Zdziar nad Sazawą
Panorama miasta od południa | |||||
| |||||
Państwo | |||||
---|---|---|---|---|---|
Kraj | |||||
Powiat | |||||
Burmistrz | Zdeněk Navrátil | ||||
Powierzchnia | 37,06 km² | ||||
Wysokość | 580 m n.p.m. | ||||
Populacja (2006) • liczba ludności |
| ||||
Kod pocztowy | 591 01 | ||||
Tablice rejestracyjne | J | ||||
Położenie na mapie Czech (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |||||
![]() | |||||
Strona internetowa | |||||
Portal ![]() |
Zdziar nad Sazawą (cz. Žďár nad Sázavou, niem. Saar) – miasto w Czechach, w kraju Wysoczyna, siedziba powiatu Zdziar nad Sazawą. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 3 706 ha, a liczba jego mieszkańców 24 030 osób.
Historia
Już około 1100 r. w pobliżu dzisiejszej lokalizacji zamku znajdowała się obronna osada kontrolująca przeprawę przez bród na rzece Sazawie. Po założeniu w jej pobliżu klasztoru cystersów w roku 1252, osada zaczęła zajmować obszar tzw. Starego Miasta, a niedługo potem w okolice kościoła św. Prokopa (dzisiejsze jądro historyczne miasta). Było to wtedy miasteczko obronne, a w 1293 r. po raz pierwszy został ustanowiony sąd. W czasie wojen husyckich klasztor został spalony i od tej pory, mimo wysiłków i pomocy Jerzego z Podiebradów, jego znaczenie zmalało.
W roku 1588 Zdziar stał się lennem biskupów ołomunieckich, czemu sprzeciwił się klasztor ze zdecydowanym poparciem mieszkańców. W wyniku sporów kardynał Franz von Dietrichstein włączył je do swych osobistych dóbr. W roku 1607 podniósł Zdziar do godności miasta, a w 1614 rozwiązał klasztor. Po bitwie na Białej Górze, w 1620 roku, do miasta zostali sprowadzeni franciszkanie, a w 1639 znów wrócili cystersi. W 1642 klasztor został obroniony przez braci i mieszczan przez atakiem Szwedów, jednak ci w roku 1647 wrócili i zniszczyli miasto. Największy rozkwit klasztoru nastąpił w XVIII w., głównie za sprawą przebudowy dokonanej przez Jana Blažeja Santiniego-Aichela. Została również założona akademia dla młodzieży szlacheckiej. W wyniku reform Józefa II Habsburga klasztor został ostatecznie rozwiązany w roku 1784. Niektóre budowle przeszły w prywatne ręce, a centrum klasztoru zostało później przebudowane na zamek.
W latach 1898–1905 Zdziar uzyskał połączenie kolejowe (trasa Praga-Brno).
W roku 1949 Zdziar został połączony z wsią Zamek Zdziar, a nazwa została zmieniona na Zdziar nad Sazawą (zgodnie z istniejącą już nazwą stacji kolejowej). Miasto zostało również stolicą powiatu. W latach siedemdziesiątych XX w. władze miasta zdecydowały, że Zdziar nad Sazawą powinien być „nowoczesnym miastem socjalistycznym” i dlatego rozpoczęto prace związane z jego „uzdrawianiem”. Stare budownictwo (często zabytkowe) w centrum miasta zostało zastąpione budynkami z wielkiej płyty.
W mieście, na wzgórzu Zelená Hora, znajduje się jeden z najważniejszych kościołów pielgrzymkowych na terenie Moraw – Sanktuarium pielgrzymkowe św. Jana Nepomucena (Zelená Hora). W 1994 roku sanktuarium to zostało wpisane na Listę światowego dziedzictwa UNESCO na podstawie kryterium I, II, IV.
Demografia
Rok | 1970 | 1980 | 1991 | 2001 | 2003 |
---|---|---|---|---|---|
Liczba ludności | 15 686 | 20 864 | 23 191 | 24 289 | 24 030 |
Źródło: Czeski Urząd Statystyczny
Miasta partnerskie
Galeria
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
Autor: Afil, Licencja: CC BY-SA 3.0
Location map of Vysocina Region in the Czech Republic
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of the Czech Republic
Flag of Vysočina Region
Autor: David Hána at cs.wikipedia, Licencja: Copyrighted free use
Pohled na Žďár nad Sázavou od severu. Foceno z Markova kopce. V popředí zámek a kostel na Zelené hoře, v pozadí je vidět kostel sv. Prokopa.
Herb Kraju Wysoczyzna
Autor: Prazak, Licencja: CC BY 2.5
Dolní hřbitov ve Žďáru nad Sázavou, district Žďár nad Sázavou, Czech Republic autor: Prazak
Date: 6. 9. 2006Autor: Jerzy Strzelecki, Licencja: CC BY-SA 3.0
Sanktuarium pielgrzymkowe św. Jana Nepomucena (Zelená Hora) - jeden z najważniejszych kościołów pielgrzymkowych na terenie Czech, Zdziar nad Sazawą, Republika Czeska.
Znak města Žďár nad Sázavou
Detail of Holy Trinity column (1706) by Jakub Steinhübel in Žďár nad Sázavou, Czech Republic
Autor: Prazak, Licencja: CC BY 2.5
Věž u zámku ve Žďáru nad Sázavou, district Žďár nad Sázavou, Czech Republic autor: Prazak
Date: 6. 9. 2006Autor: Jerzy Strzelecki, Licencja: CC BY-SA 3.0
Barokowy most z figurami świętych, Zdziar nad Sazawą, Republika Czeska
List je kosmo dělený na červené žerďové a žluté vlající pole. Na úhlopříčky listu jsou položeny černé ostrve 5/6 délky listu dlouhé o šesti sucích.