Wybory prezydenckie w Polsce w 2005 roku

Wybory prezydenckie w Polsce
w 2005 roku
Państwo Polska
Rodzajwybory prezydenckie
Data przeprowadzenia9 października 2005 (I tura)
23 października 2005 (II tura)
Data zarządzenia18 maja 2005
przez: marszałka Sejmu
Włodzimierza Cimoszewicza
Podstawa prawnakodeks wyborczy
Koszt111 450 641 zł[1]
Głosowanie
poprzednie:
Wybory 2000
następne:
Wybory 2010
Strona internetowa
Portal Polska

Wybory prezydenckie w Polsce odbyły się na terenie całego kraju oraz w kilkudziesięciu obwodach wyborczych ulokowanych za granicą Polski. W wyniku głosowania czwartym prezydentem III Rzeczypospolitej (a trzecim wybranym w wyborach powszechnych) został Lech Kaczyński, który zastąpił Aleksandra Kwaśniewskiego.

Państwowa Komisja Wyborcza zarejestrowała oficjalnie 16 kandydatów. Na kartach do głosowania znalazło się 14 kandydatów, dwóch kolejnych wykreślono przed datą wyborów. Pierwsza tura wyborów prezydenckich odbyła się 9 października 2005, druga tura, do której przeszli Lech Kaczyński oraz Donald Tusk, odbyła się dwa tygodnie później w dniu 23 października 2005.

Kalendarz wyborczy

18 maja 2005. Konferencja prasowa marszałka Sejmu Włodzimierza Cimoszewicza i prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego – ogłoszenie terminu wyborów
  • 18 maja 2005 marszałek Sejmu Włodzimierz Cimoszewicz ogłosił, że wybory odbędą się 9 października. Ewentualna II tura miała odbyć się dwa tygodnie później – 23 października
  • do 15 sierpnia komitety wyborcze musiały zgłosić się do Państwowej Komisji Wyborczej z wnioskiem o rejestrację. Do zarejestrowania komitetu trzeba było zebrać minimum 1000 podpisów popierających kandydata danego komitetu. Po zarejestrowaniu się, komitety musiały zebrać 100 tys. podpisów z poparciem dla kandydata na prezydenta, a następnie zgłosić go do PKW (do 25 sierpnia do godz. 24:00)
  • 25 sierpnia upłynął termin powołania przez PKW okręgowych komisji wyborczych
  • do 4 września PKW miała podać do wiadomości publicznej informacje o granicach i numerach obwodów głosowania oraz siedzibach obwodowych komisji wyborczych. Pełnomocnicy komitetów wyborczych mieli czas do 9 września na zgłoszenie kandydatów do obwodowych komisji wyborczych
  • 9 września upłynął termin zgłaszania przez armatorów wniosków o utworzenie na polskich statkach morskich obwodów głosowania
  • do 18 września wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast musieli powołać obwodowe komisje wyborcze, a PKW podać informacje o numerach i granicach obwodów głosowania za granicą i siedzibach obwodowych komisji wyborczych, w których głosować mieli Polacy pozostający poza krajem
  • od 18 do 25 września żołnierze zasadniczej lub okresowej służby wojskowej, ratownicy odbywający służbę zasadniczą w obronie cywilnej, policjanci z jednostek skoszarowanych, funkcjonariusze Biura Ochrony Rządu, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej pełniący służbę w systemie skoszarowanym, mieli czas na składanie wniosków o dopisanie ich do spisu wyborców w miejscowości, w której odbywają służbę

Obwody głosowania

Obwody głosowania
Typ obwoduLiczba obwodówDla inwalidów
Powszechny23 6334681
Szpital740163
Zakład karny1011
Areszt śledczy750
Zakład pomocy społecznej447125
Oddział zewnętrzny zakładu karnego i aresztu śledczego40
Obwód głosowania za granicą1623
Obwód głosowania na polskim statku morskim40
Razem25 1664973

Kandydaci na Prezydenta Rzeczypospolitej

Komitety wyborcze

Zarejestrowano następujące komitety wyborcze kandydatów z wymaganą liczbą 1000 podpisów:

Oficjalni kandydaci

Zarejestrowano następujących kandydatów z wymaganą liczbą 100 000 podpisów:

Ostateczni

Kandydaci:
ZdjęcieImię i nazwiskoPrzynależność partyjna kandydataPartie udzielające poparcia (łącznie z macierzystymi)
Henryka Bochniarz official photo.JPGHenryka Bochniarzbezpartyjna[a]Partia Demokratyczna – demokraci.pl
Marek Borowski10.jpgMarek BorowskiSocjaldemokracja PolskaSocjaldemokracja Polska, Unia Pracy, Zieloni 2004, po rezygnacji Włodzimierza Cimoszewicza także Sojusz Lewicy Demokratycznej
Leszek Bubel.JPGLeszek BubelPolska Partia Narodowa, Stronnictwo NarodowePolska Partia Narodowa, Stronnictwo Narodowe
Amerykanski adwokat USA Liviusz Ilasz.jpgLiwiusz Ilaszbezpartyjny
Lech KaczyńskiLech KaczyńskiPrawo i SprawiedliwośćPrawo i Sprawiedliwość, Ruch Patriotyczny (Ruch Katolicko-Narodowy i Ruch Odbudowy Polski), Polski Ruch Uwłaszczeniowy, po rezygnacji Zbigniewa Religi także Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe
Kalinowski, Jaroslaw-2504.jpg
(c) Foto-AG Gymnasium Melle, CC BY-SA 3.0
Jarosław KalinowskiPolskie Stronnictwo LudowePolskie Stronnictwo Ludowe
Janusz Korwin-MikkeJanusz Korwin-MikkeUnia Polityki RealnejPlatforma Janusza Korwin-Mikke, Unia Polityki Realnej
Andrzej LepperAndrzej LepperSamoobrona Rzeczpospolitej PolskiejSamoobrona Rzeczpospolitej Polskiej
Brak zdjęcia.svgJan PyszkoOrganizacja Narodu Polskiego – Liga PolskaOrganizacja Narodu Polskiego – Liga Polska, Samoobrona Narodu Polskiego
Adam Słomka Sejm 2016.jpgAdam SłomkaPolska Konfederacja – Godność i Praca, Konfederacja Polski Niepodległej – Obóz PatriotycznyPolska Konfederacja – Godność i Praca (Konfederacja Polski Niepodległej – Obóz Patriotyczny, Stronnictwo Polska Racja Stanu i Ruch Obrony Bezrobotnych)
Donald Tusk at the EPP Summit 13 December 2007.jpgDonald TuskPlatforma ObywatelskaPlatforma Obywatelska
Stan Tyminski.jpgStanisław TymińskibezpartyjnyPolska Unia Gospodarcza

Wycofani

Kandydaci, którzy zrezygnowali:
ZdjęcieImię i nazwiskoPrzynależność partyjna kandydataPartie udzielające poparcia (łącznie z macierzystą)Data rezygnacji kandydata
Zbigniew Religa.jpgZbigniew ReligaPartia Centrum[b]Partia Centrum, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe, Inicjatywa dla Polski, Stronnictwo Demokratyczne, Forum Emerytów i Rencistów, Zieloni Rzeczypospolitej Polskiej2 września 2005
Włodzimierz Cimoszewicz (senator).jpgWłodzimierz CimoszewiczSojusz Lewicy Demokratycznej[c]Sojusz Lewicy Demokratycznej, Unia Lewicy III RP, Stronnictwo Gospodarcze, Ruch Odrodzenia Gospodarczego im. Edwarda Gierka14 września 2005
Maciej Giertych.jpgMaciej GiertychLiga Polskich RodzinLiga Polskich Rodzin4 października 2005

Zmarły

Zmarły kandydat:
Imię i nazwiskoPrzynależność partyjna kandydataPartie udzielające poparcia (łącznie z macierzystą)Data śmierci kandydata
Daniel PodrzyckiPolska Partia PracyPolska Partia Pracy, Antyklerykalna Partia Postępu „Racja”, Komunistyczna Partia Polski, Nowa Lewica, Polska Partia Socjalistyczna, Polska Partia Ekologiczna – Zielonych24 września 2005

Charakterystyka zarejestrowanych kandydatów

KandydatWiekWykształcenieHasła wyborcze
Henryka Teodora Bochniarz57wyższe (dr)Wybieram konkrety
Marek Stefan Borowski59wyższe (mgr)Zdrowa równowaga; Wierny wyborcom – nie układom; Prawy człowiek lewicy; M jak Miłość, B jak Borowski; Polska równych szans
Leszek Henryk Bubel48średnieNie lewica. Nie prawica. Tylko Polska.
Włodzimierz Cimoszewicz55wyższe (dr)Niech połączy nas Polska
Maciej Marian Giertych69wyższe (prof. dr hab.)Z nadzieją w przyszłość
Liwiusz Marian Ilasz44wyższe (dr)Razem wygramy Polskę; Ponad politycznym układem
Lech Aleksander Kaczyński56wyższe (dr hab.)Silny prezydent, uczciwa Polska
Jarosław Kalinowski43wyższe (inż.)Skuteczny dla Polski
Janusz Ryszard Korwin-Mikke62wyższe (mgr)Mam tego dość!; Donald?... Kaczor?... Wybierz Janusza.
Andrzej Zbigniew Lepper51średnie (tech.)Człowiek z charakterem
Daniel Tomasz Podrzycki42podstawowePraca, godność i sprawiedliwość
Jan Pyszko75wyższe (dr hab.)Razem z Polonią; Z Polonią w lepszą przyszłość
Zbigniew Eugeniusz Religa66wyższe (prof.)Z sercem dla Polski
Adam Andrzej Słomka40wyższe (pedag.)Polska dla Polaków!
Donald Franciszek Tusk48wyższe (mgr)Prezydent Tusk – człowiek z zasadami; Będziemy dumni z Polski
Stanisław Tymiński57średnieAby Polska była naszą Matką, a nie okrutną Macochą

Afery związane z kampanią przedwyborczą

Zobacz: Czarny PR w wyborach prezydenckich w 2005

Sprawa zakupu akcji PKN Orlen

W końcu lipca tygodnik „Wprost” zarzucił Włodzimierzowi Cimoszewiczowi, że kupił akcje PKN Orlen w kluczowych dla losów spółki dniach (tj. gdy decydowała się sprawa zakupu pakietu akcji tej spółki przez Jana Kulczyka), zarabiając na tej transakcji około 160 000 złotych. Do posiadania tych akcji nie przyznał się zaś w oświadczeniu majątkowym[2]. Włodzimierz Cimoszewicz bronił się, iż był jedynie pośrednikiem, a akcje kupił za pieniądze córki i zięcia, zamieszkałych na stałe w Stanach Zjednoczonych. „Wprost” stwierdził wówczas, że kandydat dopuścił się przestępstwa skarbowego, gdyż nie zgłosił pożyczki urzędowi skarbowemu.

W 2009 córka Włodzimierza Cimoszewicza, Małgorzata Cimoszewicz-Harlan, wygrała przed sądem amerykańskim proces o zniesławienie, wytoczony tygodnikowi „Wprost”. Ława przysięgłych w Chicago orzekła, że informacje podane przez tygodnik są nieprawdziwe, w związku z czym znieważył on godność osobistą państwa Harlan; zasądzono kwotę odszkodowania w wysokości 5 milionów dolarów[3].

Sprawa Anny Jaruckiej

11 sierpnia do komisji śledczej ds. PKN Orlen dotarło oświadczenie byłej asystentki Włodzimierza Cimoszewicza. Anna Jarucka twierdziła w nim, iż dostała jego pisemne pozwolenie (przedstawiła ksero) na zmianę treści jego oświadczenia majątkowego w kwestii akcji PKN Orlen, które nie były do niego wpisane. Zgłosiła się najpierw do Wojciecha Brochwicza, byłego wiceministra spraw wewnętrznych i oficera służb specjalnych, radcy prawnego i eksperta PO (członka jej Rady Programowej). Ten zainteresował tą sprawą posła Platformy, członka komisji ds. PKN Orlen Konstantego Miodowicza, który uwierzył w słowa Anny Jaruckiej i zdecydował się przedstawić tę sprawę opinii publicznej.

Wcześniej już członkowie komisji śledczej ds. PKN Orlen wezwali Włodzimierza Cimoszewicza do stawienia się przed nią. Ten jednak odmówił, co było szeroko komentowane w mediach.

Lewicowi działacze otwarcie oskarżali o prowokację służby specjalne. Tomasz Nałęcz, szef sztabu wyborczego Włodzimierza Cimoszewicza, w swoich wypowiedziach chętnie przypominał o posiadanym przez Konstantego Miodowicza stopniu pułkownika. Donald Tusk, unikający do tej pory wypowiedzi na temat sprawy Jaruckiej, nazwał Tomasza Nałęcza „najemnikiem Cimoszewicza”, ponieważ ten oskarżał PO o spreparowanie całej sprawy. Tomasz Nałęcz stwierdził, iż Włodzimierz Cimoszewicz pozwie Donalda Tuska do sądu za wypowiedź o „najemniku”. Do hipotezy o działaniach tajnych służb skutkujących wycofaniem się Włodzimierza Cimoszewicza z wyborów przychyla się Jarosław Kaczyński[4].

Włodzimierz Cimoszewicz bronił się twierdząc, że zamiana oświadczenia w świetle prawa nie jest możliwa (można jedynie zamieścić aneks do oświadczenia majątkowego, poprawiający błędy). Jego upoważnienie było zaś nieudolnie podrobione, sygnowane nieużywanym faksymile, które miała przywłaszczyć sobie Anna Jarucka. Zdaniem marszałka Sejmu jego dawna asystentka mogła mieć żal do niego za odmowę protekcji w sprawie jej wyjazdu z mężem na placówkę zagraniczną (przedstawił wysłany do niego list z prośbą o poparcie). Istniała również kwestia problemów Anny Jaruckiej z prawem, dotyczących domniemanej dokonanej przez nią kradzieży pieniędzy.

Efektem dochodzenia prokuratury było ostatecznie przedstawienie zarzutów Annie Jaruckiej, między innymi o składanie fałszywych zeznań i ujawnienie tajemnicy służbowej.

Po tych wydarzeniach Włodzimierz Cimoszewicz zrezygnował ze startu w I turze wyborów. Powodami tej decyzji miały być według niego ataki ze strony oponentów politycznych na niego samego i jego rodzinę. Pozostali kandydaci odrzucali tę argumentację, podkreślając, że kandydat zrezygnował z uwagi na topniejące poparcie w sondażach.

31 maja 2010 Anna Jarucka została skazana na 1,5 roku więzienia w zawieszeniu na 5 lat przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Uznano ją za winną wszystkich przedstawionych jej zarzutów, tj.:

  • posłużenia się fałszywym dokumentem, uprawniającym ją do zmiany oświadczenia majątkowego Włodzimierza Cimoszewicza z 2002
  • składania fałszywych zeznań przed komisją ds. PKN Orlen
  • ukrywania dokumentów MSZ (m.in. oryginalnego oświadczenia majątkowego Włodzimirza Cimoszewicza)[5]

Spór o biografię dziadka Donalda Tuska

Polityk PiS Jacek Kurski w czasie kampanii prezydenckiej, stwierdził, że Józef Tusk, nieżyjący dziadek Donalda Tuska, ochotniczo wstąpił do Wehrmachtu.

Dla Jacka Kurskiego służba dziadka Donalda Tuska w Wehrmachcie miała być podstawą do zarzucenia kandydatowi PO proniemieckich poglądów. Donald Tusk odrzucił te oskarżenia, twierdząc, że jego dziadek nigdy nie służył w hitlerowskiej armii. Przeciwnicy zarzucili kandydatowi PO, że jako historyk musiał znać losy Józefa Tuska, ale ukrył je, obawiając się ich negatywnego wpływu na kampanię. Po kilku dniach media ujawniły pełną historię dziadka. Wielu Kaszubów czy Ślązaków zostało w czasie II wojny światowej zmuszonych do służby w Wehrmachcie. Józef Tusk był jednym z nich. Jednak po kilku miesiącach Józef Tusk zniknął z niemieckiej ewidencji.

Jackowi Kurskiemu zarzucono przedstawianie Józefa Tuska w fałszywym świetle. Lech Kaczyński przed drugą turą wyborów odciął się od działań Jacka Kurskiego, który został przez sąd partyjny wykluczony z PiS. Po wygranych wyborach przywrócono go jednak jako członka partii. Spór o dziadka kandydata PO stał się jednym z konfliktów, który mógł być jedną z przyczyn rozpadu przedwyborczej koalicji PO-PiS i utworzenia mniejszościowego rządu Kazimierza Marcinkiewicza, wobec którego Platforma znalazła się w twardej opozycji.

Pierwsza tura

Oficjalne wyniki

Zwycięzcy I tury wyborów w poszczególnych powiatach
KandydatGłosyProcent
Donald Franciszek Tusk5 429 66636,33%
Lech Aleksander Kaczyński4 947 92733,10%
Andrzej Zbigniew Lepper2 259 09415,11%
Marek Stefan Borowski1 544 64210,33%
Jarosław Kalinowski269 3161,80%
Janusz Ryszard Korwin-Mikke214 1161,43%
Henryka Teodora Bochniarz188 5981,26%
Liwiusz Marian Ilasz31 6910,21%
Stanisław Tymiński23 5450,16%
Leszek Henryk Bubel18 8280,13%
Jan Pyszko10 3710,07%
Adam Andrzej Słomka8 8950,06%
Razem
(głosów ważnych oddanych)[6]
14 946 689100,0%
Frekwencja49,74%
Donald TuskLech KaczyńskiAndrzej LepperMarek BorowskiJarosław KalinowskiJanusz
Korwin-Mikke
Henryka BochniarzLiwiusz IlaszStanisław TymińskiLeszek BubelJan PyszkoAdam SłomkaFrekwencja
Województwo#%#%#%#%#%#%#%#%#%#%#%#%#%
dolnośląskie460 62341,29%331 94029,75%142 73912,79%128 23011,49%12 3681,11%17 5681,57%15 0051,34%24520,22%19100,17%12630,11%10130,09%5660,05%1 123 07548,13%
kujawsko-pomorskie252 36332,76%213 88127,77%159 89820,76%106 61913,84%12 9791,68%85381,11%11 0971,44%17920,23%13540,18%8560,11%4680,06%4280,06%775 13347,48%
lubelskie194 70922,92%310 24036,52%221 29926,05%65 3997,70%30 6843,61%11 8751,40%87661,03%19070,22%13150,15%16850,20%9970,12%5590,07%855 23949,24%
lubuskie146 69540,81%89 83524,99%56 00315,58%49 04413,64%42651,19%48371,35%62671,74%9380,26%7080,20%3820,11%2540,07%2130,06%775 13347,48%
łódzkie309 72130,23%320 96631,33%206 54620,16%124 10712,11%23 8532,33%17 8011,74%14 5451,42%21060,21%19320,19%17830,17%6320,06%6370,06%1 032 19449,66%
małopolskie469 97835,33%575 25543,25%135 23710,17%91 5306,88%18 7421,41%20 1271,51%12 9640,97%23410,18%15550,12%12360,09%6040,05%6110,05%1 338 38252,98%
mazowieckie827 92536,97%805 15335,96%270 19412,07%209 2429,34%51 3252,29%35 3251,58%27 9131,25%35830,16%30310,14%33080,15%12800,06%9950,04%2 253 49854,55%
opolskie153 24345,06%88 03725,89%50 64114,89%31 7319,33%42811,26%53601,58%43441,28%9360,28%6170,18%4370,13%2400,07%2380,07%342 40441,24%
podkarpackie186 11423,00%399 54049,37%130 08916,08%52 6506,51%19 7112,44%95881,18%67500,83%17430,22%11090,14%10140,13%4910,06%4610,06%814 27850,00%
podlaskie112 08025,87%172 41739,79%88 92920,52%36 7868,49%10 4492,41%53741,24%43911,01%8230,19%6460,15%6050,14%6080,14%1900,05%436 16646,13%
pomorskie444 96448,76%267 74929,34%87 8309,62%78 9368,65%71830,79%11 4381,25%99571,09%17050,19%11110,12%8970,10%4170,05%4540,05%918 32353,81%
śląskie765 20441,53%607 13332,95%172 5859,37%215 75111,71%16 1030,87%27 1861,48%26 4131,43%44120,24%30710,17%18810,10%12750,07%13410,07%1 854 13349,20%
świętokrzyskie120 71526,02%140 57030,31%122 37826,38%51 17211,03%15 3493,31%59771,29%45840,99%11220,24%6680,14%7230,16%2960,06%2960,06%467 12244,93%
warmińsko-mazurskie191 73038,81%131 21826,56%89 66718,15%55 26411,19%85311,73%63161,28%76261,54%13511,27%10400,21%5510,11%4300,09%2850,06%498 92744,33%
wielkopolskie527 74239,47%345 12025,81%226 75216,96%166 14312,42%26 7672,00%17 3261,30%18 2091,36%31370,23%23660,18%14430,11%9650,07%12570,09%1 346 46351,27%
zachodniopomorskie265 86042,54%148 87323,82%98 30715,73%82 03813,13%67261,08%94801,52%97671,56%13430,21%11120,18%7640,12%4010,06%3640,06%629 13846,79%
Polska5 429 66636,33%4 947 92733,10%2 259 09415,11%1 544 64210,33%269 3161,80%214 1161,43%188 5981,26%31 6910,21%23 5450,16%18 8280,13%10 3710,07%88950,06%15 046 35049,74%

W głosowaniu w pierwszej turze wyborów Donald Tusk z PO zwyciężył w 10 województwach: dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubuskim, mazowieckim, opolskim, pomorskim, śląskim, warmińsko-mazurskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim, zaś Lech Kaczyński z PiS – w sześciu pozostałych: lubelskim, łódzkim, małopolskim, podkarpackim, podlaskim i świętokrzyskim. Pod względem powiatów Donald Tusk wygrał w 188 ze wszystkich, Lech Kaczyński – w 124, a Andrzej Lepper z Samoobrony RP – w 64. Jarosław Kalinowski z PSL zwyciężył w jednej gminie (położonej w województwie mazowieckim). Pozostali kandydaci nie wygrali głosowania w żadnej jednostce terytorialnej.

Frekwencja

Według informacji podanej przez PKW frekwencja w wyborach do godz. 10:30 wyniosła w skali kraju 8,19%, a do godz. 16:30 – 34,58%. Ostatecznie do urn poszło 15 051 157 Polaków, a frekwencja w skali kraju wyniosła 49,74%.

godzinafrekwencja [%]
10:308,19
16:3034,58%
20:0049,74%
typ obwodufrekwencja [%]
Wieś45,06
Miasto52,40
Statki99,61
Zagranica71,48
Ogółem49,74

Najwyższą frekwencję zanotowano w województwie mazowieckim (54,55%), a najniższą w opolskim (41,24%). Wśród powiatów najwyższą frekwencję zanotowano w Sopocie (64,06%), a najniższą w powiecie krapkowickim (32,44%).

liczba
Mieszkańców38 028 391
Uprawnionych30 260 027
Wydane karty15 051 157
Głosów oddanych15 046 350
Głosów ważnych14 946 689
Głosów nieważnych99 661

Druga tura

Druga tura wyborów prezydenckich odbyła się 23 października 2005. Wystartowało w niej dwóch kandydatów, którzy w pierwszej turze zdobyli najwięcej głosów. Wyborcy mogli głosować w niej na Donalda Tuska albo Lecha Kaczyńskiego.

Kandydaci

Kandydaci:
ZdjęcieImię i nazwiskoPartia wystawiająca kandydataPartie udzielające poparciaKandydaci z pierwszej tury deklarujący poparcie
Lech Kaczyński.jpgLech Aleksander KaczyńskiPrawo i SprawiedliwośćRuch Patriotyczny (Ruch Katolicko-Narodowy i Ruch Odbudowy Polski), Polski Ruch Uwłaszczeniowy, Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe, Polskie Stronnictwo Ludowe, Samoobrona Rzeczpospolitej Polskiej, Liga Polskich RodzinLiwiusz Ilasz, Jarosław Kalinowski, Andrzej Lepper
Donald Tusk at the EPP Summit 13 December 2007.jpgDonald Franciszek TuskPlatforma Obywatelska Rzeczypospolitej PolskiejPartia Demokratyczna – demokraci.pl, Socjaldemokracja Polska, Inicjatywa dla PolskiHenryka Bochniarz, Marek Borowski
Wyniki II tury w poszczególnych powiatach
Wnętrze jednego z lokali wyborczych
Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 24 października 2005 r. w sprawie stwierdzenia wyników wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej

Oficjalne wyniki

KandydatGłosyProcent
Lech Aleksander Kaczyński8 257 46854,04%
Donald Franciszek Tusk7 022 31945,96%
Razem
(głosów ważnych oddanych)[7]
15 279 787100,0%
Frekwencja50,99%
WojewództwoLech KaczyńskiDonald TuskFrekwencja
#%#%#%
dolnośląskie533 88946,84%605 99353,16%1 150 80049,26%
kujawsko-pomorskie392 78952,51%355 24147,49%757 48046,41%
lubelskie611 60170,48%256 12829,52%875 87250,48%
lubuskie152 60942,44%206 97357,56%363 35545,66%
łódzkie614 08559,44%419 11840,56%1 045 85650,29%
małopolskie854 68860,62%555 28639,38%1 420 88656,16%
mazowieckie1 284 67755,32%1 037 41344,68%2 345 19356,59%
opolskie147 13141,87%204 28058,13%354 74742,72%
podkarpackie626 37272,66%235 67727,34%868 98853,37%
podlaskie279 91263,53%160 67836,47%444 32047,06%
pomorskie399 61342,78%534 39457,22%942 97655,23%
śląskie934 29249,11%968 21650,89%1 921 43250,97%
świętokrzyskie303 64564,93%164 01635,07%472 76645,49%
warmińsko-mazurskie231 65347,37%257 32952,63%495 63944,08%
wielkopolskie634 70047,53%700 58752,47%1 351 31351,40%
zachodniopomorskie255 81241,47%360 99058,53%623 39746,37%
Polska8 257 46854,04%7 022 31945,96%15 435 02050,99%

Frekwencja

godzinafrekwencja [%]
10:308,56
16:3035,45
20:0050,99

Według komunikatu podanego przez PKW do godziny 10:30 frekwencja w skali kraju wyniosła 8,56%. Najwyższa (28,53%) była w gminie Korzenna w powiecie nowosądeckim w województwie małopolskim, zaś najniższa (1,65%) w gminie Wądroże Wielkie w powiecie jaworskim w województwie dolnośląskim.

Do godziny 16:30 frekwencja w skali kraju wyniosła 35,45% i była wyższa w stosunku do pierwszego głosowania o blisko punkt procentowy. Najwyższa (60,13%) była w gminie Godziszów w powiecie janowskim w województwie lubelskim, zaś najniższa 16,29% w gminie Trzciel w powiecie międzyrzeckim w województwie lubuskim.

typ obwodufrekwencja [%]
Wieś45,72
Miasto54,03
Statki100,00
Zagranica60,19
Ogółem50,99

Najwyższą frekwencję zanotowano w województwie mazowieckim (54,55%), a najniższą w opolskim (41,24%). Wśród powiatów najwyższą frekwencję zanotowano w Sopocie (64,06%), a najniższą w powiecie krapkowickim (32,44%).

liczba
Mieszkańców38 028 391
Uprawnionych30 279 209
Wydane karty15 439 684
Głosów oddanych15 435 020
Głosów ważnych15 279 787
Głosów nieważnych159 897

Kalendarium

  • 19 marca

Lech Kaczyński rozpoczął prezentację spotów reklamowych na antenie TVP przed ogłoszeniem kalendarza wyborczego, co wywołało jednak kontrowersje, gdyż Państwowa Komisja Wyborcza uznała za niezgodne z prawem prowadzenie kampanii wyborczej przed oficjalnym ogłoszeniem kalendarza wyborczego.

  • 23 marca

PKW w swoim oświadczeniu uznała, że emitowanie spotów telewizyjnych jest dozwolone wyłącznie od 15 dnia przed terminem wyborów. Mimo to ukazały się również spoty z udziałem Donalda Tuska i Marka Borowskiego. Kandydaci i ich sztaby bronili się przed zarzutami, twierdząc, że spoty reklamowe promują ich partie, a nie osoby kandydatów na prezydenta.

  • 11 sierpnia

Anna Jarucka przesłała pismo komisji ds. PKN Orlen, dotyczące domniemanej zmiany oświadczenia majątkowego przez marszałka Sejmu Włodzimierza Cimoszewicza.

  • 2 września

Zbigniew Religa oficjalnie ogłosił, że rezygnuje. Swoje poparcie przekazał Donaldowi Tuskowi[8].

  • 14 września

Z kandydowania zrezygnował Włodzimierz Cimoszewicz, nie udzielając żadnemu kandydatowi swojego poparcia oraz zapowiedział wycofanie się z życia publicznego[9].

  • 24 września

Zginął w wypadku samochodowym Daniel Podrzycki, kandydat Polskiej Partii Pracy[10].

  • 4 października

Maciej Giertych wycofał się z wyborów prezydenckich. Wezwał też innych kandydatów, którzy nie mają szans na zwycięstwo, aby również zrezygnowali, umożliwiając rozstrzygnięcie tych wyborów już w I turze[11].

  • 5 października

Leszek Bubel, Adam Słomka, Liwiusz Ilasz, Stanisław Tymiński i Jan Pyszko złożyli protest do PKW przeciwko dyskryminowaniu ich przez media publiczne.

  • 12 października

Partia Demokratyczna zdecydowała, iż w drugiej turze wyborów prezydenckich poprze Donalda Tuska.

  • 13 października

Marek Borowski stwierdził, iż w drugiej turze wyborów prezydenckich bliżej jest mu do Donalda Tuska i to na niego odda swój głos.

  • 14 października

Polskie Stronnictwo Ludowe i Jarosław Kalinowski poparli przed drugą turą wyborów prezydenckich kandydaturę Lecha Kaczyńskiego.

  • 18 października

Andrzej Lepper oficjalnie poparł kandydaturę Lecha Kaczyńskiego.

Finanse w kampanii

Koszty kampanii zewnętrznej komitetów Donalda Tuska oraz Lecha Kaczyńskiego (źródło: Fundacja Batorego)

Zgodnie z prawem wszystkie komitety wyborcze złożyły raporty dotyczące wydatków do Państwowej Komisji Wyborcze. Raporty sztabów Donalda Tuska, Andrzeja Leppera, Leszka Bubla, Jana Pyszki, Liwiusza Ilasza oraz Janusza Korwin-Mikkego zostały odrzucone, co wiązało się z nałożeniem na nie kar finansowych. Komitet Donalda Tuska przekroczył limit sumy wydatków oraz zbyt wiele przeznaczył na ogłoszenia wyborcze w telewizji. Uchybienia innych komitetów miały różny charakter i dotyczyły zwykle niezgodności w finansach z prawem wyborczym. Sprawozdania Lecha Kaczyńskiego, Henryki Bochniarz, Marka Borowskiego, Jarosława Kalinowskiego, Stanisława Tymińskiego oraz Adama Słomki zostały przyjęte przez PKW.

Należy podkreślić, że komisja oceniała wyłącznie zgodność informacji przedstawionych przez komitety z ustawą. Jeżeli zataili niekorzystne wydatki lub posłużyli się „kreatywną księgowością”, PKW nie była w stanie ocenić skali takich zjawisk. Prawo nie zezwalało tej instytucji na rzeczywiste sprawdzenie wydatków poniesionych w czasie kampanii. Jeżeli komitet złamał prawo i sam na siebie nie doniósł w sprawozdaniu, zostało ono przyjęte.

Próbę niezależnej oceny faktycznych kosztów kampanii podjęła Fundacja Batorego. W sporządzonym raporcie oceniono zarówno jakość sprawozdań, jak i rzetelność w przedstawieniu rzeczywistych wydatków. Niezależni eksperci doszukali się wielu nieprawidłowości również w wydatkach komitetów, których sprawozdania zaakceptowała PKW[12]. Fundacja stworzyła zespół monitorujący, który w oparciu o niezależne dane szacował koszt reklam wyborczych. Potem przeprowadzono analizę raportów finansowych. Porównano sposób zaksięgowania wydatków z załączonymi fakturami. Okazało się, że komitet wyborczy Lecha Kaczyńskiego źle przypisał sporą część wydatków na kampanię zewnętrzną, co zmniejszyło oficjalną kwotę wydatków na tablice reklamowe.

W programie TVN 13 czerwca 2006 Jacek Kurski oskarżył komitet wyborczy Donalda Tuska o wykorzystanie billboardów odkupionych za bezcen od PZU w czasie kampanii wyborczej. Poseł PiS stwierdził, że pochodziły one z akcji na rzecz bezpieczeństwa na drogach „Stop wariatom drogowym”, którą ubezpieczyciel miał nagle przerwać, aby przekazać miejsca na reklamy kandydatowi PO. Według Jacka Kurskiego był to efekt zmowy między pracownikami PZU oraz sztabem Donalda Tuska[13]. W reakcji na doniesienia posła PiS, 19 czerwca prokuratora wszczęła śledztwo w tej sprawie[14].

W odpowiedzi 20 czerwca przedstawiciele sztabu Donalda Tuska zarzucili komitetowi Lecha Kaczyńskiego, że to on korzystał z usług firm, które wcześniej prowadziły kampanię „Stop wariatom drogowym”. Posłowie PO stwierdzili, że w sprawozdaniu komitetu wyborczego Kaczyńskiego wykazano zakup większej ilości tablic reklamowych za mniejszą sumę niż w sprawozdaniu komitetu Donalda Tuska. Zdaniem posłów Platformy miało to prowadzić do wniosku, że kandydat PiS kupował swoje billboardy niezwykle tanio[15].

Zwycięstwo Lecha Kaczyńskiego

Lech Kaczyński wygrał wybory prezydenckie, uzyskując poparcie 54,04% wyborców przy frekwencji 50,99%[16]. Po raz pierwszy w historii bezpośrednich wyborów prezydenckich w Polsce zwycięskiemu kandydatowi I tury wyborów nie udało się osiągnąć ostatecznego sukcesu w II turze.

Największe poparcie Lech Kaczyński uzyskał w drugiej turze w województwach: podkarpackim, lubelskim, świętokrzyskim, podlaskim, małopolskim, łódzkim, mazowieckim i kujawsko-pomorskim. Wygrał też w 249 powiatach (licząc grodzkie).

Ważność wyborów

23 listopada 2005 Sąd Najwyższy w składzie całej Izby Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych po rozpoznaniu wniesionych protestów wyborczych rozstrzygnął uchwałą (III SW 195/05) o ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej w dniu 23 października 2005.

Zobacz też

Uwagi

  1. Wysunięta przez Partię Demokratyczną – demokraci.pl.
  2. Wystartował jako kandydat niezależny.
  3. Wystartował jako kandydat niezależny.

Przypisy

  1. Informacja o wydatkach z budżetu państwa poniesionych na przygotowanie i przeprowadzenie wyborów. pkw.gov.pl.
  2. Jarosław Jakimczyk, Tomasz Butkiewicz, Makler Cimoszewicz, „Wprost” nr 36/2005.
  3. Córka Cimoszewicza wygrała z Wprost. newsweek.pl, 2 października 2009.
  4. Źródła teraźniejszości, [w:] Jarosław Kaczyński, Polska naszych marzeń, wyd. I, Lublin: Akapit Sp. z o.o., 2011, s. 52, ISBN 978-83-7825-000-5.
  5. Asystentka b. premiera skazana. polskieradio.pl, 31 maja 2010.
  6. Wydano 15 051 157 kart do głosowania; z urn wyjęto 15 046 350 kart, z których 99 661 było nieważnych.
  7. Wydano 15 439 684 kart do głosowania; z urn wyjęto 15 435 020 kart, z których 155 233 były nieważne.
  8. Religa rezygnuje na rzecz Tuska. nowosci.com, 2 września 2005.
  9. Anita Werner: Nieoficjalnie. Pointa, 2012, s. 104. ISBN 978-83-924991-4-5.
  10. Strona Daniela Podrzyckiego.
  11. Maciej Giertych wycofał się z wyborów prezydenckich. pb.pl, 4 października 2005.
  12. Wybory prezydenckie 2005, monitoring finansów wyborczych, Warszawa 2006, Program Przeciw Korupcji Fundacji im. Stefana Batorego realizowany przy współpracy Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, ISBN 83-89406-67-5.
  13. Kurski: kampanię Tuska finansował PZU. wp.pl, 14 czerwca 2006.
  14. Afera billboardowa – prokuratura wszczęła śledztwo. money.pl, 19 czerwca 2006.
  15. „Firmy zw. z PZU obsługiwały kampanię Kaczyńskiego”. wp.pl, 20 czerwca 2006.
  16. Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 24 października 2005 r. o wynikach ponownego głosowania i wyniku wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2005 r. nr 208, poz. 1739)

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

A. Lepper.jpg
Autor: Ryszard Hołubowicz, Licencja: CC BY-SA 3.0
Andrzej Lepper
Amerykanski adwokat USA Liviusz Ilasz.jpg
Autor: Moon1978, Licencja: CC BY-SA 4.0
Amerykański adwokat USA Liwiusz Ilasz
Adam Słomka Sejm 2016.jpg
Autor: Adrian Grycuk, Licencja: CC BY-SA 4.0
Adam Słomka w Sejmie
POL urna wyborcza.svg
Autor: unknown, Licencja: CC BY-SA 2.5
Janusz Korwin Mikke w Koninie.jpg
Autor: Flyz1, Licencja: CC BY-SA 4.0
Przewodniczący KNP - Janusz Korwin-Mikke na spotkaniu z sympatykami w Koninie.
Kalinowski, Jaroslaw-2504.jpg
(c) Foto-AG Gymnasium Melle, CC BY-SA 3.0
Jaroslaw Kalinowski
Maciej Giertych.jpg
Autor: kruk1959, Licencja: CC BY 3.0
Maciej Giertych, profesor nauk leśnych i polityk.
Präsidentschaftswahl Polen 2005 Runde 2.svg
Autor:
  • Robert Wielgórski
  • Furfur
, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wybory prezydenckie w Polsce w 2005 roku - wyniki II tury (23.10.2005) z podziałem na powiaty.
Zbigniew Religa.jpg
Autor: unknown, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Lech Kaczyński.jpg
Autor: Chancellery of the President of the Republic of Poland, Licencja: GFDL 1.2
Były Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński
Marek Borowski10.jpg
Autor: Ewa Dryjanska, Licencja: CC BY-SA 3.0
Polski polityk, Marek Borowski
Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 24 października 2005 r. w sprawie stwierdzenia wyników wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.jpg
Uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 24 października 2005 r. w sprawie stwierdzenia wyników wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
Kamp zew prez RP 2006 Tusk Kacz.svg
Autor: Autor nie został podany w rozpoznawalny automatycznie sposób. Założono, że to Superborsuk (w oparciu o szablon praw autorskich)., Licencja: CC-BY-SA-3.0

Kampania zewnętrzna w wyborach na urząd prezydenta RP, Donald Tusk, Lech Kaczyński Oparte na raporcie Fundacji Batorego:

http://www.batory.org.pl/doc/monitoring-finansow-wyborczych-2005.pdf
Włodzimierz Cimoszewicz (senator).jpg
Autor: Polish Senat (Senat RP) www.senat.gov.pl/, Licencja: CC-BY-SA-3.0
Włodzimierz Cimoszewicz
Leszek Bubel.JPG
Autor: Halicki, Licencja: CC BY-SA 3.0
Leszek Bubel podczas spotkania członków PPPP (Polskiej Partii Przyjaciół Piwa).
WyboryPrezydenckie2005-2.tura.jpg
Wybory prezydenckie 2005 w Polsce (druga tura 23 października). Wrocław: wnętrze jednego z lokali wyborczych (w całym kraju było 25.000 lokali dla ponad 30 milionów uprawnionych do głosowania Polaków).
Stan Tyminski.jpg
Autor: Sławek, Licencja: CC BY-SA 2.0
Stanisław Tymiński (Stan Tymiński)
18 maja 2005 Kwasniewski i Cimoszewicz.jpg
Autor: unknown, Original uploader was Rumun999 at pl.wikipedia, Licencja: GFDL 1.2
Ogłoszenie terminów wyborów prezydenckich w 2005. Data zrobienia zdjęcia - 2005-05-18.
Wybory prezydenckie 2005 I tura.png
Autor: Wolfgang (Gdynia-Poland), Licencja: CC BY-SA 3.0
Wybory prezydenckie w Polsce w 2005 roku - wyniki I tury (09.10.2005) z podziałem na powiaty