Zaria (miasto)

Zaria
Ilustracja
Brama do pałacu emira
Flaga
Flaga
Państwo Nigeria
StanKaduna
Data założenia1536
Powierzchnia300 km²
Populacja (2010)
• liczba ludności

667 425
Położenie na mapie Nigerii
Ziemia11°04′N 7°42′E/11,066667 7,700000
Uniwersytet Ahmadu Bello

Zaria (dawniej: Zazzau[1]) – miasto w północnej Nigerii, w stanie Kaduna. Około 670 tys. mieszkańców (2010)[2].

Historia

Prawdopodobnie założone około 1536 roku, później stało się stolicą państwa Hausa. Twierdza zapewniała ochronę przed ustawicznymi napadami Tuaregów i Fulanów, którzy wyprawiali się na osiadłych rolników. Hausa budowali twierdze otaczane laterytowymi murami, a pola uprawne znajdowały się w dużej części wewnątrz tych murów (tereny rolnicze nadal zajmują ⅔ obrębu wewnętrznego murów). Każde z domostw było ponadto dodatkowo małą twierdzą. Rozwój miasto zawdzięczało położeniu na szlaku handlowym znad Morza Śródziemnego nad Zatokę Gwinejską. Na północ transportowano złoto i sól, a na południe wyroby żelazne, tkaniny i daktyle. Szlak opanowany był przez muzułmanów, którzy siłą narzucali islam na tych terenach. Hausa z Zarii stali się w ten sposób wyznawcami tej religii[1].

Kolejny etap rozwojowy nastąpił w końcu XIX wieku, za sprawą kolonizacji angielskiej. Muzułmanie silnie się jej opierali. Powstały nowe dzielnice miasta, budowane na wzór brytyjski (Tudun Wada-Wusasa, Sabon Gari-Township). Sprowadzano osadników z Anglii, ale też z innych plemion afrykańskich. Celem wprowadzenia wielokulturowości było rozbicie jednorodności plemiennej Hausa. Do dziś istnieją podziały dzielnicowe w mieście - Starą Zarię zamieszkują muzułmanie Hausa i Fulani, Wusasa i Sabon Gari są zasiedlone przez w większości chrześcijańską ludność Joruba, Tiw i Libańczyków[1].

Zabudowa

Stare miasto w widłach rzek Galma i Saye, to przykład obronnej architektury Hausa, zwanej "birni". Osią założenia jest główna droga z targowiska, poprzez pałac emira, do meczetu. Uliczki są tu wąskie, a zabudowa z małymi oknami wychodzącymi z reguły na dziedziniec, bardzo zagęszczona - na 1 km² przypada 15.000 mieszkańców. Na północ od starówki znajdują się dzielnice Wusasa, Sabon Gari i Tudun, zabudowane w myśl zasad angielskich. Najnowsza część to Samaru, gdzie w 1962 zbudowano obiektu uniwersyteckie. Laterytowy meczet centralny w 1940 wyremontowano i otoczono murem. Budynki pałacowe emira również wzniesiono z laterytu. Zachowały się dość liczne warsztaty farbiarskie z pojemnikami do barwienia tkanin pod gołym niebem[1].

Gospodarka

Zaria jest głównym punktem skupu bawełny, tytoniu, orzeszków ziemnych, owoców masłosza oraz skór[3]. Jest także centrum edukacyjnym północy Nigerii. W mieście jest Centrum Edukacyjne Lotnictwa a w odległości 11 km od miasta zlokalizowany jest Uniwersytet Ahmadu Bello oraz Institut Badań Rolniczych oraz Nigeryjski Instytut Skór[3].

Przypisy

  1. a b c d Marian Nowakowski, Rozwój miasta Zazzau, w: Poznaj Świat, nr 2/1982, s.9-11, ISSN 0032-6143
  2. World Gazetteer
  3. a b Zaria (ang.). Encyklopedia Britannica. [dostęp 23-11-3012].

Media użyte na tej stronie

Nigeria location map.svg
(c) Uwe Dedering z niemieckiej Wikipedii, CC BY 3.0
Location map of Nigeria

Equirectangular projection. Geographic limits of the map:

  • N: 14° N
  • S: 4° N
  • W: 2° E
  • E: 15° E
Zaria Emir's palace gate.jpg
Autor: Shiraz Chakera, Licencja: CC BY-SA 2.0
New Gate to the palace of the Emir of Zaria, Nigeria
Ahmadu bello university senate.jpg
Senate building of the AHMADU BELLO UNIVERSITY Zaria,in Nigeria, the second biggest university of Africa
Flag of the Zaria Emirate.svg
Autor: Orange Tuesday, Licencja: CC BY-SA 3.0
Flag of the Zaria Emirate in Nigeria