Zawór

Zawór – urządzenie do zamykania otworów, wylotów, do regulowania przepływu płynów (cieczy lub gazów) przez przewody, jak i zapobieganiu ich cofania. Również do regulacji ciśnienia, jak i kontrolowanego uwalniania ciśnienia.

Rozróżniamy dwa główne rodzaje zaworów: kulowy i tłokowy.

  • w zaworze kulowym znajduje się obrotowa kula z przelotem – przekręcenie kurka powoduje otwarcie lub zamknięcie zaworu przez zmianę ustawienia osi przelotu względem korpusu
  • w zaworze tłokowym kręcenie kurkiem powoduje wsuwanie i wysuwanie tłoka zamykającego przepływ.

Podział zaworów

Zawory klasyfikuje się, w zależności ich przeznaczenia, następująco:

  • regulacyjne
  • zamykające – przeznaczone do pracy przy skrajnych położeniach zawieradła, czyli przy całkowitym otwarciu lub zamknięciu otworu przepływającego.
Zawór bezpieczeństwa
  • rozdzielcze – służą do zmiany drogi przepływającego czynnika. Stosowane są one na przykład w rozgałęzieniach przewodów.
  • bezpieczeństwa – umożliwiające awaryjne wypłynięcie płynu z przewodu lub zbiornika w przypadku przekroczenia określonego ciśnienia
  • zwrotne – umożliwiające przepływ płynu tylko w jednym kierunku

W zależności od rodzaju ruchu zawieradła i sposobu zmiany przekroju otworu przepływowego wyróżnia się:

  • zawory przykrywające – zawieradło przesuwa się w kierunku prostopadłym do powierzchni uszczelniającej gniazda
    • zawory wzniosowe
    • klapy
    • zawory membranowe
  • zawory zasłaniające – zawieradło przesuwa się stycznie do powierzchni uszczelniającej gniazda
    • zawory zasuwowe – stosowane w przewodach o większych średnicach (rurociągach) celem odcinania przepływu medium. Do ich zalet zalicza się przepływ prostoliniowy. Zawory te nie nadają się do regulacji przepływu, gdyż występują w nich zbyt duże opory przepływu oraz mają one charakterystykę dalece odbiegającą od liniowej. Ponadto próby dławienia przepływu zasuwami narażają te urządzenia na szybkie zniszczenie z uwagi na korozyjną działalność kawitacji.
    • zawory kurkowe – elementem zamykającym jest obrotowy stożek lub walec o osi obrotu prostopadłej do kierunku przepływu
    • zawory motylkowe (tzw. przepustnice)
  • zawory iglicowe – elementem zamykającym przepływ jest iglica. Są one stosowane w motoryzacji i w osprzęcie instalacji automatyki przemysłowej.


Zobacz też

Media użyte na tej stronie

Proportional-Safety Valve.svg
Autor: , Licencja: CC-BY-SA-3.0
Proportional-Sicherheitsventil