Wywłócznik okółkowy
![]() | |
Systematyka[1][2] | |
Domena | |
---|---|
Królestwo | |
Podkrólestwo | |
Nadgromada | |
Gromada | |
Podgromada | |
Nadklasa | |
Klasa | |
Nadrząd | |
Rząd | |
Rodzina | |
Rodzaj | |
Gatunek | wywłócznik okółkowy |
Nazwa systematyczna | |
Myriophyllum verticillatum L. Sp. pl. 2:992. 1753 | |
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |
![]() |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Myriophyllum_verticillatum_turion.jpeg/240px-Myriophyllum_verticillatum_turion.jpeg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Myriophyllum_verticillatum_M._spicatum_jezioro_Ostr%C3%B3w_Pojezierze_My%C5%9Bliborskie.jpg/240px-Myriophyllum_verticillatum_M._spicatum_jezioro_Ostr%C3%B3w_Pojezierze_My%C5%9Bliborskie.jpg)
Wywłócznik okółkowy (Myriophyllum verticillatum L.) – gatunek rośliny wodnej z rodziny wodnikowatych. Jest szeroko rozprzestrzeniony na wszystkich kontynentach półkuli północnej. W Polsce dość pospolity.
Morfologia
- Pokrój
- Bylina podwodna (hydrofit), swobodnie pływająca, bardzo rzadko zakorzeniona w podłożu. Makrofit.
- Łodygi
- Długości do 3 m, nierozgałęzione, łamliwe. Czasem u form lądowych, tworzą się proste, płożące się kłącza.
- Kwiaty
- Kwiatostany wyrastają nad powierzchnię wody. Kwitnie od czerwca do września. W kwiatostanie znajdują się trzy rodzaje kwiatów: żeńskie, męskie i obupłciowe. Pręciki (z wiotkimi nitkami) produkują dużo lekkiego pyłku. Zapylenie przez wiatr.
- Owoce
- W postaci drobnych pestkowców – mają zdolność do unoszenia się na wodzie (pływają). Mięsista część owocni z czasem gnije, a wtedy pestka opada na dno, gdzie następuje kiełkowanie. W rozsiewaniu owoców bierze udział również lód, gdyż owocostany wmarzają w lód i w czasie wiosennych roztopów przenoszone są wraz z krą lodową.
Biologia
Rozmnażanie odbywa się głównie sposobem wegetatywnym: przez fragmentację kruchych pędów oraz za pomocą turionów. Turiony służą również do przezimowania, ponieważ reszta rośliny gnije późną jesienią. Turiony dobrze znoszą niską temperaturę i wmarznięcie w lód. Na liściach znajdują się wielokomórkowe gruczołki, produkujące śluz i myriofilinę (glikozyd) – szczególnie licznie występują na młodych roślinach.
Ekologia
Występuje w litoralu jezior i dużych rzekach w strefie roślinności elodeidowej. Zasiedla wody eutroficzne, ubogie w związki wapnia, zarówno w wodach stojących jak i wolno płynących, na podłożu mulistym, gliniastym lub torfowym, sięgając do głębokości 3-5 m. Roślina wrażliwa jest na silne falowanie. Występuje zwykle w małych i niezbyt głębokich zbiornikach wodnych: starorzeczach, stawach, gliniankach, torfiankach, rowach melioracyjnych ze stojącą lub wolno płynącą wodą. W przeciwieństwie do Myriophyllum spicatum nie jest właściwym gatunkiem jeziornym. Podczas wysychania zbiornika może tworzyć formę lądową, znacznie mniejszą od wodnej i tworzącą małe turiony. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Potametea, Ass. Myriophylletum verticillati[4].
Zastosowanie
Bywa wykorzystywany do obsadzania ogrodów wodnych, nie jest zbyt wymagający, nie potrzebuje dodatkowego nawożenia, zwłaszcza organicznego. Jest całkowicie mrozoodporny (strefy mrozoodporności 3-10[5]). Rozmnaża się łatwo przez ukorzenianie oderwanych kawałków pędu.
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-07-07] (ang.).
- ↑ Myriophyllum verticillatum, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
- ↑ Matuszkiewicz Władysław. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wyd. Naukowe PWN, Warszawa, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Geoffrey Burnie i inni, Botanica : ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag GmbH, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .
Bibliografia
- Zbigniew Podbielkowski: Zarys hydrobotaniki. Tomaszewicz Henryk. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 1979. ISBN 83-01-00566-1.
- African Plant Database: 13689
- BioLib: 3617
- EoL: 583247
- EUNIS: 175234
- Flora of China: 200015099
- FloraWeb: 3812
- GBIF: 5361779
- INaturalist: 78158
- IPNI: 430479-1
- ITIS: 27040
- NCBI: 208876
- The Plant List: kew-2366658
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:430479-1
- Tela Botanica: 43411
- Tropicos: 15000051
- USDA PLANTS: MYVE3
Media użyte na tej stronie
Autor: Traper Bemowski, Licencja: CC BY 3.0
Wywłóczniki okółkowy i kłosowy (w tle) w jeziorze Ostrów na Pojezierzu Myśliborskim
Autor: Kenraiz Krzysztof Ziarnek, Licencja: CC BY-SA 4.0
Wywłócznik okółkowy
Autor: Kristian Peters -- Fabelfroh 15:07, 31 January 2006 (UTC), Licencja: CC-BY-SA-3.0
Turion eines Quirl-Tausendblattes Myriophyllum verticillatum