Wyspa Północna (Nowa Zelandia)

Wyspa Północna
Ilustracja
Państwo Nowa Zelandia
AkwenOcean Spokojny
ArchipelagNowa Zelandia
Powierzchnia115 778 km²
Populacja (VI 2009)
• liczba ludności
• gęstość

3 287 600
28,4 os./km²
Położenie na mapie Nowej Zelandii
Mapa konturowa Nowej Zelandii, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Wyspa Północna”
Ziemia39°S 176°E/-39,000000 176,000000
Mapa wyspy

Wyspa Północna (ang. North Island, maoryski Te Ika-a-Māui) – jedna z dwóch głównych wysp Nowej Zelandii (druga to Wyspa Południowa). Powierzchnia wyspy wynosi 115 778 km² co daje jej 14 miejsce na świecie. Jest to wyspa kontynentalna. Najwyższym punktem wyspy jest wulkan Ruapehu, który wznosi się na wysokość 2797 m n.p.m.

Najbardziej wysunięty na południe punkt wyspy to przylądek Palliser.

Wyspa Północna w mitologii

Według mitologii Maoryskiej Wyspy Północne i Południowe Nowej Zelandii powstały dzięki działaniom półboga Maui. Półbóg Maui i jego bracia łowili ryby z czółna (Wyspy Południowej), kiedy złapał wielką rybę i wyciągnął ją z morza. Kiedy nie patrzył, jego bracia walczyli o rybę i posiekali ją. Ta wielka ryba stała się Wyspą Północną, stąd nazwa Maorysów na Wyspie Północnej to Te Ika-a-Maui („Ryba Maui”). Uważa się, że góry i doliny powstały w wyniku siekania ryb przez braci Maui. Do początku XX wieku alternatywną nazwą Maorysów dla Wyspy Północnej była Aotearoa. W obecnym użyciu Aotearoa to zbiorowa nazwa Maorysów dla Nowej Zelandii jako całości.

Regiony Wyspy Północnej

Na Wyspie Północnej utworzonych jest 9 regionów administracyjnych.

Miasta Wyspy Północnej

Na Wyspie Północnej położonych jest kilka ważniejszych miast Nowej Zelandii, m.in. Wellington, stolica kraju oraz Auckland, największe miasto Nowej Zelandii. Około 76% Nowozelandczyków mieszka na Wyspie Północnej. Ważniejsze miasta to (dane szacunkowe z VI 2009[1]):

Panorama Auckland ze Sky Tower
Manukau
  • Wanganui – 39,6 tys.
  • Upper Hutt – 37,13 tys.
  • Gisborne – 33,9 tys.
  • Pukekohe – 25,32 tys.
  • Paraparaumu – 25,26 tys.
  • Taupo – 22,07 tys.
  • Masterton – 19,34 tys.
  • Levin – 19,01 tys.
  • Whakatane – 18,45 tys.
  • Cambridge – 16,11 tys.
  • Te Awamutu – 15 tys.
  • Feilding – 13,93 tys.
  • Tokoroa – 12,74 tys.
  • Hawera – 10,53 tys.

Do dużo mniejszych zaliczyć można m.in.:

  • Thames – 6,81 tys.
  • Huntly – 6,75 tys.
  • Kerikeri – 6,69 tys.
  • Matamata – 6,41 tys.
  • Stratford – 5,36 tys.
  • Foxton – 4,29 tys.
  • Carterton – 4,09 tys.
  • Pahiatua – 2,49 tys.
  • Bulls – 1,58 tys.
  • Coromandel – 1,49 tys.
  • Ahipara – 1,19 tys.

Półwyspy i przylądki

  • Coromandel Peninsula
  • Northland Peninsula
  • Cape Palliser
  • Cape Reinga
  • East Cape
  • North Cape

Zatoki i wybrzeża

Hauraki Gulf
  • Bay of Islands
  • Bay of Plenty
  • Hauraki Gulf
  • Hawke Gulf
  • Ninety Mile Beach
  • North Taranaki Bight
  • South Taranaki Bight

Jeziora i rzeki

  • Lake Taupo
  • Waikato River
  • Whanganui River

Najwyższe szczyty

Tongariro National Park
  • Ruapehu (2797 m)
  • Egmont/Taranaki (2518 m)
  • Ngauruhoe (2291 m)
  • Tongariro (1978 m)
  • Mangaweka (1733 m)
  • Hikurangi (1440 m)
  • Raukumara (1413 m)
  • Tarawera (1111 m)

Lasy i parki narodowe

  • Egmont National Park
  • Tongariro National Park
  • Waipoua Kauri Forest
  • Whanganui National Park

Jaskinie

  • Waitomo Caves

Przypisy

Media użyte na tej stronie

Geographylogo.svg
Autor: Andrew Fitzsimon, Licencja: CC0
Geography logo
Flag of New Zealand.svg
Flag of New Zealand. Specification: http://www.mch.govt.nz/nzflag/description.html , quoting New Zealand Gazette, 27 June 1902.
Dark Green 004040 pog.svg
Autor: One Salient Oversight, Licencja: CC0
modded File:Blue pog.svg
NZNorthIsland.png
New Zealand North Island.
Manukau 170.JPG
Autor: Schwede66, Licencja: CC BY-SA 4.0
Manukau City Centre, an example of utter lack of good urban design
Auckland City From the Sky Tower.png
en:Auckland City seen from the en:Sky Tower, looking north-eastward. Photographed by Alex Bond.
Mount Tongariro 2003.jpg
Mount Tongariro, New Zealand.
NewZealand.A2002296.2220.250m North Island crop.jpg
This satellite image of New Zealand's North Island has been cropped from an image of both of New Zealand's main islands. "This stunning true-color image provides a rare, cloud-free look at the island nation of New Zealand, including most of its North and South Islands. This scene was acquired by the Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer (MODIS), flying aboard NASA’s Terra satellite, on October 23, 2002. New Zealand is situated in the South Pacific Ocean, roughly 2,000 km (1,250 miles) southeast of Australia. Wellington, the capital of New Zealand, is located on the southern tip of the North Island, looking across Cook Strait toward South Island."
Hauraki Gulf (1333122352).jpg
Autor: Sids1 from New Zealand, Licencja: CC BY 2.0
The Hauraki Gulf is a coastal feature of the North Island of New Zealand. It lies between Auckland, the Coromandel Peninsula, and the Hauraki Plains. Hauraki is Māori for north wind