-logo.svg
The Wikimedia Commons logo, SVG version.
Skały powierzchniowe DŚL.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 3.0
Skały powierzchniowe województwa dolnośląskiego
Lipiec dolnośląskie.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 3.0
Średnia temperatura lipca (najcieplejszego miesiąca) województwa dolnośląskiego w latach 1950-2000
Airport Wrocław 0.JPG
Autor: Beemwej, Licencja: CC BY 3.0
Lotnisko we Wrocławiu. Terminal T2.
Bielany-Wr-08021033.jpg
Autor: Grzegorz W. Tężycki, Licencja: CC BY-SA 4.0
Bialany Wrocławskie. Centrum Handlowe "Bielany".
POL gmina Sobotka COA.svg
Herb gminy Sobótka
Slezinik-hadcovy-asplenium-cuneifolium-2.jpg
Autor: Václav Lupínek, Licencja: CC BY-SA 3.0
Asplenium cuneifolium
Powiat Lwowecki - Flaga.png
Autor: Bobek321, Licencja: CC0
2000px-POL powiat lwowecki flag
598825 Wrocław Dworzec Główny 03.JPG
Autor: Dawid Galus, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
Mufflon-01.jpg
Autor: Petra Karstedt (User admin at tiermotive.de), Licencja: CC BY-SA 2.0 de
Muflon – aklimatyzowany w Sudetach gatunek ssaka
Portal icon.svg
Autor: , Licencja: CC BY 2.5
Icon for Wikimedia project´s portals.
Poland - Czermna - Chapel of Skulls - interior 01.jpg
Autor: Merlin, Licencja: CC BY 3.0

Chapel of Skulls in Czermna, Poland. Kaplica Czaszek w Czermnej.

Poland - Czermna - Chapel of Skulls - interior
Taxus baccata henrykow poland 01.jpg
Nastarszy cis (Taxus baccata) w Polsce a być może i w Europie środkowo-wchodniej, rośnie w miejscowości Henryków Lubański na Dolnym Śląsku.
Tunel pod Małym Wołowcem 3.JPG
Autor: Mateusz Małkowski, Licencja: CC BY-SA 3.0
Tunel pod Małym Wołowcem, widok od strony Jedliny Zdroju (część czynna)
POL Legnica flag.svg
Autor: real name:Krzysztof Pado
pl wiki: Krzycho0 (powD)
commons:Krzycho0, Licencja: CC BY-SA 2.5
flaga Legnicy
20070609 Poland Hancza Glowacz pregopletwy (Cottus poecilopus)001.JPG
Autor: Jwojna1, Licencja: CC BY-SA 4.0
Cottus poecilopus, Głowacz pręgopłetwy, zrobione: Polska, jezioro Hańcza, ca. 54°15'20.80"N 22°48'47.47"E, głębokość: ca. 21m, temp. wody ca. 9 st. C
Henryków - Opactwo cysterskie 01.jpg
Autor: Jan Mehlich, Licencja: CC BY-SA 4.0
Kościół parafialny p.w. Wniebowstąpienia NMP i Jana Chrzciciela oraz budynki klasztorne w Henrykowie.
Lubiąż, zespół opactwa cystersów (1).jpg
Autor: Sebastian Mierzwa, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
Spermophilus citellus2.jpg
Autor: Wojciech Stephan, Licencja: CC BY-SA 2.0
Dwa susły moręgowane w introdukowanej kolonii w Głębowicach, Dolny Śląsk
Styczeń dolnośląskie.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 3.0
Średnia temperatura stycznia (najzimniejszego miesiąca) województwa dolnośląskiego w latach 1950-2000
Woj dolnoslaskie adm.svg
Autor: Lukaschek, Licencja: CC BY-SA 4.0
Podział administracyjny województwa dolnośląskiego
Kamieniec Zabkowicki Castle01(js).jpg
Autor: Jerzystrzelecki, Licencja: CC BY-SA 3.0
Pałac w Kamieńcu Ząbkowickim
Ardea purpurea, Tarn, France, 2012.jpg
Autor: , Licencja: CC BY-SA 3.0
Purple Heron. Adult, capturing a Zander (Sander lucioperca) fry
Information icon4.svg
An i icon for templates and the like
Zamek Czocha front 1.jpg
Autor: Rafał Konieczny, Licencja: CC BY-SA 4.0
Zamek Czocha, Górne Łużyce, Polska
Wikinews-logo.svg
Autor: Wektoryzacja: Simon 01:05, 2 August 2006 (UTC) Updated by Time3000 17 April 2007 to use official Wikinews colours and appear correctly on dark backgrounds. Originally uploaded by Simon., Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikinews logo without text. This is a cropped version of Image:Wikinews-logo-en.png. Note that the Wikinews project itself is at Wikinews:Main Page.
SA135-004.JPG
Autor: Jjajjo, Licencja: CC BY-SA 3.0
SA134-005 przy peronie dworca Wrocław Główny
Lower Silesian in Poland (+rivers).svg
Autor: TUBSEmail Silk.svg Gallery, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location of voivodeship xy (see filename) in Poland.
DK 5, zjazd do Przedwojowa -Aw58- 13.11.2011 r..JPG
Autor: Aw58, Licencja: CC BY-SA 3.0
DK 5, zjazd do Przedwojowa
Ratusz2noc.jpg
Wrocław- Stary Ratusz Edytuj to w Danych Strukturalnych na Commons
Wroclaw Urzad Wojewodzki.jpg
Siedziba Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu
WiktionaryPl nodesc.svg
(c) Wikimedia Foundation, CC BY-SA 3.0

The logo for the Polish language Wiktionary without "Wolny, wielojęzyczny Wikisłownik" ("Free, multilingual, Wiktionary")

.
DSna49.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 4.0
Województwo dolnośląskie (od 1999) jako powstałe z województw podziału administracyjnego Polski z lat 1975-1998
DB11.jpg
Autor: Iwona Rege, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Park krajobrazowy Park Krajobrazowy Dolina Baryczy.
Dolnoslaskie mapa fizyczna.png
(c) Aotearoa z polskiej Wikipedii, CC-BY-SA-3.0
Mapa wód i ukształtowania powierzchni województwa dolnośląskiego. Autor: Aotearoa
Współrzędne graniczne mapy:
  • N: 51.8047° N
  • S: 50.0963° N
  • W: 14.8175° E
  • E: 17.7954° E

Legenda

Polish hypsometrical scale.svg
POL powiat lubiński flag.svg
Autor:
  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
, Licencja: CC BY-SA 2.5
Flaga powiatu powiat lubiński w Polsce.
LewinKlodzki-wiadukt.jpg
Lewin Kłodzki, wiadukt Kolejowy od strony wschodniej
Opad lip dolnośląskie.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 3.0
Średnia suma opadu atmosferycznego lipca (najwilgotniesjzego miesiąca) województwa dolnośląskiego w latach 1950-2000
Jelenia Gora Markt.jpg
Autor: Photo: Andreas Praefcke, Licencja: CC BY 3.0
Jelenia Góra, Polska: Plac Ratuszowy
Zamek książ w Wałbrzychu.jpg
Autor: Bieniecki Piotr, Licencja: CC BY-SA 4.0
Zamek Książ w Wałbrzychu
Wroclaw rynek (2015).JPG
Autor: Kapitel, Licencja: CC0
Rynek we Wrocławiu. Widok z wieży kościoła św. Elżbiety