Zbroja

Typy zbroi
Francuska zbroja płytowa w muzeum Rüstkammer w Dreźnie
półzbrojek bogaty polski
Półzbroja husarska
Repliki zbroi średniowiecznych
Rycerz w pełnej zbroi na opancerzonym koniu z XVI w.
Słoń w ciężkiej zbroi łuskowej

Zbroja (pancerz) – część pasywnego uzbrojenia ochronnego wojowników, stosowana od starożytności do ok. XVII wieku. W Polsce przetrwały aż do wieku XVIII jako zbroje husarskie i kolczugi pancernych.

Elementy zbroi pojawiały się później, jednak były to odosobnione przypadki. Na XVIII oraz XIX-wiecznych polach bitew walczyli ciężkozbrojni jeźdźcy, kirasjerzy, na wyposażeniu których były kirysy oraz skórzane bądź żelazne hełmy – tzw. kaski. Podczas I wojny światowej uprzywilejowani oficerowie zaopatrzeni byli w tzw. pancerze okopowe, które miały za zadanie osłaniać dowódców przed m.in. pociskami szrapnelowymi. Pod koniec XX wieku wrócono do idei wykorzystywania pancerzy w uzbrojeniu żołnierzy w postaci płyt ceramicznych lub tytanowych uzupełniających kamizelki kuloodporne.

Termin „zbroja” jest nieprecyzyjny, ponieważ niektórzy bronioznawcy (np. Andrzej Nowakowski w Uzbrojenie średniowieczne w Polsce) wprowadzają podział na dwa odrębne typy uzbrojenia ochronnego: pancerza jako ochrony elastycznej, oraz zbroi wykonanej ze sztywnych elementów. Ów podział jest dość płynny, zaś w obiegowym znaczeniu oba pojęcia są tożsame.

Podział na typy

Pancerze:

Zbroje właściwe:

Zbroje zwierzęce

Opancerzenie samego jeźdźca nie wystarczało do skutecznej walki, więc zaczęto wytwarzać zbroje również dla zwierząt bojowych. Najczęściej zbroje wykonywano dla koni, słoni bojowych, a czasem dla katafrackich wielbłądów.

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Media użyte na tej stronie

Dresden-Zwinger-Armoury-Armor.02.JPG
Dresdner Zwinger, 16th or 17th century armour and weapons. This is a knight and horse armour.
Zbroje rycerskie.jpg
Autor: Kobretti, Licencja: CC BY-SA 3.0
Repliki zbroi średniowiecznych
Elephant in Battle.jpg
ndian and Himalayan Art

Elephant in Battle Made in Kota, Rajasthan, India

c. 1750-70

Artist/maker unknown, India

Opaque watercolor, gold, and silver on paper 15 3/4 x 18 7/8 inches (40 x 47.9 cm)

Currently not on view

1994-148-394 Stella Kramrisch Collection, 1994

Label

The Indian elephant was used as a primary battle engine for over two thousand years across the subcontinent and was valued by rulers far above horses. In this painting, a heavily armored battle elephant rampages across a bright yellow Weld amid troops mounted on horses. On his back are two soldiers armed with spears, arrows, and swords; the foremost is the mahout who wields the elephant goad that could give a trained elephant over a hundred commands by gentle touches to different parts of the animal's body. The elephant has chains on its legs and carries more in its trunk. They would have served as flails to attack the enemy infantry. At some point after its making, this vivid painting appears to have been cut down from a larger work and an apparently spurious inscription was added on the back.
Rüstkammer, Dresden - armour.jpg
Autor: Pudelek (Marcin Szala), Licencja: CC BY-SA 3.0
Rüstkammer, Dresden - plate armour. France, before 1588
Polzbrojek.bogaty.polski.jpg
półzbrojek bogaty polski