Województwo wielkopolskie

Województwo wielkopolskie
województwo
HerbFlaga
HerbFlaga
Państwo Polska
Kod ISO 3166-2PL-WP
TERYT30
Siedziba wojewody i sejmikuPoznań
WojewodaMichał Zieliński
MarszałekMarek Woźniak
Powierzchnia (2020)29 826,51 km²
Populacja (30 czerwca 2020)
• liczba ludności

3 500 361[1]
• gęstość117 os./km²
Urbanizacja55,2
Tablice rejestracyjneP
Adres Urzędu Wojewódzkiego:
al. Niepodległości 16/18
61-713 Poznań
Adres Urzędu Marszałkowskiego:
al. Niepodległości 34
61-714 Poznań
Podział administracyjny
Plan województwa wielkopolskiego
Liczba miast na prawach powiatu4
Liczba powiatów31
Liczba gmin miejskich19
Liczba gmin miejsko-wiejskich94
Liczba gmin wiejskich113
Położenie na mapie Polski
Greater Poland in Poland (+rivers).svg
Strona Urzędu Wojewódzkiego
Strona Urzędu Marszałkowskiego
Portal Polska

Województwo wielkopolskiewojewództwo utworzone w 1999 w środkowo-zachodniej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim i Nizinie Południowowielkopolskiej, w dorzeczu środkowej Warty; dzieli się na 4 miasta na prawach powiatu, 31 powiatów i 226 gmin, które zamieszkuje około 3,5 mln osób (30 czerwca 2020)[1]; siedzibą wojewody i władz samorządu województwa jest Poznań.

Województwo wielkopolskie zajmuje drugie miejsce w kraju pod względem powierzchni i trzecie pod względem liczby ludności.

Na obszarze województwa leży aglomeracja kalisko-ostrowska i aglomeracja poznańska oraz Kalisko-Ostrowski Okręg Przemysłowy, Konińskie Zagłębie Węgla Brunatnego i Poznański Okręg Przemysłowy.

Historia

Województwa z lat 1975–1998 z granicą obecnego województwa wielkopolskiego

Województwo wielkopolskie utworzono 1 stycznia 1999 z województw poprzedniego podziału administracyjnego:

Geografia

Mapa fizyczna województwa

Według danych z 1 stycznia 2014 r. powierzchnia województwa wynosiła 29 826,50 km², co stanowi 9,5% powierzchni Polski[2]. Wielkopolskie jest drugim co do powierzchni województwem w Polsce (po woj. mazowieckim).

Położenie administracyjne

Województwo jest położone w środkowo-zachodniej Polsce i graniczy z województwami[3]:

Położenie historyczne

Województwa wielkopolskiego nie można jednoznacznie utożsamiać z historyczną Wielkopolską[4], gdyż obecnie nie należą do niego m.in.[5]:

W skład województwa wchodzą natomiast m.in.[6]:

Geomorfologia

Rzeźba terenu województwa wielkopolskiego, warunki geologiczne i glebowe zostały ukształtowane przez dwa zlodowacenia:

  • przez zlodowacenie bałtyckie w części północnej i środkowej, gdzie teren jest nizinny, występują licznie jeziora Pojezierza Pomorskiego, Poznańskiego i Gnieźnieńskiego,
  • przez zlodowacenie środkowopolskie w części południowej, gdzie występuje mniej urozmaicona rzeźba oraz brak jezior.

Topografia

W wymiarze północ-południe województwo rozciąga się na długości 284 km, to jest 2°33′08″. W wymiarze wschód-zachód rozpiętość województwa wynosi 228 km, co w mierze kątowej daje 3°19′44″.

Współrzędne geograficzne skrajnych punktów:

Najwyższym punktem jest wierzchołek Kobylej Góry – 284 m n.p.m.

Stosunki wodne

Pojezierze Wielkopolskie

Region wielkopolski leży w obrębie dorzecza Odry, przy czym 88% jego powierzchni odwadnia system cieków dorzecza Warty, a pozostałe 12% jest odwadniane przez systemy cieków Baryczy, Krzyckiego Rowu i Obrzycy. Jakość wód rzecznych jest w większości pozaklasowa, ale ich stan ulega stopniowej poprawie.

Na pojezierzach w części północnej i środkowej regionu występuje ok. 800 jezior, w tym 58% o powierzchni do 10 ha i 8% o powierzchni powyżej 100 ha. Największym jeziorem jest Jezioro Powidzkie – 10,36  km² wchodzące w skład Pojezierza Gnieźnieńskiego.

Klimat

Wielkopolska należy do najcieplejszych i najsuchszych regionów w Polsce[7]. Przeważają polarno-morskie masy powietrza, co sprawia że lata są chłodniejsze, a zimy łagodniejsze niż we wschodniej bardziej kontynentalnej części kraju. Dominują wiatry zachodnie o prędkości od 2,5 do 3,5 m/s[7].

Średnie roczne ciśnienie atmosferyczne w regionie wynosi około 1005 hPa; średnia roczna temperatura wynosi około 8,2 °C, ku północy spada do około 7,6 °C, a na krańcach południowych i zachodnich osiąga około 8,5 °C[7]. Ekstremalne wartości temperatur w Wielkopolsce wynoszą od +38 °C w okresie letnim do −30 °C w okresie zimowym[7]. Niższe temperatury występują w siedliskach położonych w dolinach rzek, szczególnie na obszarach łąkowych i polach uprawnych w wyniku m.in. zwiększonej ewapotranspiracji[7].

Okres wegetacyjny należy do najdłuższych w Polsce, jego początek przypadający na około 28 marca rozpoczyna się w zachodniej Wielkopolsce[7]. Na Nizinie Południowowielkopolskiej wynosi około 228 dni, a na krańcach północnych około 216 dni[7].

Roczna suma opadów waha się od 500 do 550 mm[7]. Cechuje je nieregularność oraz nierównomierność w ciągu roku oraz wyraźny deficyt opadów występujący we wschodniej Wielkopolsce[7]. Charakterystyczne dla klimatu Wielkopolski jest częste lecz nieregularne występowanie okresów bezopadowych, wywierające negatywny wpływ na rozwój roślin[7]. Średnia zalegania pokrywy śnieżnej wynosi 51–57 dni[7].

Średnia wilgotność względna powietrza w Wielkopolsce wynosi 78%; największe niedosyty występują m.in. w środowisku miejskim[7].

Bogactwa naturalne

Głównymi mineralnymi surowcami energetycznymi Wielkopolski są węgiel brunatny, gaz ziemny, ropa naftowa i torf.

Złoża węgla brunatnego eksploatuje się w rejonie Konina, Turku i Koła (KWB „Konin” i KWB „Adamów”), są bazą dla przemysłu energetycznego (Zespół Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin opalanej węglem brunatnym produkuje ponad 10% krajowej energii elektrycznej). Znaczne są też ilości złóż torfu, oblicza się, że jest ich 886 tys. ha o średniej miąższości 1,5 m. Odkryto złoża tego surowca o znaczeniu leczniczym – borowiny w Błażejewie, Ławicy i Mechnaczu. Ponadto bardzo duże pokłady węgla brunatnego zostały odkryte w okolicach Kościana. Jednak nie są one obecnie eksploatowane i prawdopodobnie ze względu na kosztowne przystosowanie tych terenów do budowy kopalni i konieczności przesiedlenia tysięcy ludzi nigdy nie będą.

Intensywnie eksploatuje się sól kamienną w kopalni soli w Kłodawie (około 20% krajowej produkcji). W Wapnie eksploatuje się bogate złoża gipsu.

Gleby

Przeważają gleby bielicowe i rdzawe stanowiące 60% powierzchni oraz płowe i brunatne – 20%, pozostałe to głównie gleby obszarów podmokłych (opadowo-glejowe, glejobielicowe, murszowo-torfowe, mady rzeczne).

Lasy

Według danych z 31 grudnia 2012 w woj. wielkopolskim lasy obejmowały powierzchnię 766,2 tys. ha, co stanowiło 25,7% jego powierzchni. 5,0 tys. ha lasów znajdowało się w obrębie parków narodowych[8].

Demografia

Według danych z 30 czerwca 2020 r. województwo wielkopolskie miało 3 500 361 mieszkańców, co stanowiło 9,0% ludności Polski[9]. Wielkopolskie jest trzecim województwem pod względem liczby ludności w Polsce.

Dane z 30 czerwca 2020 r.[1]:

OpisOgółemKobietyMężczyźni
jednostkaosób%osób%osób%
populacja3 500 3611001 797 406511 702 95549
powierzchnia29 826,51 km²
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
1176057
  • Piramida wieku mieszkańców w. wielkopolskiego w 2014 roku[9].


Piramida wieku Wielkopolskie.png

Podział administracyjny

Miasta na prawach powiatu – porównanie
HerbMiasto na prawach powiatuLudność
(30 czerwca 2020)[1]
Powierzchnia
[km²]
Gęstość zaludnienia
[os./km²]
Wydatki budżetu 2018[10] [mln zł]Dochody budżetu 2018[11] [mln zł]Zadłużenie samorządu względem dochodów 2018[12] [%]Przeciętna stopa bezrobocia
(1 stycznia 2018)[13]
POL Kalisz COA.svgKalisz99.76169,421437666,096596,70531,55%3,2%
POL Konin COA.svgKonin73.17682,20890561,101537,52123,52%8,0%
POL Leszno COA.svgLeszno63.32331,91985457,197422,38239,52%4,1%
POL Poznań COA.svgPoznań533.830261,8520393 775,3643 598,87829,90%1,5%
Powiaty – porównanie
HerbPowiatSiedziba powiatuLudność
(30 czerwca 2020)[1]
Powierzchnia
[km²]
Gęst. zaludnienia
[os./km²]
Urbanizacja
[%]
Wydatki budżetu 2018[10] [mln zł]Dochody budżetu 2018[11] [mln zł]Zadłużenie samorządu względem dochodów 2018[12] [%]Przeciętna stopa bezrobocia
(1 stycznia 2018)[13]
POL powiat chodzieski COA.svgchodzieskiChodzież46.955680,586958,553,15252,87519,18%7,8%
POL powiat czarnkowsko-trzcianecki COA.svgczarnkowsko-trzcianeckiCzarnków86.8681808,194846,4105,08992,87413,11%5,2%
POL powiat gnieźnieński COA.svggnieźnieńskiGniezno145.3931254,3411663,9196,345148,82114,81%6,4%
POL powiat gostyński COA.svggostyńskiGostyń75.907810,34944284,41982,53634,87%6,2%
POL powiat grodziski (wielkopolski) COA.svggrodziskiGrodzisk Wielkopolski51.940643,72813848,11142,58132,00%4,5%
POL powiat jarociński COA.svgjarocińskiJarocin71.507587,712239,6596,03979,21516,36%5,2%
POL powiat kaliski COA.svgkaliskiKalisz83.0351160,02721,997,90480,9737,71%2,9%
POL powiat kępiński COA.svgkępińskiKępno56.428600,399426,369,31064,86334,31%2,0%
POL powiat kolski COA.svgkolskiKoło86.4731011,038637,997,37988,0556,84%6,6%
POL powiat koniński COA.svgkonińskiKonin130.0051578,718214,1117,237107,19916,04%11,3%
POL powiat kościański COA.svgkościańskiKościan79.114722,5310946,599,39292,69226,98%3,8%
POL powiat krotoszyński COA.svgkrotoszyńskiKrotoszyn77.182714,2310860,2119,62297,24330,59%4,2%
POL powiat leszczyński COA.svgleszczyńskiLeszno57.544804,65729,387,99678,797-3,4%
POL powiat międzychodzki COA.svgmiędzychodzkiMiędzychód36.686736,665046,455,68852,3504,58%5,0%
POL powiat nowotomyski COA.svgnowotomyskiNowy Tomyśl75.6751011,677547,383,50068,21118,29%2,5%
POL powiat obornicki COA.svgobornickiOborniki59.826712,658450,858,66953,94825,34%4,0%
POL powiat ostrowski COA.svgostrowskiOstrów Wielkopolski161.5811160,6513953182,392172,51431,16%3,3%
POL powiat ostrzeszowski COA.svgostrzeszowskiOstrzeszów55.436772,377233,167,25966,4644,73%4,9%
POL powiat pilski COA.svgpilskiPiła135.9281267,110765,1169,853159,83328,36%5,3%
POL powiat pleszewski COA.svgpleszewskiPleszew62.962711,918828,283,53582,43547,98%3,9%
POL powiat poznański COA.svgpoznańskiPoznań403.4171899,6121240,1424,510376,2605,64%1,8%
POL powiat rawicki COA.svgrawickiRawicz60.233553,2310948,661,97160,70812,77%4,9%
POL powiat słupecki COA.svgsłupeckiSłupca59.029837,917028,984,89170,01723,49%8,8%
POL powiat szamotulski COA.svgszamotulskiSzamotuły91.7201119,558248,495,02984,44418,10%4,0%
POL powiat średzki wlkp COA.svgśredzkiŚroda Wielkopolska59.033623,189535,386,57576,11936,29%6,7%
POL powiat śremski COA.svgśremskiŚrem61.455574,4110757,6172,58667,14216,15%2,6%
POL powiat turecki COA.svgtureckiTurek83.818929,49040104,69697,3945,13%4,7%
POL powiat wągrowiecki COA.svgwągrowieckiWągrowiec70.2161040,86747,2111,46687,36216,73%6,9%
POL powiat wolsztyński COA.svgwolsztyńskiWolsztyn57.534680,038524,168,84563,38525,63%1,8%
POL powiat wrzesiński COA.svgwrzesińskiWrześnia78.089704,1911152,4131,235102,3116,59%4,1%
POL powiat złotowski COA.svgzłotowskiZłotów69.2821660,914249,970,23471,53426,74%8,6%

Administracja i polityka

Wejście do Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu

Samorząd wojewódzki

Organem stanowiącym samorządu jest Sejmik Województwa Wielkopolskiego, składający się z 39 radnych. Siedzibą sejmiku województwa jest Poznań. Sejmik wybiera organ wykonawczy samorządu, którym jest zarząd województwa, składający się z 5 członków z przewodniczącym mu marszałkiem.

W 2012 r. przeciętne zatrudnienie administracji samorządu wojewódzkiego wynosiło 1816 osób[14].

Podział mandatów w Sejmiku Woj. Wielkopolskiego (2018)[15]
Komitet WyborczyLiczba radnych
KKW Platforma Nowoczesna Koalicja Obywatelska
15/39
KW Prawo i Sprawiedliwość
13/39
KW Polskie Stronnictwo Ludowe
7/39
KKW SLD Lewica Razem
3/39
KWW Bezpartyjni Samorządowcy
1/39

Administracja państwowa

W 2012 r. przeciętne zatrudnienie administracji państwowej w województwie wynosiło 11 488 osób[14].

Organem administracji rządowej jest Wojewoda Wielkopolski, wyznaczany przez Prezesa Rady Ministrów. Siedzibą wojewody jest Poznań[16], gdzie znajduje się Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu. W ramach urzędu działają także 4 delegatury: w Kaliszu, Koninie, Lesznie i Pile.

Delegatury urzędu wojewódzkiego obejmują swoim zasięgiem działania[17]:

  • delegatura w Kaliszu powiaty: jarociński, kaliski, kępiński, krotoszyński, ostrowski, ostrzeszowski, pleszewski i miasto Kalisz;
  • delegatura w Koninie powiaty: kolski, koniński, słupecki, turecki i miasto Konin;
  • delegatura w Lesznie powiaty: gostyński, grodziski, kościański, leszczyński, rawicki, wolsztyński i miasto Leszno;
  • delegatura w Pile powiaty: chodzieski, czarnkowsko-trzcianecki, pilski, wągrowiecki i złotowski.

Ochrona przyrody

Pomnik przyrody – Dąb Sokół w Giewartowie

Stan na rok 2005:

Powierzchnia obszarów prawnie chronionych: 932,6 tys. ha (9,0% prawnie chronionej powierzchni kraju)
w tym obszary chronionego krajobrazu – 78,9%, parki krajobrazowe – 18,5%, parki narodowe – 0,9%, rezerwaty przyrody – 0,6%.

Gospodarka

W 2012 r. produkt krajowy brutto woj. wielkopolskiego wynosił 154,2 mld zł, co stanowiło 9,5% PKB Polski. Produkt krajowy brutto na 1 mieszkańca wynosił 44,6 tys. zł (106,3% średniej krajowej), co plasowało wielkopolskie na 3. miejscu względem innych województw[18].

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie mieszkańca woj. wielkopolskiego w 3. kwartale 2011 r. wynosiło 3353,16 zł, co lokowało je na 6. miejscu względem wszystkich województw[19].

W końcu marca 2012 liczba zarejestrowanych bezrobotnych w województwie obejmowała ok. 148,6 tys. mieszkańców, co stanowi stopę bezrobocia na poziomie 10,0% do aktywnych zawodowo[20].

Według danych z 2013 r. 8,5% mieszkańców w gospodarstwach domowych woj. wielkopolskiego miało wydatki poniżej granicy ubóstwa skrajnego (tzn. znajdowało się poniżej minimum egzystencji)[21].

W 2010 r. produkcja sprzedana przemysłu w woj. wielkopolskim wynosiła 103,8 mld zł, co stanowiło 10,5% produkcji przemysłu Polski. Sprzedaż produkcji budowlano-montażowej w wielkopolskim wynosiła 15,2 mld zł, co stanowiło 9,5% sprzedaży Polski[22].

Budżet województwa wielkopolskiego w 2013 r. zamknął się dochodami w wysokości 1170 mln zł oraz wydatkami w wysokości 1385 mln zł. Zadłużenie samorządu na koniec 2013 r. wyniosło 441,0 mln zł, co stanowiło 37,67% wysokości dochodów województwa[23][24].

Pracujący woj. wielkopolskiego według miejsca pracy i rodzaju działalności w 2012 r.[25]
Działalność i miejsce pracyLiczba
pracujących [tys.]
Ilość
pracujących
Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo212,815,67%
Przemysł332,824,51%
Budownictwo91,76,75%
Handel; naprawa pojazdów samochodowych226,816,70%
Transport i gospodarka magazynowa75,45,55%
Zakwaterowanie i gastronomia21,11,55%
Informacja i komunikacja21,51,58%
Działalność finansowa i ubezpieczeniowa27,32,01%
Obsługa rynku nieruchomości16,01,18%
Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna48,43,57%
Administrowanie i działalność wspierająca40,12,95%
Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne48,33,56%
Edukacja101,77,49%
Opieka zdrowotna i pomoc społeczna63,54,67%
Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją11,00,81%
Pozostała działalność usługowa19,41,43%
Ogółem (Σ)1358,0100%

Transport

Autostrada A2 – węzeł „Krzesiny” (Poznań-Nowe Miasto)
Dworzec kolejowy Poznań Główny od strony peronów

W Wielkopolsce krzyżuje się kilka szlaków komunikacyjnych. Przez Poznań i Konin przebiega trasa z Europy Zachodniej do Rosji. W kierunku południowym biegnie międzynarodowa trasa z Gdańska przez Poznań i Leszno do Pragi i dalej na południe Europy. Zbudowana jest tu autostrada A2, która biegnie od granicy zachodniej przez Poznań i Warszawę do Moskwy.

Głównymi węzłami kolejowymi są tutaj: Poznań, Piła, Ostrów Wielkopolski i Leszno. Pomiędzy Warszawą a Berlinem kursują pociągi EuroCity, które zapewniają szybkie połączenie komunikacyjne pomiędzy Poznaniem a Berlinem. Trasa ta została jako pierwsza w Polsce, dostosowana do europejskiego systemu szybkich przewozów.

W Poznaniu znajduje się międzynarodowy port lotniczy Poznań-Ławica.

Lotnisko powojskowe z długim betonowym pasem startowym znajduje się w Pile. W Michałkowie położonym ok. 5 km na północ od Ostrowa Wielkopolskiego znajduje się lotnisko sportowe Aeroklubu Ostrowskiego. Lotnisko posiada krótki utwardzony pas oraz lądowisko trawiaste przez co mogą tam lądować tylko niewielkie samoloty. Małe samoloty mogą również lądować na lotnisku szybowcowym w Lesznie.

Transport drogowy

Drogi krajowe w województwie wielkopolskim[26][27]
DrogaTrasaObecna długość w województwieUwagi
2granica państwa z Niemcami NiemcyŚwieckoNowy TomyślPoznańKoninWarszawaSiedlceTerespol – granica państwa z Białorusią Białoruś0 kmZastąpiona przez DK92
A2granica państwa z Niemcami NiemcyŚwieckoPoznańŁódźWarszawa (węzeł „Konotopa”) – ... – Warszawa (węzeł „Lubelska”) – Biała PodlaskaKukuryki – granica państwa z Białorusią Białoruś210 kmIstniejący odcinek: TrzcielDąbie
5ŚwiecieBydgoszczGnieznoPoznańLesznoWrocławBolkówLubawka – granica państwa z Czechami Czechy?
S5S7 (Ostróda) – GrudziądzBydgoszczPoznańLesznoA8 (Wrocław)? kmW eksploatacji:
8granica państwa z Czechami CzechyKudowa-ZdrójKłodzkoWrocławOleśnicaSycówKępnoWieluńBełchatówPiotrków TrybunalskiRawa MazowieckaWarszawaRadzyminWyszkówOstrów MazowieckaZambrówBiałystokAugustówBudzisko – granica państwa z Litwą Litwa0 kmzastąpiona przez S8
S8Wrocław (Psie Pole) – KępnoSieradzA1 (Łódź) – ... – A1 (Piotrków Trybunalski) – Rawa MazowieckaWarszawaOstrów MazowieckaZambrówChoroszcz S19ok. 24 kmIstniejący odcinek: SycówKępno
10granica państwa z Niemcami NiemcyLubieszynSzczecinStargardWałczPiłaPawłówekBiałe BłotaWypaleniskaPrzyłubieToruńLipnoSierpcDrobinPłońsk?
S10A6 (Szczecin) – PiłaBydgoszczToruńS7 (Płońsk)7,8 kmW eksploatacji: obwodnica Wyrzyska
11KołobrzegKoszalinPiłaPoznańPleszewOstrów WielkopolskiKępnoBytom?
S11KoszalinPiłaPoznańOstrów WielkopolskiTarnowskie GóryA120,2 kmW eksploatacji:
12granica państwa z Niemcami NiemcyŁęknicaDrożów 3GłogówLesznoPleszewKaliszSieradzPiotrków TrybunalskiSulejówRadomZwoleńPuławyLublinDorohusk – granica państwa z Ukrainą Ukraina155 km
15TrzebnicaKrotoszynJarocinWrześniaGnieznoStrzelnoInowrocławToruńOstróda187 km
22granica państwa z Niemcami NiemcyKostrzyn nad OdrąGorzów WielkopolskiWałczCzłuchówStarogard GdańskiMalborkElblągGrzechotki – granica państwa z Rosją Rosja36,6 km
24PniewyGorzyńSkwierzynaWałdowice30 km
25BoboliceBydgoszczInowrocławStrzelnoKoninKaliszOstrów WielkopolskiOleśnica149 km
32granica państwa z Niemcami NiemcyGubinekZielona GóraSulechówWolsztynGrodzisk WielkopolskiStęszew65,3 km
36ProchowiceLubinRawiczKrotoszynOstrów Wielkopolski78,6 km
39ŁagiewnikiStrzelinBrzegNamysłówKępno24,1 km
72KoninTurekŁódźRawa Mazowiecka48,6 km
83TurekSieradz25,6 km
922 RzepinŚwiebodzinTrzcielPniewyPoznańWrześniaSłupcaKonin– KołoKutnoŁowiczWarszawa – ... – Mińsk Mazowiecki244,5 km

... – brak ciągłości drogi

Tabor kolejowy

Województwo wielkopolskie jest właścicielem 73 pojazdów szynowych, z których stanowią 43 elektrycznych zespołów trakcyjnych oraz 26 spalinowych zespołów trakcyjnych i autobusów szynowych, których zakup dokonał Urząd Marszałkowski oraz samorządowy przewoźnik Koleje Wielkopolskie. Przewoźnikiem obsługującym tabor należący do województwa wielkopolskiego są Koleje Wielkopolskie oraz Polregio, które obsługuje trzy SA108 należące do UM.

SeriaTypNumeryLiczbaProducentWłasnośćUżytkownikŹródło
EN57AKWPafawag 5B/6B1025, 1031, 1062, 1412, 1413, 1434, 15027PafawagUMKoleje Wielkopolskie
EN57ALPafawag 5B/6B1027, 1061, 1141, 1804, 18055PafawagUMKoleje Wielkopolskie
EN7622WEa026 ÷ 04722PesaUMKoleje Wielkopolskie
48WE001 ÷ 01010PesaKoleje Wielkopolskie
48WEb019 ÷ 0224 z 5PesaKoleje Wielkopolskie[28][29]
SA105213M001 ÷ 0022ZNTK PoznańUMKoleje Wielkopolskie
SA108215M001 ÷ 003, 0104ZNTK PoznańUMKoleje Wielkopolskie
SA108215M004 ÷ 005, 0073ZNTK PoznańUMPolregio
SA132218Ma001, 003 ÷ 004, 008 ÷ 01511PesaUMKoleje Wielkopolskie
SA134218Md008, 0102PesaUMKoleje Wielkopolskie
SA139223M007, 0092PesaUMKoleje Wielkopolskie
36WEhd003 ÷ 0053 z 4NewagKoleje Wielkopolskie[30]


Transport lotniczy

Nauka i oświata

Studenci na UAM

W 2012 w województwie wielkopolskim działało 39 szkół wyższych, w których studiowało 159,4 tys. osób. Największą szkołą wyższą jest Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, na którym według danych z 31 grudnia 2020 studiowało 37 116 osób[32].

Bezpieczeństwo publiczne

W województwie wielkopolskim działa centrum powiadamiania ratunkowego, które znajduje się w Poznaniu i które obsługuje zgłoszenia alarmowe kierowane do numerów alarmowych 112, 997, 998 i 999[33].

Religia

Zobacz też

Przypisy

  1. a b c d e Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-11-19].
  2. Powierzchnia i w przekroju terytorialnym w 2014 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2014-07-24. ISSN 1505-5507.
  3. Rocznik Statystyczny Województwa Wielkopolskiego 2013, Urząd Statystyczny w Poznaniu, 8 stycznia 2014, s. 54, ISSN 1642-6657. Za: dane Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii oraz Komendy Głównej Straży Granicznej
  4. Rozumianą jako tereny województwa poznańskiego i województwa kaliskiego z czasów I RP bez starostwa drahimskiego (https://www.kul.pl/files/845/pdf/szady_geografia_struktur_2010.pdf, str. 118), tj. bez okolic Czaplinka
  5. Korona w II połowie XVIII wieku, hgisb.kul.lublin.pl [dostęp 2020-12-06].
  6. Religia i wyznania w Koronie w XVIII wieku, hgisb.kul.lublin.pl [dostęp 2020-12-06].
  7. a b c d e f g h i j k l Program ochrony środowiska dla województwa wielkopolskiego na lata 2016-2020, umww.pl, Poznań 2016 [dostęp 2019-02-22].
  8. Raport o stanie lasów w Polsce 2012. Warszawa: Centrum Informacyjne Lasów Państwowych, 2013, s. 78. ISSN 1641-3229.
  9. a b Ludność GUS, stan na dzień 30 czerwca 2017
  10. a b Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu: Wykonanie budżetów 2018 (kw. III) – Tabela 5: Wydatki bieżące i majątkowe. Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu. [dostęp 2019-01-10].
  11. a b Regionalna izba Obrachunkowa w Poznaniu: Wykonanie budżetów 2018 (kw. III) – Tabela 2: Dochody bieżące i majątkowe. Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu. [dostęp 2019-01-10].
  12. a b Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu, Wykonanie budżetów 2018 (kw. III) – Tabela 9: Zobowiązania, bip.poznan.rio.gov.pl [dostęp 2019-01-10].
  13. a b GUS, Bezrobocie rejestrowane. I kwartał 2018 roku, „stat.gov.pl” [dostęp 2018-08-14] (pol.).
  14. a b Rocznik Statystyczny Województwa Wielkopolskiego 2013, Urząd Statystyczny w Poznaniu, 8 stycznia 2014, s. 87, ISSN 1642-6657.
  15. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory Samorządowe 2018. [dostęp 2019-08-12].
  16. Ustawa z dnia 24 lipca 1998 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podziału terytorialnego państwa (Dz.U. z 1998 r. nr 96, poz. 603).
  17. (§3. Statut WUW w Poznaniu) Zarządzenie Nr 227/09 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 9 czerwca 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z 2009 r., Nr 127, poz. 2089).
  18. Rocznik Statystyczny Województw 2014. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2015-01-12, s. 625. ISSN 1230-5820.
  19. Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 28 listopada 2011 r. (M.P. z 2011 r. nr 108, poz. 1099).
  20. Bezrobotni oraz stopa bezrobocia wg województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec marca 2012 r.). Główny Urząd Statystyczny, 2012-04-26. [dostęp 2012-05-20].
  21. Ubóstwo w Polsce w 2013 r.. Główny Urząd Statystyczny, 2013, s. 15. ISBN 978-83-7027-536-5. [dostęp 2014-10-09].
  22. Rocznik Statystyczny Województw 2011 (wybrane tablice). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-24, s. 58-59. ISSN 1230-5820.
  23. Działalność informacyjna» Wykonanie budżetów js» 2013» IV kwartał» Zobowiązania (tabela9). Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu, 2014-03-25. [dostęp 2014-10-03].
  24. Działalność informacyjna» Wykonanie budżetów js» 2013» IV kwartał»Wydatki bieżące i majątkowe (tabela5). Regionalna Izba Obrachunkowa w Poznaniu, 2014-03-25. [dostęp 2014-10-03].
  25. Rocznik Statystyczny Województw 2013. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2014-01, s. 304-305. ISSN 1230-5820.
  26. Rozporządzenie Rady Ministrów zmieniające rozporządzenie w sprawie sieci autostrad i dróg ekspresowych (Dz.U. z 2009 r. nr 187, poz. 1446).
  27. Zarządzenie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 10.12.2009.
  28. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/dwa-pierwsze-elfy-2-z-drugiego-zamowienia-dla-kolei-wielkopolskich-odebrane-zdjecia-99847.html
  29. https://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/kolejne-dwa-elfy-2-w-wielkopolsce-100226.html
  30. https://www.rynek-kolejowy.pl/wiadomosci/spalinowe-impulsy-kolei-wielkopolskich-wyjechaly-na-trasy-99358.html
  31. Port Lotniczy Poznań Ławica Im Henryka Wieniawskiego - Lotnisko w Jeżyce Poznań na Firmstrony.pl http://jezyce-poznan-wojewodztwo-wielkopolskie.firmstrony.pl/lotnisko/port-lotniczy-poznan-lawica-im-henryka-wieniawskiego-jezyce-poznan
  32. Stan zatrudnienia i liczba studiujących w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, bip.amu.edu.pl [dostęp 2021-03-28] (pol.).
  33. Wykaz NKA dla lokalizacji Ab. Służb Alarmowych 112 (pol.). uke.gov.pl. [dostęp 2014-12-27].

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Wielkopolskie mapa fizyczna.png
Autor: Aotearoa, Licencja: LGPL
Mapa wód i ukształtowania powierzchni województwa wielkopolskiego.
Współrzędne graniczne mapy:
  • N: 53.6558° N
  • S: 51.1037° N
  • W: 15.7765° E
  • E: 19.1050° E
Poznań Główny (widok ogólny).JPG
Autor: Junx, Licencja: CC BY-SA 4.0
Ogólny widok na stację Poznań Główny
Kwbkonin.jpg
Koparka w odkrywkowej Kopalni Węgla Brunatnego w Koninie
Lech Brewery Poznan.JPG
Autor: MOs810, Licencja: CC BY-SA 4.0
Lech Browary - Poznań.
POL location map.svg
Autor: Hiuppo, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Location map of Poland
POL województwo dolnośląskie flag.svg
Flaga województwa dolnośląskiego
St.Mikolajczyk Monument Poznan.JPG
Autor: MOs810, Licencja: CC BY-SA 4.0
Pomnik Stanisława Mikołajczyka i Urząd Wojewódzki, Poznań.
POL powiat jarociński COA.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to WarX (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

Author

  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
  • irc: [2]
  • eagle: drawn by Bastianow
Greater Poland Voivodeship administrative map.svg
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa administracyjna województwa wielkopolskiego
POL powiat grodziski (wielkopolski) COA.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to WarX (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

Author

  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
  • irc: [2]
  • eagle: drawn by Bastianow
POL powiat ostrowski COA.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to WarX (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC BY-SA 2.5

Author

  • real name: Artur Jan Fijałkowski
  • pl.wiki: WarX
  • commons: WarX
  • mail: [1]
  • jabber: WarX@jabber.org
  • irc: [2]
Greater Poland in Poland (+rivers).svg
Autor: TUBSEmail Silk.svg Gallery, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location of voivodeship xy (see filename) in Poland.
Autostrada A 2.jpg
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Portal icon.svg
Autor: , Licencja: CC BY 2.5
Icon for Wikimedia project´s portals.
WPna49.png
Autor: Tomasz Majtyka, Licencja: CC BY-SA 4.0
Województwo wielkopolskie (od 1999) jako powstałe z województw podziału administracyjnego Polski z lat 1975-1998
Dab sokol giewartow.jpg
(c) Marcin-m38 z polskiej Wikipedii, CC BY-SA 3.0
Dąb Sokół, park w Giewartowie, gmina Ostrowite
Piramida wieku Wielkopolskie.png
Autor: Polskawliczbach, Licencja: CC BY-SA 2.5 pl
Piramida wieku mieszkańców W. wielkopolskiego, 2014