Województwo lubuskie

Województwo lubuskie
województwo
HerbFlaga
Herb województwa lubuskiegoFlaga województwa lubuskiego
Państwo Polska
Kod ISO 3166-2PL-LB
TERYT08
Siedziba wojewodyGorzów Wielkopolski
WojewodaWładysław Dajczak
Siedziba sejmikuZielona Góra
MarszałekElżbieta Polak
Powierzchnia (2017[1])13 987,93 km²
Populacja (30 czerwca 2019)
• liczba ludności

1 013 031[2]
• gęstość73 os./km²
Urbanizacja64,89
Tablice rejestracyjneF
Adres Urzędu Wojewódzkiego:
ul. K. Jagiellończyka 8
66–400 Gorzów Wielkopolski
Adres Urzędu Marszałkowskiego:
ul. Podgórna 7
65–057 Zielona Góra
Podział administracyjny
Plan województwa lubuskiego
Liczba miast na prawach powiatu2
Liczba powiatów12
Liczba gmin miejskich9
Liczba gmin miejsko-wiejskich34
Liczba gmin wiejskich39
Położenie na mapie Polski
Lubusz in Poland (+rivers).svg
Strona Urzędu Wojewódzkiego
Strona Urzędu Marszałkowskiego
Portal Portal Polska

Województwo lubuskiewojewództwo w zachodniej Polsce, utworzone w 1999 roku – w wyniku reformy administracyjnej – z większości terytoriów dawnych województw: gorzowskiego i zielonogórskiego oraz niewielkiej części leszczyńskiego, a funkcjonujące od 1 stycznia 1999. Siedzibą wojewody jest Gorzów Wielkopolski, zaś władz samorządu województwa – Zielona Góra.

Od północy graniczy z woj. zachodniopomorskim, od wschodu – z woj. wielkopolskim, od południa – z woj. dolnośląskim, a od zachodu – z Niemcami (Brandenburgia i Saksonia). Według danych na 31 grudnia 2018, obejmuje obszar o powierzchni 13 987,93 km²[1], a jego populacja wynosi 1 013 031 mieszkańców[2] według danych z 30 czerwca 2019 (co czyni je drugim po województwie opolskim najmniej liczebnym województwem w Polsce)[2]. Posiada największą lesistość w kraju (49%).

Nazwa województwa wywodzi się od krainy historycznejziemi lubuskiej. W skład województwa wchodzą ziemie czterech krain historycznych – ziemi lubuskiej, Dolnego Śląska, Wielkopolski, Łużyc Dolnych[3]. Wbrew nazwie nie zawiera Lubusza, ponieważ to miasto znajduje się na terytorium Niemiec.

Historia

Województwa z lat 1975–1998 z granicą obecnego województwa lubuskiego

1945–1998

6 lipca 1950, w wyniku reformy administracyjnej, z zachodniej części województwa poznańskiego i fragmentu województwa wrocławskiego utworzono województwo zielonogórskie[4], pokrywające się w przybliżeniu z granicami obecnego woj. lubuskiego (w jego skład weszły historyczne ziemie Dolnego Śląska, Dolnych Łużyc, Nowej Marchii, zachodniej Wielkopolski i część ziemi lubuskiej). Reforma administracyjna z 1975 doprowadziła do podziału dawnego województwa zielonogórskiego na województwo gorzowskie i nowe województwo zielonogórskie, które istniały do 31 grudnia 1998.

Reforma z 1998

Według pierwotnego projektu reformy prof. Kuleszy dawne województwa gorzowskie i zielonogórskie miały zostać podzielone między województwo zachodniopomorskie (Gorzów Wlkp.), dolnośląskie (Zielona Góra) oraz wielkopolskie. Spotkało się to z licznymi protestami organizowanymi głównie przez ówcześnie opozycyjne SLD (podczas jednej z demonstracji ukuto nawet złośliwy wierszyk: Ziemia lubuska pozdrawia premiera Buzka). Ostatecznie rząd okazał się niezdolny do przeprowadzenia swego projektu (w wyniku zawetowania ustawy przez prezydenta) i konieczne stało się utworzenie kolejnych województw, w tym lubuskiego. Jego nazwa pochodzi od historycznej miejscowości Lubusz (obecnie: Lebus w Niemczech), będącej administracyjnym i kulturalnym centrum ziemi lubuskiej w średniowieczu. Sami Niemcy zaś nazywają ziemię lubuską Lebuser Land lub Neumark (Nowa Marchia), albo rzadziej wschodnią Brandenburgią.

Geografia

Mapa fizyczna obszaru województwa

Według danych z 1 stycznia 2017 powierzchnia województwa wynosiła 13 987,93 km², co stanowi 4,5% powierzchni Polski[1].

Lesistość województwa wynosi 49%[5]. Według danych z 31 grudnia 2012 w woj. lubuskim lasy obejmowały powierzchnię 687,2 tys. ha, co stanowiło 49,1% jego powierzchni. 4,6 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych[6].

Położenie administracyjne

Województwo jest położone w zachodniej Polsce i graniczy z[7]:

oraz z województwami:

Położenie fizycznogeograficzne

Charakterystyczny dla krajobrazu województwa jest układ naprzemianległych obniżeń pradolin i pasów wysoczyznowych wytworzony w wyniku ostatniego zlodowacenia. Jego zasięg wyznacza linia biegnąca przez Gubin, Lubsko, Zieloną Górę i Sławę. Obszary położone na południe od tej linii zostały ukształtowane podczas zlodowacenia środkowoeuropejskiego, które spowodowało dość dużą różnorodność krajobrazu. Na północy Kotlina Gorzowska graniczy z Równiną Gorzowską, Pojezierzem Dobiegniewskiem, Równiną Drawską, Pojezierzem Wałeckim, od południa z Pojezierzem: Łagowskim i Poznańskim, od wschodu z Pojezierzem Chodzieskim, a na zachodzie łączy się z Kotliną Freienwaldzką. Długość Kotliny Gorzowskiej wynosi 120 km, szerokość do 35 km, powierzchnia obejmuje 3740 km². W jej skład wchodzą 4 subregiony:

  • Dolina Dolnej Noteci,
  • Obornicka Dolina Warty,
  • Dolina Dolnej Warty,
  • Międzyrzecze Warty i Noteci.

Topografia

W wymiarze północ-południe województwo rozciąga się na długości 195 km, to jest 1°45′38″. W wymiarze wschód-zachód rozpiętość województwa wynosi 128 km, co w mierze kątowej daje 1°52′57″.

Współrzędne geograficzne skrajnych punktów:

  • północny: 53°07′26″ szer. geogr. N – pn. narożnik działki ewidencyjnej nr 352 (powiat strzelecko-drezdenecki),
  • południowy: 51°21′48″ szer. geogr. N – pd.-wsch. narożnik działki ewidencyjnej nr 259 (powiat żarski),
  • zachodni: 14°32′03″ dług. geogr. E – łuk Odry pomiędzy słupkami granicznymi nr 499 a nr 500 (powiat słubicki),
  • wschodni: 16°25′00″ dług. geogr. E – pd.-wsch. narożnik działki ewidencyjnej nr 116 (powiat wschowski).

Ukształtowanie powierzchni ma charakter wybitnie nizinny.

Najwyższym punktem jest wierzchołek Gołębiej (pot. Góry Żarskiej) – 226,9 m n.p.m. w pasie Wzniesień Żarskich.

Podział administracyjny

Województwo lubuskie jest podzielone na 12 powiatów i 2 miasta na prawach powiatu. Na jego terenie funkcjonują 82 gminy: 9 gmin miejskich (w tym dwie tożsame z miastami na prawach powiatu), 34 gminy miejsko-wiejskie i 39 gmin wiejskich. W czterech przypadkach (Gubin, Nowa Sól, Żagań, Żary) istnieją zarówno gminy miejskie: GM Gubin, GM Nowa Sól, GM Żagań, GM Żary, jak i wiejskie (obwarzankowe): GW Gubin, GW Nowa Sól, GW Żagań, GW Żary. W województwie lubuskim są 43 miejscowości, posiadające status miasta (nadane prawa miejskie).

Największym powiatem województwa jest powiat żarski, którego powierzchnia wynosi 1392,78 km², a najmniejszym powiat wschowski 624,20 km². Największą gminą województwa jest gmina Drezdenko 399,91 km², a najmniejszą gmina miejska Łęknica 16,43 km²[8].

Wyłączając miasta na prawie powiatu (Gorzów Wielkopolski, Zielona Góra) według danych z 30 czerwca 2019 powiatem o największej liczbie mieszkańców jest powiat żarski – 96,5 tys. osób, a powiatem o najmniejszej liczbie mieszkańców jest powiat sulęciński – 35,2 tys. osób. Wyłączając miasta na prawach powiatu, gminą o największej liczbie mieszkańców jest gmina miejska Nowa Sól – 38,8 tys. osób, a gminą o najmniejszej liczbie mieszkańców jest gmina Wymiarki – 2 288 osób[2].

HerbFlagaPowiat / miasto na prawach powiatuPowierzchnia
[km²]
Ludność
(30 czerwca 2019)
Gęstość zaludnieniaLokata w Polsce według powierzchniLokata w Polsce według ludnościWydatki budżetu 2012[9]
[mln zł]
Dochody budżetu 2012[9]
[mln zł]
Zadłużenie samorządu względem dochodów 2012[9]
[%]
Przeciętna stopa bezrobocia
(30 czerwca 2014)[10]
POL powiat gorzowski COA.svgFlaga powiatu gorzowskiegopowiat gorzowski1214,2371.669598416946,850,155,8%10,7%
POL powiat krośnieński (lubuski) COA.svgFlaga powiatu krośnieńskiego (województwo lubuskie)powiat krośnieński1391,2555.018405121950,654,034,0%20,9%
POL powiat międzyrzecki COA.svgFlaga powiatu międzyrzeckiegopowiat międzyrzecki1387,6157.851425220553,554,217,3%20,8%
POL powiat nowosolski COA.svgFlaga powiatu nowosolskiegopowiat nowosolski770,7386.38411219210974,376,938,2%21,9%
POL powiat słubicki COA.svgPOL powiat słubicki flag.svgpowiat słubicki999,2947.0184712926040,140,558,1%10,8%
POL powiat strzelecko drezdenecki COA.svgFlaga powiatu strzelecko-drezdeneckiegopowiat strzelecko-drezdenecki1247,8649.156397524439,240,843,6%22,8%
POL powiat sulęciński COA.svgFlaga powiatu sulęcińskiegopowiat sulęciński1177,8035.238309030236,435,454,7%14,3%
POL powiat świebodziński COA.svgFlaga powiatu świebodzińskiegopowiat świebodziński936,5755.7536014422055,457,739,6%11,4%
POL powiat wschowski COA.svgFlaga powiatu wschowskiegopowiat wschowski624,2039.9606224429135,034,048,8%13,7%
POL powiat zielonogórski COA.svgFlaga powiatu zielonogórskiegopowiat zielonogórski1350,1975.62656329466,966,340,3%14,0%
POL powiat żagański COA.svgPOL powiat żagański flag.svgpowiat żagański1131,7879.297709812264,665,640,3%22,1%
Herb powiatu żarskiegoFlaga powiatu żarskiegopowiat żarski1392,7896.49669508391,889,248,2%14,0%
POL Gorzów Wielkopolski COA 1.svgPOL Gorzów Wielkopolski flag.svgGorzów Wielkopolski (m.np.p.)85,72123.69114433028420,9438,442,6%7,0%
POL Zielona Góra COA.svgPOL Zielona Góra flag.svgZielona Góra (m.np.p.)278,79140.8745054632513,2493,543,3%7,4%

Demografia

Według danych z 30 czerwca 2019 województwo liczyło 1 013 031 mieszkańców[2], co stanowiło 2,65% ludności Polski:

OpisOgółemKobietyMężczyźni
jednostkaosób%osób%osób%
populacja1 013 031100520 04751,34492 98448,66
powierzchnia13 987,93 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
723735

Liczba ludności (dane z 30 czerwca 2019[2]):

 OgółemKobietyMężczyźni
 osób%osób%osób%
Ogółem1 013 031100520 04751,34492 98448,66
Miasto657 84464,94342 98733,86314 85731,08
Wieś355 18735,06177 06017,48178 12717,58

Piramida wieku mieszkańców woj. lubuskiego w 2014 roku[11]:

Piramida wieku Lubuskie.png

Religia

Administracja i polityka

Samorząd województwa

Organem stanowiącym samorządu jest Sejmik Województwa Lubuskiego, składający się z 30 radnych. Siedzibą sejmiku województwa jest Zielona Góra. Sejmik wybiera organ wykonawczy samorządu, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków, z przewodniczącym mu marszałkiem.

Marszałkowie Województwa Lubuskiego:

  • Andrzej Bocheński – od 1 stycznia 1999 do 1 grudnia 2006
  • Krzysztof Józef Szymański – od 1 grudnia 2006 do 21 sierpnia 2008[12][13]
  • Marcin Jabłoński – od 21 sierpnia 2008 do 29 listopada 2010[14]
  • Elżbieta Polak – od 29 listopada 2010[15]
Podział mandatów w Sejmiku Woj. Lubuskiego (2014)[16]
Komitet WyborczyLiczba radnych
KW Platforma Obywatelska
10 / 30
KW Polskie Stronnictwo Ludowe
8 / 30
KW SLD Lewica Razem
5 / 30
KW Prawo i Sprawiedliwość
5 / 30
KWW Lepsze Lubuskie – Bezpartyjny Samorząd
2 / 30

Administracja rządowa

Siedziba Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego w Gorzowie Wlkp.

Przedstawicielem Rady Ministrów, będącym terytorialnym organem administracji rządowej jest Wojewoda Lubuski, powoływany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Gorzów Wielkopolski[17], gdzie znajduje się Lubuski Urząd Wojewódzki w Gorzowie Wielkopolskim. W ramach urzędu działa także delegatura Zielonej Górze[18].

Wojewodowie Lubuscy:

  • Jan Majchrowski – od 1999 do 2000
  • Stanisław Iwan – od 2000 do 2001
  • Andrzej Korski – od 2001 do 2004
  • Janusz Gramza – od 2004 do 2006
  • Marek Ast – 2006
  • Wojciech Perczak – od 2006 do 2007
  • Helena Hatka – od 2007 do 2011
  • Marcin Jabłoński – od 2011 do 2013
  • Jerzy Ostrouch – od 2013 do 2014
  • Katarzyna Osos – od 2015 do 2015
  • Władysław Dajczak – od 2015 do 2019, od 2020

Polityka

Mieszkańcy województwa wybierają łącznie 12 posłów na Sejm w jednym okręgu wyborczym nr 8. Mieszkańcy wybierają 3 senatorów w jednomandatowych okręgach wyborczych: nr 20, nr 21, nr 22.

Do Parlamentu Europejskiego są wybierani 4 posłowie z okręgu wyborczego nr 13, który obejmuje także województwo zachodniopomorskie.

Współpraca międzynarodowa

Umowy, porozumienia i oświadczenia o współpracy:

  1. Brandenburgia (Niemcy) – od 12 stycznia 2000 r.
  2. Obwód pskowski (Rosja) – od 16 stycznia 2002 r.
  3. Obwód iwanofrankiwski (Ukraina) – od 16 września 2002 r.
  4. Abruzja (Włochy) – od 2 lipca 2003 r.
  5. Hajnan (Chiny) – od 24 lutego 2006 r.
  6. Kiszyniów (Mołdawia) – od 14 marca 2007 r.
  7. Obwód homelski (Białoruś) – od 7 grudnia 2007 r.
  8. Obwód sumski (Ukraina) – od 7 grudnia 2007 r.
  9. Kraj nitrzański (Słowacja) – od 17 kwietnia 2008 r.
  10. Departament Lot (Francja) – od 17 października 2008 r.
  11. Saksonia (Niemcy) – od 19 listopada 2008 r.
  12. Obwód wołogodzki (Rosja) – od 2 czerwca 2011 r.

Gospodarka

W 2012 r. produkt krajowy brutto województwa lubuskiego wynosił 35,7 mld zł, co stanowiło 2,2% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 33,9 tys. zł (83,1% średniej krajowej), co plasowało lubuskie na 9. miejscu względem innych województw[19].

W 2010 r. produkcja sprzedana przemysłu w woj. lubuskim wynosiła 24,6 mld zł, co stanowiło 2,5% produkcji przemysłu Polski. Sprzedaż produkcji budowlano-montażowej w lubuskim wynosiła 3,1 mld zł, co stanowiło 2,0% tej sprzedaży Polski[20].

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. lubuskiego w 3. kwartale 2011 r. wynosiło 3140,74 zł, co lokowało je na 14. miejscu względem wszystkich województw[21].

W końcu marca 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 63,8 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 16,3% do aktywnych zawodowo[22].

Według danych z 2011 r. 3,2% mieszkańców w gospodarstwach domowych woj. lubuskiego miało wydatki poniżej granicy ubóstwa skrajnego (tzn. znajdowało się poniżej minimum egzystencji)[23].

Ludność i miasta

W województwie lubuskim są 43 miasta, w tym 2 miasta na prawach powiatu. Liczba ludności – według stanu na 30 czerwca 2019[2], powierzchnia – według stanu na 30 czerwca 2014. Wytłuszczone zostały miasta na prawach powiatu.

MiastoPowiatPowierzchnia
(w ha)
Powierzchnia
(w km²)
Ludność ogółemGęstość zaludnienia
POL Babimost COA.svg Babimostpowiat zielonogórski365339261309
POL Bytom Odrzański COA.svg Bytom Odrzańskipowiat nowosolski230243072166
POL Cybinka COA.svg Cybinkapowiat słubicki52962749459
POL Czerwieńsk COA.svg Czerwieńskpowiat zielonogórski93694041451
POL Dobiegniew COA.svg Dobiegniewpowiat strzelecko-drezdenecki56963061515
POL Drezdenko COA.svg Drezdenkopowiat strzelecko-drezdenecki10721110 122926
POL Gorzów Wielkopolski COA 1.svg Gorzów Wielkopolskim.n.p.p. Gorzów Wielkopolski857286123 6911441
POL Gozdnica COA.svg Gozdnicapowiat żagański2388243036128
POL Gubin COA.svg Gubinpowiat krośnieński20682116 619795
POL Iłowa COA.svg Iłowapowiat żagański918103892391
POL Jasień COA.svg Jasieńpowiat żarski47954309866
POL Kargowa COA.svg Kargowapowiat zielonogórski45553769751
POL Kostrzyn nad Odrą COA.svg Kostrzyn nad Odrąpowiat gorzowski46144617 778386
POL Kożuchów COA.svg Kożuchówpowiat nowosolski594694321582
POL Krosno Odrzańskie COA.svg Krosno Odrzańskiepowiat krośnieński815811 3191422
POL Lubniewice COA.svg Lubniewicepowiat sulęciński1211122059170
POL Lubsko COA.svg Lubskopowiat żarski12511313 9211077
POL Łęknica COA.svg Łęknicapowiat żarski1643162478155
POL Małomice COA.svg Małomicepowiat żagański53753467698
POL Międzyrzecz COA.svg Międzyrzeczpowiat międzyrzecki10261017 9941810
POL Nowa Sól COA.svg Nowa Sólpowiat nowosolski21802238 7631766
POL Nowe Miasteczko COA.svg Nowe Miasteczkopowiat nowosolski32932756923
POL Nowogród Bobrzański COA.svg Nowogród Bobrzańskipowiat zielonogórski1463155165346
POL Ośno Lubuskie COA.svg Ośno Lubuskiepowiat słubicki80183951494
POL Otyń COA.svg Otyńpowiat nowosolski78681615200
POL Rzepin COA 1.svg Rzepinpowiat słubicki1142116529597
POL Skwierzyna COA.svg Skwierzynapowiat międzyrzecki3589369671269
POL Sława COA.svg Sławapowiat wschowski1431144321308
POL Słubice COA.svg Słubicepowiat słubicki19211916 705883
POL Strzelce Krajeńskie COA.svg Strzelce Krajeńskiepowiat strzelecko-drezdenecki494599501994
POL Sulechów COA.svg Sulechówpowiat zielonogórski688716 8312418
POL Sulęcin COA.svg Sulęcinpowiat sulęciński856910 1171129
POL Szlichtyngowa COA.svg Szlichtyngowapowiat wschowski15521278644
POL Szprotawa COA.svg Szprotawapowiat żagański10951111 8201083
POL Świebodzin COA.svg Świebodzinpowiat świebodziński16931721 7361280
POL Torzym COA.svg Torzympowiat sulęciński91192526280
POL Trzciel COA.svg Trzcielpowiat międzyrzecki30432391796
POL Witnica COA.svg Witnicapowiat gorzowski82486747845
POL Wschowa COA.svg Wschowapowiat wschowski839813 8751744
POL Zbąszynek COA.svg Zbąszynekpowiat świebodziński290350201674
POL Zielona Góra COA.svg Zielona Góram.n.p.p. Zielona Góra27832278140 874505
POL Żagań COA.svg Żagańpowiat żagański40384025 731645
POL Żary COA.svg Żarypowiat żarski33493337 5021142

Ośrodki akademickie

Akademia im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim
Collegium Polonicum w Słubicach
Uniwersytet Zielonogórski – budynek Wydziału Matematyki, Informatyki I Ekonometrii oraz Wydziału Fizyki i Astronomii

Gorzów Wielkopolski

  • Akademia im. Jakuba z Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim
  • AWF w PoznaniuZamiejscowy Wydział Kultury Fizycznej w Gorzowie Wielkopolskim
  • Wyższa Szkoła Biznesu w Gorzowie Wielkopolskim
  • Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie – Punkt Konsultacyjny w Gorzowie Wlkp.
  • Uniwersytet Szczeciński – Punkt Konsultacyjny w Gorzowie Wlkp.
  • Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi – Punkt Informacyjno-Rekrutacyjny w Gorzowie Wlkp.

Kostrzyn nad Odrą

  • Wyższa Szkoła Zawodowa w Kostrzynie nad Odrą
  • Uniwersytet Szczeciński – ośrodek zamiejscowy w Kostrzynie nad Odrą

Słubice

  • Collegium Polonicum w Słubicach

Sulechów

  • Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Sulechowie

Zielona Góra

  • Uniwersytet Zielonogórski
  • Uniwersytet SzczecińskiInstytut Filozoficzno-Teologiczny im. Edyty Stein w Zielonej Górze
  • Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu – Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Zielonej Górze
  • Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu – Międzywydziałowy Ośrodek Dydaktyczny w Zielonej Górze
  • Zachodnia Wyższa Szkoła Handlu i Finansów Międzynarodowych

Żary

  • Łużycka Wyższa Szkoła Humanistyczna w Żarach

Żagań

  • Politechnika Poznańska – Wydział Maszyn i Transportu w Żaganiu

Pozostałe

  • Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie – ośrodek zamiejscowy w Strzelcach Krajeńskich
  • Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie – Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny w Międzyrzeczu
  • Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Zielonogórsko-Gorzowskiej w Gościkowie-Paradyżu (w ramach Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego)
  • Politechnika Koszalińska – ośrodek zamiejscowy w Drezdenku (zlikwidowano)

Bezpieczeństwo publiczne

W województwie lubuskim działa centrum powiadamiania ratunkowego, które znajduje się w Gorzowie Wielkopolskim i które obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997 [24].

Obsługą zgłoszeń alarmowych kierowanych do numeru 999 z terenu województwa lubuskiego zajmuje się Dyspozytornia Medyczna, która znajduje się w Gorzowie Wielkopolskim[24].

Obsługą zgłoszeń alarmowych kierowanych do numeru 998 zajmuje się Państwowa Straż Pożarna[24].

Ochrona przyrody

Park Narodowy Ujście Warty
Główna rzeka Borów DolnośląskichBóbr w Żaganiu

Na terenie województwa znajduje się 61 rezerwatów, chronionych jest 1510 pomników przyrody.

Parki narodowe

Parki krajobrazowe

  • Barlinecko-Gorzowski Park Krajobrazowy
  • Gryżyński Park Krajobrazowy
  • Krzesiński Park Krajobrazowy
  • Łagowsko-Sulęciński Park Krajobrazowy
  • Park Krajobrazowy Łuk Mużakowa
  • Park Krajobrazowy Ujście Warty
  • Przemęcki Park Krajobrazowy
  • Pszczewski Park Krajobrazowy

Zobacz też

  • Bory Dolnośląskie
  • Pojezierze Lubuskie
  • Wał Zielonogórski

Transport

Katedra w Gorzowie Wielkopolskim
Palmiarnia w Zielonej Górze
Kościół w Nowej Soli
Kościół w Żarach
Pałac w Żaganiu
Arkady w stylu Reformstil na koronie stadionu w Słubicach
Ratusz w Świebodzinie
Zespół zamkowy w Międzyrzeczu
Dwupoziomowy dworzec kolejowy w Kostrzynie
Ruiny gubińskiej fary i ratusz
Rynek w Bytomiu Odrzańskim
Zespół klasztorny opactwa cysterskiego w Paradyżu

Transport drogowy

Według danych na dzień 31 grudnia 2015, na terenie województwa lubuskiego było 14 975,7 km dróg publicznych, w tym: 906,2 km dróg krajowych (z czego 89,2 km autostrad i 142,4  km dróg ekspresowych), 1 604,9 km dróg wojewódzkich, 4 151,5 km powiatowych i 8 313,1 km gminnych[25].

Drogi krajowe w województwie lubuskim[26][27]
DrogaTrasaObecna długość w województwieUwagi
A2E30 granica państwa z Niemcami NiemcyŚwieckoPoznańŁódźWarszawa (węzeł Konotopa) – ... – Warszawa (węzeł Lubelska) – Biała PodlaskaKukuryki – granica państwa z Białorusią Białoruś92 kmIstniejące odcinki: ŚwieckoWarszawa (węzeł Konotopa); Choszczówka StojeckaKałuszyn
S3E65 ŚwinoujścieGoleniówSzczecin A6 (węzeł Rzęśnica) – ... – Szczecin A6 (węzeł Klucz) – ParnicaGorzów WielkopolskiZielona GóraA4 (Legnica) – BolkówLubawka – granica państwa Czechy147 km
3E65 ŚwinoujścieSzczecinGorzów WielkopolskiZielona GóraLubinLegnicaBolkówJelenia GóraJakuszyce – granica państwa Czechy22 kmIstniejący odcinek: na południe od węzła Nowa Sól Południe
12granica państwa z Niemcami NiemcyŁęknicaDrożów 3GłogówLesznoJarocinKaliszSieradzPiotrków TrybunalskiSulejówRadomZwoleńPuławyLublinDorohusk – granica państwa z Ukrainą Ukraina105 km
18E36 granica państwa – OlszynaGolniceKrzyżowa71 kmPo dwa pasy ruchu w jednym kierunku. Wyremontowana jezdnia północna
A18granica państwa – OlszynaA471 kmPo całkowitej przebudowie drogi krajowej nr 18, obecnie 0 km
22granica państwa z Niemcami NiemcyKostrzyn nad OdrąGorzów Wielkopolski CzłopaWałczCzłuchówStarogard GdańskiMalborkElblągGrzechotki – granica państwa z Rosją Rosja122 km
24PniewyGorzyńSkwierzynaWałdowice46 km
27granica państwa – PrzewózŻaryZielona Góra68 km
29granica państwa – SłubiceKrosno Odrzańskie 3258 km
31SzczecinGryfinoChojnaSarbinowoKostrzyn nad OdrąSłubice38 km
32granica państwa z Niemcami NiemcyGubinekZielona GóraSulechówStęszew104 km
92RzepinŚwiebodzinPniewyPoznańWrześniaSłupcaGolinaKoninKutnoŁowicz78 kmDawna droga krajowa nr 2
  • Wykaz dróg wojewódzkich w województwie lubuskim
  • Drogowe i piesze mosty graniczne:
    • Kostrzyn nad OdrąKüstrin-Kietz – w ciągu drogi krajowej nr 22
    • SłubiceFrankfurt nad Odrą – w ciągu drogi krajowej nr 29
    • Słubice/ŚwieckoFrankfurt nad Odrą – w ciągu autostrady A2
    • GubinGuben – w ciągu drogi wojewódzkiej nr 138
    • GubinekGuben – w ciągu drogi krajowej nr 32
    • ZasiekiForst – w ciągu drogi wojewódzkiej nr 289
    • OlszynaForst – w ciągu drogi krajowej nr 18
    • ŁęknicaBad Muskau – w ciągu drogi krajowej nr 12
    • ŁęknicaBad Muskau (Park Mużakowski) (most pieszy i rowerowy)
    • PrzewózPodrosche – w ciągu drogi krajowej nr 27

Transport kolejowy

Transport wodny śródlądowy

  • drogi wodne:
  • porty i ważniejsze przystanie śródlądowe:
    • Bytom Odrzański
    • Cigacice
    • Drezdenko
    • Gorzów Wlkp
    • Górzyca
    • Kostrzyn nad Odrą
    • Krosno Odrzańskie
    • Miłów
    • Nowa Sól
    • Santok
    • Słubice
    • Urad
  • przeprawy promowe
    • Milsko przez Odrę w ciągu drogi wojewódzkiej nr 282
    • Pomorsko przez Odrę w ciągu drogi wojewódzkiej nr 281
    • Brody przez Odrę w ciągu drogi wojewódzkiej nr 280
    • Połęcko przez Odrę w ciągu drogi wojewódzkiej nr 138
    • Górzyca przez Odrę (planowane)[potrzebny przypis]
    • Oksza przez Wartę w ciągu drogi powiatowej
    • Santok przez Wartę – sezonowo

Transport lotniczy

  • Port lotniczy Zielona Góra-Babimost
  • Lotnisko Aeroklubu Ziemi Lubuskiej w Zielonej Górze-Przylepie
  • Leśna baza lotnicza Lasów Państwowych w Lipkach Wielkich
  • Lotnisko prywatne w Trzebiczu Nowym k. Drezdenka
  • Planowane lotnisko sportowe i baza lotnictwa sanitarnego w Wojcieszycach[potrzebny przypis] k. Gorzowa Wielkopolskiego
  • Lotniska poradzieckie w Tomaszowie k. Żagania i Wiechlicach k. Szprotawy

Media

Największe media o zasięgu regionalnym:

  • TVP3 Gorzów Wielkopolski – siedziba w Gorzowie Wielkopolskim oraz redakcja zamiejscowa w Zielonej Górze
  • Radio Zachód – siedziba w Zielonej Górze oraz redakcja zamiejscowa w Gorzowie Wielkopolskim
  • Gazeta Lubuska – siedziba w Zielonej Górze oraz redakcja zamiejscowa w Gorzowie Wielkopolskim
  • Gazeta Wyborcza – oddziały w Zielonej Górze i w Gorzowie Wielkopolskim

Zobacz też

Przypisy

  1. a b c Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2017 r.. Główny Urząd Statystyczny, 2017-07-19. [dostęp 2017-07-27].
  2. a b c d e f g Urząd Statystyczny w Zielonej Górze / Województwo lubuskie, zielonagora.stat.gov.pl [dostęp 2019-11-20].
  3. Historia, portal ziemialubuska.pl
  4. Dz.U. z 1950 r. nr 28, poz. 255
  5. Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-24, s. 69. ISSN 1230-5820.
  6. Raport o stanie lasów w Polsce 2012. Warszawa: Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, 2013, s. 78. ISSN 1641-3229.
  7. geoportal.gov.pl. geoportal.gov.pl. [dostęp 2013-07-27].
  8. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  9. a b c Analizy > Wykonanie budżetu przez lubuskie JST w roku 2012 (zestawienie tabelaryczne) PDF. Regionalna Izba Obrachunkowa w Zielonej Górze. s. 24, 41. [dostęp 2014-10-10].
  10. Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 września 2014 r. ws. przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze powiatów (M.P. z 2014 r. nr 0, poz. 853)
  11. http://www.polskawliczbach.pl/lubuskie, w oparciu o dane GUS.
  12. Uchwała Nr I/3/2006 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 30 listopada 2006 roku ws. wyboru Marszałka WL
  13. Uchwała Nr XXVI/240/2008 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 21 sierpnia 2008 r. ws. rozpatrzenia przez głosowanie wniosku o odwołanie Marszałka WL
  14. Uchwała Nr XXVI/241/2008 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 21 sierpnia 2008 r. ws. wyboru Marszałka WL
  15. Uchwała Nr II/7/10 Sejmiku Województwa Lubuskiego z dnia 29 listopada 2010 r. ws. wyboru Marszałka WL
  16. Obwieszczenie Komisarza Wyborczego w Zielonej Górze z dnia 21 listopada 2014 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa lubuskiego (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z 2014 r., poz. 2228)
  17. (Art. 3.) Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. (Dz.U. z 1998 r. nr 96, poz. 603)
  18. (§3. Statut LUW w Gorzowie Wlkp.) Zał. do Zarządzenia Nr 112 Wojewody Lubuskiego z dnia 26 maja 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Lubuskiego z 2009 r., Nr 71, poz. 985)
  19. Rocznik Statystyczny Województw 2014. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2015-01-12, s. 625. ISSN 1230-5820.
  20. Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-24, s. 58-59. ISSN 1230-5820.
  21. Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 28 listopada 2011 r. (M.P. z 2011 r. nr 108, poz. 1099)
  22. Bezrobotni oraz stopa bezrobocia według województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec marca 2012 r.). Główny Urząd Statystyczny, 2012-04-26. [dostęp 2012-05-20].
  23. Ubóstwo w Polsce w 2011r.. Główny Urząd Statystyczny, 2012-05-31. s. 15. [dostęp 2012-06-08].
  24. a b c Tablica numerów kierowania alarmowego (NKA). bip.uke.gov.pl
  25. Transport – wyniki działalności w 2016 r./Transport – Activity Results in 2016 (pol. • ang.). Główny Urząd Statystyczny, 2016. s. 134, 135. [dostęp 2018-02-28]. ISSN 1506-7998.
  26. Rozporządzenie Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz.U. z 2009 r. nr 187, poz. 1446)
  27. Zarządzenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 10.12.2009


Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Oder Fluss.jpg
Oder River at the estuary of the Neiße River into the Oder River.
Bytom-Odrzanski-ratusz.jpg
Autor: Skarabeusz, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Bytom Odrzański - ratusz
POL powiat żagański flag.svg
Flaga powiatu żagańskiego
POL powiat świebodziński flag.svg
Flaga powiatu świebodzińskiego
Zielona Góra, Campus A (UZ).jpg
Autor: Mohylek, Licencja: CC BY-SA 3.0
Zielona Góra - Uniwersytet Zielonogórski. Budynki Campusu A
612019 Żary kościół par. p.w. NMP, ob. p.w. Najśw. Serca Pana Jezusa, XIVXV.JPG
Autor: Max-technik, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Żary, kościół par. p.w. NMP, ob. p.w. Najśw. Serca Pana Jezusa, XIV/XV
Stadion słubice 2.JPG
Autor: Lechita, Licencja: CC BY-SA 4.0
Stadion SOSiR (arkady) w Słubicach. Został zbudowany w latach 1914-1927.
POL Dobiegniew COA.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to WarX (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

Author

  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
  • irc: [2]
Collegium Polonicum - od strony Odry.jpg
Autor: American1990, Licencja: CC BY-SA 3.0
Polski: Collegium Polonicum w Słubicach, widok od strony zachodniej (ul. 1 Maja)
Niederlausitz 08-13 img13 Gubin (PL).jpg
Autor: A.Savin (Wikimedia Commons · WikiPhotoSpace), Licencja: CC BY-SA 3.0
Town Hall and the city church ruins in Gubin, Lubusz Voivodeship, Poland
Lubusz Voivodeship admi map (croped) - PL.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa administracyjna Województwa lubusiego
POL Zbąszynek COA.svg
Herb Zbąszynka
Ujscie Warty PN 09-2017 img04.jpg
Autor: A.Savin (Wikimedia Commons · WikiPhotoSpace), Licencja: FAL
Ujście Warty National Park near Kostrzyn nad Odrą (Poland)
Katedra nocą Gorzów Wlkp2.JPG
Katedra w Gorzowie nocą
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg
Autor: AleXXw, Licencja: CC BY-SA 3.0
Proposal for the new WikiVoyage-Logo by AleXXw including an idea of User:‎Danapit
Swiebodzin ratusz 0.jpg
Autor: Mohylek, Licencja: CC BY-SA 3.0
Ratusz w Świebodzinie
POL powiat strzelecko-drezdenecki flag.svg
Flaga powiatu strzelecko-drezdeneckiego
POL location map.svg
Autor: Hiuppo, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Location map of Poland
POL województwo dolnośląskie flag.svg
Flaga województwa dolnośląskiego
Commons-logo.svg
The Wikimedia Commons logo, SVG version.
LBna49.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 4.0
Województwo lubuskie (od 1999) jako powstałe z województw podziału administracyjnego Polski z lat 1975-1998
Palmkg21.jpg
Autor: Tb808, Licencja: CC BY-SA 3.0
Budynek palmiarni po rozbudowie, stan na 2008.05
Lubusz in Poland (+rivers).svg
Autor: TUBSEmail Silk.svg Gallery, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location of voivodeship xy (see filename) in Poland.
Portal icon.svg
Autor: , Licencja: CC BY 2.5
Icon for Wikimedia project´s portals.
Piramida wieku Lubuskie.png
Autor: Polskawliczbach, Licencja: CC BY-SA 2.5 pl
Piramida wieku mieszkańców W. lubuskiego, 2014
POL Cybinka COA.svg
Nowy Herb Gminy Cybinka
POL Babimost COA.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to WarX (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

Author

  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
  • irc: [2]
Kostrzyn dworzec kolejowy górny poziom.JPG
Autor: Dawid9999, Licencja: CC BY-SA 3.0
Górny poziom stacji Kostrzyn
Goscikowo-Paradyz.jpg
Autor: Skarabeusz, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Goscikowo-Paradyz - klasztor.
PWSZ ul. Teatralna Gorzów.JPG
Gorzów Wielkopolski, ul. Teatralna 25 - dawny Krajowy Dom Ubogich z lat 1799 - 1801 i końca XIX w., obecnie siedziba Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej (zabytek nr 449/98)
Information icon4.svg
An i icon for templates and the like
Lubuskie mapa fizyczna.png
(c) Aotearoa z projektu polski Q52, CC-BY-SA-3.0
Mapa wód i ukształtowania powierzchni województwa lubuskiego. Autor: Aotearoa
Współrzędne graniczne mapy:
  • N: 53.1239° N
  • S: 51.3635° N
  • W: 14.5357° E
  • E: 16.4169° E

Legenda

Polish hypsometrical scale.svg
Wikinews-logo.svg
Autor: Wektoryzacja: Simon 01:05, 2 August 2006 (UTC) Updated by Time3000 17 April 2007 to use official Wikinews colours and appear correctly on dark backgrounds. Originally uploaded by Simon., Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikinews logo without text. This is a cropped version of Image:Wikinews-logo-en.png. Note that the Wikinews project itself is at Wikinews:Main Page.
LUW.jpg
Autor: Stiopa, Licencja: CC BY-SA 4.0
Gorzów Wlkp., ul. Jagiellończyka 8. Budynek Lubuskiego Urzędu Wojewódzkiego po przebudowie
WiktionaryPl nodesc.svg
(c) Wikimedia Foundation, CC BY-SA 3.0

The logo for the Polish language Wiktionary without "Wolny, wielojęzyczny Wikisłownik" ("Free, multilingual, Wiktionary")

.
Zagan-palac.jpg
Żagań - Żagański Pałac Kultury
POL Szlichtyngowa COA.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to WarX (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

Author

  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
  • irc: [2]