Województwo opolskie

województwo opolskie
województwo
HerbFlaga
Herb województwa opolskiegoFlaga województwa opolskiego
Państwo Polska
Kod ISO 3166-2PL-OP
TERYT16
Siedziba wojewody i sejmikuOpole
WojewodaAdrian Czubak
MarszałekAndrzej Buła
Powierzchnia (31 grudnia 2017)9411,87 km²
Populacja (30 czerwca 2019)
• liczba ludności

984 345[1]
• gęstość105 os./km²
Urbanizacja63,5
Tablice rejestracyjneO
Adres Urzędu Wojewódzkiego:
ul. Piastowska 14
45-082 Opole
Adres Urzędu Marszałkowskiego:
ul. Piastowska 14
Opole
Podział administracyjny
Plan województwa opolskiego
Liczba miast na prawach powiatu1
Liczba powiatów11
Liczba gmin miejskich3
Liczba gmin miejsko-wiejskich33
Liczba gmin wiejskich35
Położenie na mapie Polski
Opolskie in Poland (+rivers).svg
Strona Urzędu Wojewódzkiego
Strona Urzędu Marszałkowskiego
Portal Portal Polska

Województwo opolskie – jedno z 16 województw w Polsce. Obejmując obszar o powierzchni 9412 km² jest obecnie najmniejszym województwem w Polsce. Według danych z 30 czerwca 2019 r. było też województwem z najmniejszą liczbą mieszkańców – 984 345 mieszkańców[1]. Siedzibą władz województwa jest Opole.[2]

Historia

Województwa z lat 1975–1998 z granicą obecnego województwa opolskiego
Województwo w latach 1950–1975

Pierwsze województwo opolskie zostało utworzone w 1950 r., w 1975 odłączone od niego zostały powiat raciborski i powiat oleski; ten ostatni, powiększony terytorialnie[3], powrócił w granice województwa w wyniku reformy administracyjnej w 1999 r.

Województwo opolskie utworzono w 1950 roku na mocy ustawy z dnia 28 czerwca 1950 roku[4], w wyniku podziału województwa śląsko-dąbrowskiego na województwo katowickie i opolskie. Do województwa opolskiego dołączono powiat brzeski i powiat namysłowski z województwa wrocławskiego. Nowe województwo, liczące 9506 km², było najmniejszym w ówczesnej Polsce. Według danych z 1950 ponad 50% ówczesnych mieszkańców stanowili autochtoni, około 25% mieszkańców województwa stanowili Kresowianie[5][6]. W 1975 roku w wyniku reformy administracyjnej[7] utworzono Województwo opolskie (1975–1998): powiat raciborski przyłączono do województwa katowickiego, a niemal cały powiat oleski do nowo utworzonego województwa częstochowskiego (2 z 8 jednostek pozostały w województwie opolskim). Od 1999 roku, wobec likwidacji województwa częstochowskiego, powiat oleski jest ponownie częścią woj. opolskiego.

Geografia

Mapa fizyczna województwa
Flaga urzędowa województwa z herbem

Według danych z 1 stycznia 2014 powierzchnia województwa wynosi 9411,87 km²[8].

Według danych z 31 grudnia 2012 r. w woj. opolskim lasy obejmowały powierzchnię 249,8 tys. ha, co stanowiło 26,5% jego powierzchni[9].

Położenie administracyjne

Województwo jest położone w południowo-zachodniej Polsce i graniczy z[10]:

oraz z województwami:

Położenie historyczne

Większość obszarów województwa stanowi zachodnią część Górnego Śląska, natomiast cały region jest często określany Śląskiem Opolskim, nie do końca poprawnie, gdyż północno-wschodnie skrawki województwa (gmina Praszka i gmina Rudniki)[11][12]) nie leżą na historycznym Śląsku, lecz w Wielkopolsce (ziemia wieluńska). Zachodnia część obecnego województwa (ponad 20 procent powierzchni)[potrzebny przypis] obejmują tereny historycznego Dolnego Śląska: większa część ziemi brzeskiej oraz ziemię namysłowską, które do 1950 roku należały do województwa wrocławskiego. Również takie miasta jak Nysa, Grodków, Otmuchów, Paczków i Głuchołazy położone są na terenach historycznego Dolnego Śląska (dawne Księstwo nyskie)[13][14]. W południowej części województwa, w okolicy Kietrza znajduje się enklawa morawska[15].

Topografia

W wymiarze północ-południe województwo rozciąga się na długości 136 km, to jest 1°13′20″. W wymiarze wschód-zachód rozpiętość województwa wynosi 127 km, co w mierze kątowej daje 1°47′15″.

Współrzędne geograficzne skrajnych punktów:

Najwyższym punktem jest wierzchołek Biskupiej Kopy – 889 m n.p.m.

Stosunki wodne

Główną rzeką województwa jest Odra. Pozostałe większe rzeki województwa to Mała Panew oraz Nysa Kłodzka. Największymi jeziorami są zbiorniki sztuczne, tj. Jeziora Nyskie, Otmuchowskie i Turawskie.

Podział administracyjny

Województwo opolskie jest podzielone na z 11 powiatów oraz 1 miasto na prawach powiatu (Opole).

Powierzchnia stan na 31 grudnia 2017[1], liczba ludności stan na 30 czerwca 2019[1].

HerbFlagaPowiatPowierzchnia
[km²]
LudnośćGęstość zaludnienia
[osób/km²]
Lokata w Polsce według powierzchniLokata w Polsce według ludnościPrzeciętna stopa bezrobocia
(30 czerwca 2014)[16]
Zadłużenie samorządu względem dochodów
(2014)[17]
Stopa urbanizacji
POL powiat brzeski (województwo opolskie) COA.svgPOL powiat brzeski (województwo opolskie) flag.svgbrzeski875,9690,05410315813920,5%5,6%56,5%
POL powiat głubczycki COA.svgPowiat nie posiada flagigłubczycki672,6345,6796823132317,7%22,1%45,77%
POL powiat kędzierzyńsko-kozielski COA.svgPOL powiat kędzierzyńsko-kozielski flag.svgkędzierzyńsko-kozielski625,1394,13515124312912,9%15,8%64,19%
POL powiat kluczborski COA.svgPOL powiat kluczborski flag bez herbu.svgkluczborski851,9165,6447716422813,2%52,3%51,05%
Powiat nie posiada herbuPowiat nie posiada flagikrapkowicki441,8063,8571452962388,8%20,6%55,1%
POL powiat namysłowski COA.svgPOL powiat namysłowski flag.svgnamysłowski748,1842,6925719433817,5%15,6%37,67%
POL powiat nyski COA.svgPOL powiat nyski flag.svgnyski1223,88136,393111795618,0%7,3%52,70%
POL powiat oleski COA.svgPOL powiat oleski flag.svgoleski973,3864,411661322348,9%15,1%36,78%
POL powiat opolski COA.svgPOL powiat opolski flag.svgopolski1534,30123,48780296212,8%6,2%14,52%
POL powiat prudnicki COA.svgPOL powiat prudnicki flag.svgprudnicki571,5555,3259726828117,4%38,4%52,76%
POL powiat strzelecki COA.svgPOL powiat strzelecki flag.svgstrzelecki744,2774,4601001951968,9%16,1%45,19%
POL Opole COA.svgPOL Opole flag.svgOpole (m.n.p.p.)148,88128,208861341826,3%35,8%100%

Urbanizacja

Miasta województwa opolskiego w granicach administracyjnych

W województwie opolskim jest 36 miast, w tym jedno na prawach powiatu.

Zestawienie na podstawie publikacji GUS z 30 czerwca 2019[1].

Podkreślone zostały siedziby powiatów, a wytłuszczone miasta na prawach powiatu.

Największym miastem jest Opole.

Stare Miasto w Nysie
Rynek w Kluczborku
(c) Stary1995, CC BY-SA 3.0
Rynek w Krapkowicach
(c) Ralf Lotys (Sicherlich), CC BY 4.0
Lp.HerbMiastoPowiatLudność
(30 czerwca 2019)
Powierzchnia
31 grudnia 2017 (km²)
Gęstość zaludnienia
(os./km²)
1.POL Opole COA.svgOpolem.n.p.p. Opole128,208148 88861
2.POL Kędzierzyn Koźle COA.svgKędzierzyn-Koźlekędzierzyńsko-kozielski60,852123 71492
3.POL Nysa COA.svgNysanyski43,84927 511594
4.POL Brzeg COA.svgBrzegbrzeski35,89014 612457
5.POL Kluczbork COA.svgKluczborkkluczborski23,55412 351833
6.POL Prudnik COA.svgPrudnikprudnicki21,04120 501026
7.POL Strzelce Opolskie COA.svgStrzelce Opolskiestrzelecki17,90029 97597
8.POL Krapkowice COA.svgKrapkowicekrapkowicki16,30121 01776
9.POL Namysłów COA.svgNamysłównamysłowski16,55122 61732
10.POL Głuchołazy COA.svgGłuchołazynyski13,5346 831982
11.POL Głubczyce COA.svgGłubczycegłubczycki12,55212 541001
12.POL Zdzieszowice COA.svgZdzieszowicekrapkowicki11,45512 35928
13.POL Olesno COA 1.svgOlesnooleski9,37415 08622
14.POL Ozimek COA.svgOzimekopolski8,6573 252664
15.POL Grodków COA.svgGrodkówbrzeski8,5959 88870
16.POL Praszka COA.svgPraszkaoleski7,6559 35819
17.POL Paczków COA.svgPaczkównyski7,4606 601130
18.POL Zawadzkie COA.svgZawadzkiestrzelecki7,13516 46433
19.POL Gogolin COA.svgGogolinkrapkowicki6,68220 35328
20.POL Otmuchów COA.svgOtmuchównyski6,58127 82237
21.POL Niemodlin COA.svgNiemodlinopolski6,31513 11482
22.POL Kietrz COA.svgKietrzgłubczycki6,00518 74320
23.POL Wołczyn COA.svgWołczynkluczborski5,9077 47791
24.POL Lewin Brzeski COA.svgLewin Brzeskibrzeski5,73611 64493
25.POL Głogówek COA.svgGłogówekprudnicki5,59222 06253
26.POL gmina Tułowice COA.svgTułowiceopolski4,0119 23435
27.POL Dobrodzień COA.svgDobrodzieńoleski3,72019 53190
28.POL Byczyna COA.svgByczynakluczborski3,5825 79619
29.POL Kolonowskie COA.svgKolonowskiestrzelecki3,30955 7059
30.POL Baborów COA.svgBaborówgłubczycki2,90511 86245
31.POL Prószków COA.svgPrószkówopolski2,57016 22158
32.POL gmina Leśnica COA.svgLeśnicastrzelecki2,55614 50176
33.POL Gorzów Śląski COA.svgGorzów Śląskioleski2,45218 54132
34.POL Biała COA.svgBiałaprudnicki2,42614 72165
35.POL Korfantów COA.svgKorfantównyski1,80810 23177
36.POL Ujazd COA.svgUjazdstrzelecki1,76314 76119
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
OPOLE
OPOLE
Kędzierzyn-Koźle
Kędzierzyn-Koźle
Nysa
Nysa
Brzeg
Brzeg
Kluczbork
Kluczbork
Prudnik
Prudnik
Strzelce Opolskie
Strzelce Opolskie
Krapkowice
Krapkowice
Namysłów
Namysłów
Głuchołazy
Głuchołazy
Głubczyce
Głubczyce
Zdzieszowice
Zdzieszowice
Olesno
Olesno
Ozimek
Ozimek
Grodków
Grodków
Praszka
Praszka
Zawadzkie
Zawadzkie
Paczków
Paczków
Niemodlin
Niemodlin
Kietrz
Kietrz
Wołczyn
Wołczyn
Gogolin
Gogolin
Lewin Brzeski
Lewin Brzeski
Głogówek
Głogówek
Otmuchów
Otmuchów
Dobrodzień
Dobrodzień
Byczyna
Byczyna
Kolonowskie
Kolonowskie
Baborów
Baborów
Leśnica
Leśnica
Prószków
Prószków
Gorzów Śląski
Gorzów Śląski
Biała
Biała
Korfantów
Korfantów
Ujazd
Ujazd
Tułowice
Tułowice
Geographylogo.svg
Rozmieszczenie miast w województwie opolskim

Demografia

Dane z 30 czerwca 2019 r.[1]:

OpisOgółemKobietyMężczyźni
jednostkaosób%osób%osób%
populacja984 345100508 32852476 01748
powierzchnia9 411,87 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
1055451

Województwo zamieszkuje w centrum i na wschodzie ludność autochtoniczna, identyfikująca się głównie jako Niemcy oraz Ślązacy. Obecnie większość mieszkańców województwa (ok. 2/3) stanowi ludność napływowa (oraz ich potomkowie), która przybyła na ten teren po roku 1945, w związku z przekazaniem przez Związek Sowiecki oraz Aliantów Zachodnich wcześniej niemieckiej części Górnego Śląska Polsce[18]. Językiem dnia codziennego ludności niemieckiej i śląskiej jest język śląski[19]. Etnicznie polska ludność składa się z Ślązaków i osadników z międzywojennej Polski centralnej oraz (tzw. Kresowiaków) ze wschodnich terenów II Rzeczypospolitej (tzw. Kresów) zagarniętych przez Związek Sowiecki, a obecnie leżących w graniach Litwy, Białorusi i Ukrainy. Duża grupa etnograficzna Opolan, dzieląca się także na mniejsze, nie stanowi obecnie odnośnika identyfikacyjnego dla współczesnych mieszkańców województwa opolskiego. Owi Opolanie to dzisiejsi Niemcy i Ślązacy.

  • Piramida wieku mieszkańców W. opolskiego w 2014


Piramida wieku Opolskie.png

Religia

Na terenie województwa działalność prowadzą: Kościół rzymskokatolicki, Kościół Greckokatolicki w Polsce, Kościół Polskokatolicki, Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny, Kościół Ewangelicko-Augsburski, Kościół Chrześcijan Baptystów, Kościół Ewangelicznych Chrześcijan w RP, Kościół Chrystusowy w Polsce, Kościół Zielonoświątkowy, Chrześcijańska Wspólnota Zielonoświątkowa, Kościół Boży w Chrystusie, Kościół Adwentystów Dnia Siódmego, Świadkowie Jehowy, Świecki Ruch Misyjny „Epifania”, Zrzeszenie Wolnych Badaczy Pisma Świętego, Opolski Ośrodek Zen, Buddyjski Związek Diamentowej Drogi Linii Karma Kagyu, Stolica Boża i Barankowa i Unitarianie.

Administracja i polityka

Siedziba urzędu wojewódzkiego i sejmiku
Siedziba urzędu wojewódzkiego i sejmiku
Siedziba urzędu wojewódzkiego i sejmiku nocą

Samorząd województwa

Organem stanowiącym samorządu jest Sejmik Województwa Opolskiego, składający się z 30 radnych. Siedzibą sejmiku województwa jest Opole. Sejmik wybiera organ wykonawczy samorządu, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem.

Marszałkowie województwa opolskiego:

Administracja rządowa

Terenowym organem administracji rządowej jest Wojewoda Opolski, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Opole[20], gdzie znajduje się Opolski Urząd Wojewódzki w Opolu.

Gospodarka

Koksownia Zdzieszowice
Spółdzielnia „Pionier” w Prudniku

W 2012 r. produkt krajowy brutto woj. opolskiego wynosił 34,3 mld zł, co stanowiło 2,1% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 33,9 tys. zł (80,8% średniej krajowej), co plasowało opolskie na 11. miejscu względem innych województw[21].

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. opolskiego w 3. kwartale 2011 r. wynosiło 3335,29 zł, co lokowało je na 8. miejscu względem wszystkich województw[22].

We wrześniu 2019 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 20 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 5,5% do aktywnych zawodowo[1].

Według danych z 2011 r. 4,7% mieszkańców w gospodarstwach domowych woj. opolskiego miało wydatki poniżej granicy ubóstwa skrajnego (tzn. znajdowało się poniżej minimum egzystencji)[23].

W 2010 r. produkcja sprzedana przemysłu w woj. opolskim wynosiła 18,7 mld zł, co stanowiło 1,9% produkcji przemysłu Polski. Sprzedaż produkcji budowlano-montażowej w opolskim wynosiła 3,2 mld zł, co stanowiło 2,0% tej sprzedaży Polski[24].

Przedsiębiorstwa

Obecnie najważniejszymi przedsiębiorstwami w województwie opolskim są: Grupa Azoty ZAK w Kędzierzynie-Koźlu, ArcelorMittal Poland Oddział w Zdzieszowicach (największy producent koksu w Polsce), Huta Małapanew w Ozimku (najstarsza huta działająca w Polsce), Kler w Dobrodzieniu, Przedsiębiorstwo Wyrobów Cukierniczych „Odra” w Brzegu (jedno z największych polskich przedsiębiorstw cukierniczych), biuro podróży Itaka w Opolu. Spółdzielnia „Pionier” w Prudniku i Elektrownia Opole.

Nieistniejące już przedsiębiorstwa, które działały na terenie województwa to między innymi Zakłady Przemysłu Bawełnianego „Frotex” w Prudniku (największy producent wyrobów włókienniczych w Europie), Zakład Samochodów Dostawczych w Nysie, Śląskie Zakłady Przemysłu Skórzanego „Otmęt” w Krapkowicach i Agromet-Pionier w Strzelcach Opolskich.

Bezpieczeństwo publiczne

W województwie opolskim działa centrum powiadamiania ratunkowego, które znajduje się w Opolu i które obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999[25].

Ochrona przyrody

Na terenie województwa opolskiego znajduje się 36 rezerwatów przyrody. Pełna lista rezerwatów woj. opolskiego.

Poza tym istnieją 4 parki krajobrazowe:

Honorowi Obywatele Województwa Opolskiego

Lista osób którym nadano tytuł Honorowy Obywatel Województwa Opolskiego[26]:


Transport

Transport drogowy

(c) Ralf Lotys (Sicherlich), CC BY 3.0
Droga krajowa nr 40 w Laskowicach
Droga krajowa nr 41 w Prudniku
Droga krajowa nr 94 w Skorogoszczu

Według danych na dzień 31 grudnia 2018, na terenie województwa opolskiego było 10 504,8 km dróg publicznych, w tym: 779,5 km dróg krajowych (z czego 66,4 km autostrad i 285,6 km dróg ekspresowych), 995,5 km dróg wojewódzkich, 3 890,0 km powiatowych i 4 839,8 km gminnych[27].

Drogi krajowe w województwie opolskim
DrogaTrasaObecna długość w województwie
A4E40 granica państwa z Niemcami NiemcyZgorzelecWęgliniecBolesławiecLegnicaWrocławBrzegOpolePrószkówStrzelce OpolskieGliwiceChorzówKatowiceMysłowiceJaworznoChrzanówKrakówWieliczkaGmina KłajBochniaBrzeskoTarnówDębicaRzeszówJarosławPrzemyśl – granica państwa z Ukrainą Ukraina88 km
11KołobrzegKoszalinBoboliceSzczecinekPodgajePiłaUjścieChodzieżObornikiPoznańKórnikJarocinPleszewOstrów WielkopolskiOstrzeszówKępnoKluczborkLubliniecTworógBytom56 km
38granica państwa z Czechami CzechyPietrowiceGłubczyceKędzierzyn-Koźle42 km
39ŁagiewnikiStrzelinBiedrzychówOwczaryBrzegNamysłówKępno53 km
40granica państwa z Czechami CzechyGłuchołazyPrudnikKędzierzyn-KoźleUjazdPyskowice82 km
41NysaPrudnikTrzebina – granica państwa z Czechami Czechy33 km
42NamysłówKluczborkPraszkaRudnikiDziałoszynPajęcznoNowa BrzeźnicaRadomskoPrzedbórzRuda MalenieckaKońskieSkarżysko-KamiennaRudnik76 km
45ZabełkówKrzyżanowiceRacibórzKrapkowiceOpoleBierdzanyKluczborkPraszkaWieluńZłoczew142 km
46KłodzkoNysaPakosławiceJaczowiceNiemodlinKarczówOpoleOzimekLubliniecBlachowniaCzęstochowaJanówSzczekociny131 km
88Strzelce OpolskieNogowczyceGliwiceBytom10 km
94BolesławiecKrzywaChojnówLegnicaProchowiceWrocławBrzegOpoleStrzelce OpolskieToszekPyskowiceBytomBędzinSosnowiecDąbrowa GórniczaOlkusz – ... – TarnówRzeszówJarosławRadymno – droga 1698R98 km

Transport kolejowy

W województwie opolskim znajduje się 798 km eksploatowanych linii kolejowych (14. miejsce w kraju), z czego 362 km to linie jednotorowe, natomiast 436 km – dwu- i więcej torowe. 440 km linii kolejowych jest zelektryfikowanych (stan na dzień 31 grudnia 2013)[28]. W 2017 roku statystyczny mieszkaniec województwa opolskiego jechał 5,3 raza pociągiem[29].

W województwie znajduje się 30 czynnych dworców kolejowych, 3 z nich są wpisane do rejestru zabytków (stan na dzień 31 października 2014)[30].

Województwo opolskie jest właścicielem 22 pojazdów szynowych: 11 spalinowych i 11 elektrycznych.

SeriaTypNumeryLiczbaProducent / Modernizator
EN57AL5B/6B1602, 1687, 1730, 18034Pafawag / Pesa i ZNTK MM[31]
EN63A Impuls36WEa026 ÷ 030, ?7Newag[32][33]
SA103214Ma003 ÷ 004, 0133Pesa[31]
SA109212M0081Kolzam[34]
SA134218Md009, 011 ÷ 0145Pesa[35]
SA137220M003 ÷ 0042Newag[36]

Sport

Do najbardziej utytułowanych klubów piłkarskich należą: Odra Opole, Włókniarz Kietrz, Małapanew Ozimek, MKS Kluczbork, Start Namysłów oraz Chemik Kędzierzyn-Koźle. Kluby te zajmują najwyższe lokaty w tabeli wszech czasów I ligi, a opolska Odra grała ponadto w Ekstraklasie.

Najwyżej utytułowanym klubem siatkarskim jest ZAKSA Kędzierzyn-Koźle (PlusLiga), a koszykarskim Pogoń Prudnik (I liga).

Zobacz też

Przypisy

  1. a b c d e f g Urząd Statystyczny w Opolu, opole.stat.gov.pl [dostęp 2019-11-21].
  2. Urząd Statystyczny w Opolu, opole.stat.gov.pl [dostęp 2019-11-21].
  3. Przyłączono do niego m.in. Dobrodzień, który w przeszłości znajdował się w powiecie lublinieckim.
  4. Ustawa z dnia 28 czerwca 1950 r. o zmianach podziału administracyjnego Państwa (Dz.U. z 1950 r. nr 28, poz. 255).
  5. Atlas historyczny Polski, Polskie Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, Warszawa-Wrocław 1985, tabl. 53., ​ISBN 83-7000-016-9​.
  6. Stanisław Rospond, Polszczyzna Śląska, 1970, s. 160.
  7. Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz.U. z 1975 r. nr 16, poz. 91).
  8. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2014 r, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 24 lipca 2014, ISSN 1505-5507.
  9. Raport o stanie lasów w Polsce 2012, Warszawa: Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, 2013, s. 78, ISSN 1641-3229.
  10. geoportal.gov.pl. geoportal.gov.pl. [dostęp 2013-07-27].
  11. „Praszka jest jedną z najstarszych osad w dawnej ziemi wieluńskiej”, w: UMiG Praszka. Rys historyczny.
  12. „Tereny gminy [Rudniki] historycznie wchodziły w skład ziemi wieluńskiej”, w: Gmina Rudniki.
  13. Renata Pysiewicz-Jędrusik, Andrzej Pustelnik, Beata Konopska, Granice Śląska, Wrocław: Rzeka, 1998, ISBN 83-911532-0-7, OCLC 43216062.
  14. Tereny wchodzące w skład księstwa nyskiego w: Historia biskupiego księstwa nyskiego.
  15. Mariusz Kowalski. Morawianie (Morawcy) w Polsce. „Studia z Geografii Politycznej i Historycznej”. 5, s. 115-131, 2016. 
  16. Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 września 2014 r. ws. przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze powiatów (M.P. z 2014 r. nr 0, poz. 853).
  17. Ranking zadłużenia samorządów 2014 r., wspolnota.org.pl
  18. Danuta Berlińska. 1999. Mniejszość niemiecka na Śląsku Opolskim w poszukiwaniu tożsamości. Opole: Stowarzyszenie Instytut Śląski i Państwowy Instytut Naukowy-Instytut Śląski w Opolu; Tomasz Kamusella. 2001. Podstawowe parametry do konstrukcji historii regionu Śląsk Opolski (s 10-24). 2001. Śląsk Opolski. No 3.
  19. Niemcy w województwie opolskim w 2010 roku : pytania i odpowiedzi : badania socjologiczne członków Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Niemców na Śląsku Opolskim. 2011. Gliwice i Opole : Dom Współpracy Polsko-Niemieckiej.
  20. (Art. 3.) Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. (Dz.U. z 1998 r. nr 96, poz. 603).
  21. Rocznik Statystyczny Województw 2014. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2015-01-12, s. 625. ISSN 1230-5820.
  22. Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 28 listopada 2011 r. (M.P. z 2011 r. nr 108, poz. 1099).
  23. Ubóstwo w Polsce w 2011r. Główny Urząd Statystyczny, 2012-05-31. s. 15. [dostęp 2012-06-08].
  24. Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-24, s. 58-59. ISSN 1230-5820.
  25. Wykaz NKA dla lokalizacji Ab. Służb Alarmowych 112. uke.gov.pl. [dostęp 2014-12-27].
  26. Honorowi Obywatele Województwa Opolskiego – oficjalna strona samorządu województwa opolskiego.
  27. GUS, Transport - wyniki działalności w 2018 roku, stat.gov.pl [dostęp 2020-03-23] (pol.).
  28. Transport. Wyniki działalności w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2014, s. 94. ISSN 1506-7998.
  29. Mieszkańcy Pomorza najchętniej korzystają z kolei. inforail.pl, 2018-08-08. [dostęp 2018-10-22].
  30. Czynne dworce kolejowe. 2014-10-31. [dostęp 2014-12-30].
  31. a b Opole: Kolejny szynobus na torach. inforail.pl, 2009-09-07. [dostęp 2012-09-22].
  32. Martyn Janduła: Komplet Impulsów w Opolskiem. Są już starania o kolejne pojazdy. rynek-kolejowy.pl, 2017-04-04. [dostęp 2017-04-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-04-04)].
  33. Opolskie ma dwa kolejne Impulsy. inforail.pl, 2018-03-08. [dostęp 2018-03-11].
  34. Piotr Synowiec. Opolski SA109-008 wreszcie w ruchu planowym. „Świat Kolei”. 2/2005, s. 4. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  35. www.pr.pkp.pl: Opole: Pesa zakończyła dostawy nowych SZT. InfoRail. [dostęp 2012-04-23].
  36. SA137-004 dla województwa Opolskiego. inforail.pl, 2012-05-17. [dostęp 2012-09-10].

Bibliografia

  • Danuta Berlińska. 1999. Mniejszość niemiecka na Śląsku Opolskim w poszukiwaniu tożsamości. Opole: Stowarzyszenie Instytut Śląski i Państwowy Instytut Naukowy-Instytut Śląski w Opolu.
  • Tomasz Kamusella. 2001. Podstawowe parametry do konstrukcji historii regionu Śląsk Opolski (s 10-24). 2001. Śląsk Opolski. No 3.
  • Masnyk Marek. 1989. Ruch polski na Śląsku Opolskim w latach 1922-1939. Opole: Wydawnictwo Instytutu Śląskiego w Opolu.

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Piramida wieku Opolskie.png
Autor: Polskawliczbach, Licencja: CC BY-SA 2.5 pl
Piramida wieku mieszkańców W. opolskiego, 2014
Zdzieszowice koksownia.jpg
Autor: Robert Niedźwiedzki, Licencja: CC BY-SA 3.0
Koksownia w Zdzieszowicach, widok z Góry św. Anny
Opolskie mapa fizyczna.png
(c) Aotearoa z projektu polski Q52, CC-BY-SA-3.0
Mapa wód i ukształtowania powierzchni województwa opolskiego. Autor: Aotearoa
Współrzędne graniczne mapy:
  • N: 51.1945° N
  • S: 49.9725° N
  • W: 16.9082° E
  • E: 18.6954° E

Legenda

Polish hypsometrical scale.svg
Spółdzielnia Pionier, Prudnik 2018.08.22.jpg
Autor: Wlodek k1, Licencja: CC BY-SA 3.0
Prudnik, Spółdzielnia „Pionier“ - widok od ulicy Melchiora Wańkowicza
OPna49.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 4.0
Województwo opolskie (od 1999) jako powstałe z województw podziału administracyjnego Polski z lat 1975-1998
POL Opole COA.svg
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Kluczbork - Rynek 01.jpg
Autor: Lestat (Jan Mehlich), Licencja: CC BY-SA 3.0
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
POL Nysa COA.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to WarX (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

Author

  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
  • irc: [2]
No flag.svg
No official flag.
POL powiat kędzierzyńsko-kozielski COA.svg
Herb powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego
Opolskie-miasta (nazwy).png
Autor: ElCet, Licencja: CC BY-SA 3.0
Miasta województwa opolskiego (stan na 29.03.2019).
WK15 Kędzierzyn-Koźle (35) Lichen99.jpg
Autor: Lichen99, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
To zdjęcie zostało wykonane podczas polskiej Wikiekspedycji kolejowej 2015 zorganizowanej przez
Stowarzyszenie Wikimedia Polska we współpracy z Fundacją Grupy PKP.
Wszystkie zdjęcia z wyprawy możesz zobaczyć w kategorii Wikiekspedycja kolejowa 2015.
Rynek Krapkowice 2.jpg
Autor: Kamcio 124, Licencja: CC BY-SA 4.0
Krapkowice - widok rynku
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg
Autor: AleXXw, Licencja: CC BY-SA 3.0
Proposal for the new WikiVoyage-Logo by AleXXw including an idea of User:‎Danapit
No coats of arms.svg
Autor: Valdavia, Licencja: CC BY-SA 3.0
No official coats of arms.
PL Opole UW nocą.jpg
Autor: Adaś17, Licencja: CC BY-SA 4.0
Siedziba urzędu wojewódzkiego i sejmiku opolskiego nocą.
Town hall in Opole.JPG
Autor: Daviidos, Licencja: CC BY-SA 4.0
Rathaus Opole
Ruiny zamku w Strzelcach Opolskich.JPG
Autor: Iwonka, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
Opole - Gmach Dworca Głównego 01.jpg
Autor: Lestat (Jan Mehlich), Licencja: CC BY-SA 3.0
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
POL location map.svg
Autor: Hiuppo, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Location map of Poland
POL województwo dolnośląskie flag.svg
Flaga województwa dolnośląskiego
Commons-logo.svg
The Wikimedia Commons logo, SVG version.
Opole Voivodeship location map.svg
Autor: Tymek1988, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Opole Voivodeship, Poland. Geographic limits of the map:
  • N: 51.2778 N
  • S: 49.942 N
  • W: 16.8461 E
  • E: 18.8073 E
SA137-003.jpg
Autor: Michał Karkowski vel Hans Kloss, Licencja: CC BY 3.0
SA137-003 w malowaniu województwa opolskiego, jako pociąg regio 46235 z Kędzierzyna-Koźla do Opola wyjeżdża ze stacji początkowej
2011-09 Laskowice 5.jpg
(c) Ralf Lotys (Sicherlich), CC BY 3.0
Laskowice – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Lubrza.
Blue pog.svg
Shiny blue button/marker widget.
Portal icon.svg
Autor: , Licencja: CC BY 2.5
Icon for Wikimedia project´s portals.
Prudnik, Poland - panoramio (77).jpg
(c) Stary1995, CC BY-SA 3.0
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
2014 Nysa, stare miasto 03.JPG
Autor: Jacek Halicki, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
2012-06 Głuchołazy 06.jpg
(c) Ralf Lotys (Sicherlich), CC BY 4.0
Głuchołazy - miasto w Polsce w województwie opolskim, w powiecie nyskim.
Skorogoszcz new bridge.jpg
(c) I, Silar, CC BY 2.5
Skorogoszcz - new bridge
Brzeg Op.JPG
Autor: Dawid Galus, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
POL województwo opolskie 1950.svg
Autor: Swohmeck, Licencja: CC BY-SA 2.5
Położenie województwa opolskiego (1950 - 1975) na mapie Polski.
PL Opole UW.JPG
Autor: Bartek Wawraszko (Bast), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Opole - urząd wojewódzki i Wieża Piastowska
Information icon4.svg
An i icon for templates and the like
Wikinews-logo.svg
Autor: Wektoryzacja: Simon 01:05, 2 August 2006 (UTC) Updated by Time3000 17 April 2007 to use official Wikinews colours and appear correctly on dark backgrounds. Originally uploaded by Simon., Licencja: CC BY-SA 3.0
The Wikinews logo without text. This is a cropped version of Image:Wikinews-logo-en.png. Note that the Wikinews project itself is at Wikinews:Main Page.
Opolskie in Poland (+rivers).svg
Autor: TUBSEmail Silk.svg Gallery, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location of voivodeship xy (see filename) in Poland.
Województwo opolskie powiaty.svg
Autor: Zdobywca, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa województwa opolskiego z podziałem na powiaty
POL Brzeg COA.svg
Herb gminy miasta Brzeg
POL powiat kędzierzyńsko-kozielski flag.svg
Flaga powiatu kędzierzyńsko-kozielskiego
SM Namysłów Kościół św Apostołów Piotra i Pawła (0) ID 611055.jpg
Autor: Sławomir Milejski, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ta fotografia przedstawia zabytek wpisany do rejestru zabytków pod numerem ID
Geographylogo.svg
Autor: OpenClipart, Licencja: CC0
Geography logo
POL gmina Tułowice COA.svg
herb miasta i gminy Tułowice
Disambig.svg
Symbol wieloznaczności