Wolne Państwo Orania

Oranje Vrijstaat
Wolne Państwo Orania
1854–1902
Flaga Oranii
Godło Oranii
Flaga OraniiGodło Oranii
Hymn: Vrystaatse Volkslied
Położenie Oranii
Język urzędowyniderlandzki
StolicaBloemfontein
Typ państwarepublika
Ostatnia głowa państwaprezydent Martinus Theunis Steyn
Ostatni p.o. prezydentChristiaan Rudolf de Wet
Jednostka monetarnafunt Oranii
Data powstania17 lutego 1854
Data likwidacji31 maja 1902
Religia dominującakalwinizm afrykanerski

Wolne Państwo Orania (niderl. Oranje Vrijstaat, wym. [ɔˈrɑnjə ˈvrɛistaːt]; afr. Oranje Vrystaat, wym. [oˈrɐnjə ˈfrɛistɑːt]; ang. Orange Free State) – istniejące w latach 1854–1902 niepodległe państwo burskie, początkowo pod nazwą Transorania (Transoranje).

Historia

Początki

Pierwsi osadnicy burscy zaczęli napływać na tereny na północ od rzeki Oranje jeszcze w drugiej dekadzie XIX wieku. Napływ ten przybrał na sile w latach dwudziestych i na początku lat trzydziestych XIX wieku. W sumie oblicza się, że do 1835 roku napłynęło na teren późniejszej Oranii ok. 1500 Burów, którzy w większości osiedlali się w widłach rzek Modder i Riet. W tym czasie na terenie późniejszej republiki istniał szereg władztw i państw Griqua: w Philippolis, w Boetsap i w Campbell, i afrykańskich BaRolong w Thaba Nchu, BaSotho z centrum w Thaba Bosiu i BaTlokwa z centrum w Marabeng. W 1835 roku rozpoczął się napływ kolejnej fali burskich emigrantów, związany z Wielkim Trekiem. Dla większości Voortrekkerów ziemie pomiędzy rzekami Oranje i Vaal były jedynie przystankiem na drodze do Natalu lub Transwalu. Punktem zbornym trekkerów był przede wszystkim region Thaba Nchu, gdzie korzystali z pomocy przychylnego im władcy BaRolong, Moroko.

W czasie wojen burskich między 1899–1902 ponownie podbita przez Wielką Brytanię, która na terenie Oranii utworzyła Kolonię Rzeki Oranje. W 1910 r. tereny te dołączyły do Związku Południowej Afryki jako prowincja Wolne Państwo Orania[1] (od 1995 r. prowincja ta nosi nazwę Wolne Państwo).

Władze

Demografia

W 1970 prowincja liczyła około 1 715,6 tys. mieszkańców[1], w 1991 – 3 614 347 osób[2].

Przypisy

  1. a b Encyklopedia Powszechna PWN. T. 3. M-R. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, s. 387.
  2. Dataset: 1970/1980/1991 South Africa census. Nesstar Server. [dostęp 17 czerwca 2015].

Media użyte na tej stronie

RepublikiBurskieXIXwiek.svg
Autor: Killroyus, Licencja: CC BY 3.0
Republiki burskie w XIX wieku
Prinsenvlag.svg
Prinsenvlag, ook wel Oranje Blanje Bleu.
Flag of Transvaal.svg
Autor: Himasaram, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Flag of the Transvaal and the South African Republic; the "Vierkleur"
Coat of Arms of the Orange Free State.svg
Coat of Arms of the Orange Free State
Burgers flag.svg
Flag of the Zuid-Afrikaansche Republiek (ZAR) 1874-5, introduced by President Thomas Burgers and afterwards used by him personally. It was earlier the flag of the South African city of Potchefstroom, which served as the first capital of the republic.
Commons-logo.svg
The Wikimedia Commons logo, SVG version.
Voortrekker flag.svg
One of the flags of the Voortrekkers, used particularly by those who followed w:Hendrik Potgieter. Ref: Stephanus Petrus Engelbrecht () Thomas François Burgers: A Biography, J.H. de H. Bussy, ss. 74, 104, 106
Information icon4.svg
An i icon for templates and the like
Flag of the German Empire.svg
Bundesflagge und Handelsflagge des Norddeutschen Bundes (1866-1871) und Reichsflagge des Deutschen Reiches (1871-1918)
Flag of the Republic of Goshen.svg
Flag of the Republic of Goshen, adopted 1883
Flag of Stellaland (1883-5).svg
Flag of Stellaland from late 1883 to its abolishment in 1885.
Disambig.svg
Symbol wieloznaczności