Zmiana na tronie cesarskim Japonii (2019)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9f/Taisho_enthronement.jpg/220px-Taisho_enthronement.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6d/Imperial_throne_of_Heijo_palace.jpg/220px-Imperial_throne_of_Heijo_palace.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/Imperial_Throne_of_Shishinden_in_Kyoto_Imperial_Palace.jpg/220px-Imperial_Throne_of_Shishinden_in_Kyoto_Imperial_Palace.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/83/%E6%98%8E%E6%B2%BB%E5%A4%A9%E7%9A%87%E3%83%BB%E7%A5%9E%E5%AE%AE%E8%A6%AA%E8%AC%81.jpg/220px-%E6%98%8E%E6%B2%BB%E5%A4%A9%E7%9A%87%E3%83%BB%E7%A5%9E%E5%AE%AE%E8%A6%AA%E8%AC%81.jpg)
Intronizacja cesarza Japonii (jap. 即位の礼 Sokui-no-rei, lub 即位礼 Sokuirei[1][3]) – intronizacja cesarza Japonii.
Decyzja cesarza Akihito o abdykacji
8 sierpnia 2016 roku cesarz Japonii wygłosił telewizyjne przemówienie, w którym podkreślił swój zaawansowany wiek i problemy ze zdrowiem[a][4]. Oświadczenie zostało odebrane jako wyrażenie zamiaru abdykacji[5].
Po 16 miesiącach negocjacji Dworu Cesarskiego, Agencji Dworu Cesarskiego (宮内庁 Kunai-chō)[b] i Urzędu Premiera (総理府 Sōri-fu) parlament Japonii w czerwcu 2017 roku przyjął specjalną ustawę umożliwiającą abdykację, a w dniu 1 grudnia 2017 roku Rada Dworu Cesarskiego (皇室会議 Kōshitsu-kaigi)[c] uzgodniła datę abdykacji na 30 kwietnia 2019 roku oraz datę przekazania regaliów cesarskich księciu Naruhito na 1 maja 2019 roku[6][7].
Wstęp
Procedura intronizacji cesarza Japonii składa się z bardzo wielu ceremonii, rytuałów i wydarzeń towarzyszących o różnorodnym charakterze i jest głęboko osadzona w pradawnej tradycji wywodzącej się z mitologii. Cesarze Japonii są bowiem potomkami bogini słońca Amaterasu (także zapis: Ama-terasu-ō-mikami)[8].
W przypadku cesarza Akihito odbyło się 29 ceremonii intronizacyjnych, rozłożonych w czasie od 7 stycznia 1989 do 6 grudnia 1990 roku[9]. Część rytuałów jest niedostępna dla publiczności, a i tak większość Japończyków ma trudności ze zrozumieniem ich znaczenia. Ponadto istnieją także spory dotyczące rozdziału ról państwa i rodziny cesarskiej, w tym podziału kosztów[10].
Z powyższych powodów dla uproszczenia formułuje się dla wiadomości ogólnej znaczne skróty bogatego programu licznych ceremonii, wyróżniając jedynie trzy główne rytuały procedury intronizacyjnej:
- przekazanie regaliów cesarskich i pieczęci państwowych (ceremonia Kenji-to-Shokei-no-Gi, maj)[11][1];
- intronizację właściwą (Sokui-no-rei), w tym ceremonię proklamacji wstąpienia na tron (ceremonia Sokuirei-Seiden-no-Gi, październik)[9][1];
- ofiarowanie nowego ryżu cesarskim przodkom oraz bogom nieba i ziemi (obrzędy Daijōsai, listopad)[9][1].
Abdykacja cesarza Akihito
Ceremonię intronizacji nowego cesarza (dotychczasowego następcy tronu księcia Naruhito) w 2019 roku poprzedziły rytuały związane z abdykacją jego ojca, cesarza Akihito.
Program procedury abdykacyjnej obejmował 10 ceremonii organizowanych w okresie od 12 marca do 30 kwietnia 2019 roku. Przed właściwą abdykacją wysłannicy cesarza udali się do chramu shintō w Ise z misją przekazania informacji o abdykacji oraz złożenia ofiar w mauzoleach cesarza Jimmu (w Kashihara, w prefekturze Nara) i czterech ostatnich cesarzy. Wizytę tamże złożył następnie abdykujący cesarz Akihito.
Zasadnicza ceremonia abdykacji (Taiirei-Seiden-no-Gi)[1], miała miejsce w dniu 30 kwietnia, w sali Matsu-no-Ma głównego budynku kompleksu pałacowego, po raz pierwszy w systemie państwa opartym na konstytucji[12]. Poprzednia bowiem taka ceremonia miała miejsce 202 lata wcześniej, gdy w 1817 roku abdykował cesarz Kōkaku.
Po abdykacji cesarz Akihito posiada tytuł 上皇陛下 (Jōkō Heika), po angielsku „His Majesty the Emperor Emeritus”, a cesarzowa Michiko – 上皇后陛下 (Jōkōgō Heika) „Her Majesty the Empress Emerita”[13].
Z momentem abdykacji cesarza Akihito, czyli z dniem 30 kwietnia 2019 roku, skończyła się era Heisei, która trwała 30 lat, od 8 stycznia 1989 roku. W dniu 1 maja 2019 roku rozpoczęła się nowa era o nazwie Reiwa. Jej nazwa została podana do publicznej wiadomości przez rząd Japonii w dniu 1 kwietnia 2019 roku[14].
Intronizacja cesarza Naruhito
Długi proces intronizacyjny składa się z 32 ceremonii o różnym charakterze. Odbywają się one kolejno od 1 maja do połowy listopada 2019 roku[15].
Przekazanie regaliów cesarskich
Starszy syn cesarza Akihito, Naruhito, został 126. cesarzem w dniu 1 maja 2019 roku (ceremonia przekazania regaliów: Kenji-to-Shokei-no-Gi)[1]. Jest to część najprostsza procedury intronizacyjnej i ma miejsce natychmiast po śmierci lub abdykacji poprzedniego władcy.
Wstępującemu na tron przekazywane są cesarskie regalia, dwa z trzech świętych skarbów Japonii. Są to: replika miecza Kusanagi-no-tsurugi (oryginał jest rzekomo złożony i czczony w chramie Atsuta w Nagoi) oraz klejnot, naszyjnik z kamiennych korali, o nazwie Yasakani-no-magatama[d]. Przekazuje się także dwie pieczęcie: cesarza i państwa.
Regalia cesarskie (Sanshu-no-jingi) są symbolami prawowitości władzy cesarza, trzema boskimi symbolami japońskiego tronu cesarskiego i najświętszymi obiektami shintō[1]. Zwierciadło jest przechowywane w Naikū, Wewnętrznym Sanktuarium chramu Ise, miecz – w chramie Atsuta w Nagoi[e], a klejnot – w Pałacu Cesarskim w Tokio[16].
Te święte przedmioty pierwotnie przekazała bogini słońca, Amaterasu-ōmikami, swojemu wnukowi o imieniu Ninigi, kiedy po raz pierwszy zstąpił on na ziemię i stał się założycielem cesarskiej dynastii. On z kolei przekazał je swojemu wnukowi, pierwszemu cesarzowi Jimmu.
Najważniejszym z tych trzech skarbów jest zwierciadło Yata-no-kagami, które jest przechowywane w chramie Ise jako go-shintai, obiekt czci[1] i ucieleśnienie samej bogini słońca. Jest na stałe umieszczone w chramie i nie jest prezentowane cesarzowi podczas ceremonii intronizacji. Cesarscy posłańcy i kapłani są wysyłani do tego chramu, a także do grobowców czterech cesarzy, których rządy poprzedzały intronizowanego cesarza, aby poinformować ich o intronizacji nowego cesarza.
Intronizacja właściwa
Ceremonia proklamowania intronizacji nowego cesarza Naruhito odbyła się 22 października 2019 w Pałacu Cesarskim w Tokio, w sali galowej, przeznaczonej do uroczystości dworskich, o nazwie Matsu-no-Ma, która znajduje się w głównym budynku o nazwie Seiden. Jest to uroczystość Sokuirei-Seiden-no-gi, część serii ceremonii akcesyjnych, zwanych razem Sokui-no-rei (ceremonie intronizacji).
Ta część ceremonialnych procedur jest traktowana jako właściwy rytuał intronizacji. Ostatni raz odbył się w tym samym miejscu w listopadzie 1990 roku dla obecnego suwerena, cesarza Akihito, i jego małżonki, cesarzowej Michiko (przebieg ceremonii pokazuje wideo podane poniżej w linkach zewnętrznych).
W środku sali Matsu-no-Ma ustawiana jest takamikura, niewielki ośmiokątny „pawilon” osłonięty kotarami i zwieńczony dużym, złotym feniksem oraz ośmioma mniejszymi na rogach baldachimu. W jego centralnej, podwyższonej części znajduje się tron cesarski. Obok jest ustawiona podobna, ale mniejsza konstrukcja o nazwie michōdai dla cesarzowej[9]. Świadkami wydarzenia są członkowie rodziny cesarskiej, przedstawiciele władz japońskich z premierem, przedstawiciele monarchii światowych oraz zaproszeni przywódcy państw, z którymi Japonia utrzymuje stosunki dyplomatyczne.
Po rozsunięciu zasłon pawilonu cesarz wygłasza mowę, ogłaszając swoją akcesję do tronu i wzywając swoich poddanych, aby pomagali mu w osiągnięciu wszystkich jego aspiracji. Premier odpowiada przemówieniem obiecującym wierność i oddanie, a następnie wznosi trzykrotnie okrzyk banzai.
Obrzędy Dziękczynienia
Zgodnie z pradawną tradycją każdej jesieni odbywa się festiwal plonów Niinamesai[3] (lub Shinjōsai), w czasie którego cesarz składa ofiarę z nowego ryżu cesarskim przodkom oraz bogom nieba i ziemi (tenjin-chigi)[1]. Jest to ważny historycznie rytuał prowadzony przez kolejnych cesarzy, polegający m.in. na modlitwach o bogate zbiory ryżu oraz pokój, szczęście i dobrobyt w kraju. W roku, w którym nowy cesarz zostaje intronizowany, ceremonia ta zyskuje dodatkowe znaczenie i jest znana wówczas jako Daijōsai[17].
Obrzędy te są zaplanowane na 14 i 15 listopada 2019 roku. Odbędą się one w specjalnie ustawionych na czas ceremonii pawilonach (łącznie ok. 30 struktur na terenie o powierzchni ok. 8 tys. m²) na terenie Ogrodu Wschodniego kompleksu pałacowego w Tokio[18], w pradawnym stylu poprzedzającym chińskie wpływy kulturowe. Wszystkie sprzęty w ich wnętrzu są zachowane w czysto japońskiej formie[19][20][21].
Cesarz ubrany w go-saifuku biały, jedwabny strój ceremonialny kapłana shintō, otoczony kapłanami wykonuje rytuał, składając bogini Amaterasu ofiarę z ryżu, sake, prosa, ryby i innych pokarmów pochodzących z lądu i morza. Następnie sam je odrobinę świętego ryżu, jako akt boskiej komunii, który jednoczy go z Amaterasu-ōmikami, czyniąc go pośrednikiem między boginią a Japończykami.
Ten obrzęd ma status wydarzenia cesarskiego, a nie państwowego, ponieważ wiąże się ściśle z rodzimą religią shintō. Cesarz jest traktowany jako potomek bogini Amaterasu i dlatego rytuał ten nie może naruszać konstytucyjnej zasady oddzielenia religii i państwa[4][18].
Książę Akishino
Ceremonia proklamacji (Rittai-no-Rei) księcia Akishino „cesarskim dziedzicem pierwszym w sukcesji do tronu” (皇嗣, kōshi)[1][3], przewidziana była na dzień 19 kwietnia 2020 roku. Przyznanie mu tego tytułu zamiast „następcy tronu” (皇太子, kōtaishi) wynika z tego, iż jest on bratem, a nie synem Naruhito[9][22][23].
Z powodu pandemii COVID-19 publiczne ogłoszenie księcia Akishino następcą tronu nie nastąpiło 19 kwietnia 2020 roku. Główna ceremonia o charakterze ograniczonym miała miejsce w sali Matsu-no-Ma w dniu 8 listopada 2020 roku [9][24].
Koszty
Agencja Dworu Cesarskiego (Kunai-chō) w 2019 roku uprościła część obrzędów i ograniczyła wydatki m.in. poprzez pomniejszenie obiektów i pawilonów konstruowanych tymczasowo do niezbędnych ceremonii, użycie tańszych materiałów oraz ograniczenie liczby gości zaproszonych na oficjalne bankiety. W zasadniczych rytuałach towarzyszyli tylko dwaj męscy członkowie cesarskiej rodziny: książę Akishino, drugi syn cesarza i książę Hitachi, młodszy brat cesarza[18].
Zmiana daty święta narodowego
Wraz ze zmianą osoby cesarza święto narodowe obchodzone z okazji dnia jego urodzin przenosi się na dzień urodzin następcy. W związku z abdykacją cesarza Akihito w dniu 30 kwietnia 2019 roku święto przeniesiono od 2020 roku na 23 lutego, dzień urodzin nowego cesarza Naruhito.
Ze względu na ceremonie abdykacji cesarza Akihito (30 kwietnia) i intronizacji nowego cesarza (1 maja i 10 listopada), dni 1 maja i 10 listopada były świętami narodowymi w 2019 roku. Ponadto, dni 30 kwietnia i 2 maja stały się świętami, ponieważ wypadają pomiędzy świętami narodowymi, co z mocy prawa zamienia je również w święta narodowe[25].
Galeria
Cesarzowa Kōjun, intronizacja 1928
Intronizacja cesarza Shōwa, 1928
Cesarzowa Michiko w stroju o nazwie jūni-hitoe, intronizacja 1990
Kōkyo Seiden, budynek na terenie kompleksu pałacowego w Tokio, miejsce ceremonii intronizacji
Premier Shinzō Abe wyjaśnia dziennikarzom znaczenie nazwy nowej ery cesarskiej,
1 kwietnia 2019
Zobacz też
- Akihito (cesarz) (emerytowany)
- Michiko (cesarzowa) (emerytowana)
- Naruhito (obecny cesarz)
- Masako (obecna cesarzowa)
- Akishino (następca tronu)
- Cesarze Japonii (lista)
- Drzewo genealogiczne japońskiej rodziny cesarskiej
- Linia sukcesji do japońskiego tronu
- Ery japońskie
Uwagi
- ↑ Cesarz m.in. przeszedł operacje prostaty (2003) i serca (2012).
- ↑ Agencja Dworu Cesarskiego podlega premierowi i zgodnie ze swoim specjalnym statusem zajmuje się sprawami rodziny cesarskiej i organizuje wszystkie czynności cesarza, określone w art. 7 Konstytucji Japonii. Utrzymuje obie pieczęcie państwowe.
- ↑ Rada Dworu Cesarskiego składa się z dziesięciu członków: przedstawicieli rodziny cesarskiej (2 osoby), szefów obu izb parlamentu i ich zastępców (4), premiera (1), szefa Agencji Dworu Cesarskiego (1) prezesa i jeszcze jednego sędziego Sądu Najwyższego (2). Jest też dziesięciu członków rezerwowych.
- ↑ Japonia nie ma korony w swoich regaliach.
- ↑ Miecz przekazywany cesarzowi w trakcie intronizacji, w kasecie owiniętej ozdobnym materiałem (w czasie ceremonii Kenji-to-Shokei-no-Gi) jest repliką przechowywaną w chramie Kashiko-dokoro (Sanktuarium Cesarskim), znajdującym się na terenie Pałacu Cesarskiego w Tokio.
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary. Tokyo: Kenkyusha Limited, 1991, s. 174, 350, 793, 941, 1359, 1440, 1456, 1643, 1704, 1720. ISBN 4-7674-2015-6.
- ↑ Heijo Palace (ang.). japan-guide.com, 2019. [dostęp 2019-03-13].
- ↑ a b c 新明解国語辞典 (sł. jap.-jap). Tokyo: Sanseido Co., Ltd., 2018, s. 488, 870, 1140-1141,. ISBN 978-4-385-13107-8.
- ↑ a b Basic plan for Japan's imperial succession rites in 2019 approved by gov't (ang.). Kyodo News, 3 kwietnia 2018. [dostęp 2019-03-25].
- ↑ Message from His Majesty The Emperor (ang.). Agencja Dworu Cesarskiego, 8 sierpnia 2016. [dostęp 2019-03-24].
- ↑ The Emperor’s Abdication: Sixteen Months of Muted Conflict (ang.). Japan Forward (za Sankei Shimbun), 9 grudnia 2017. [dostęp 2019-03-24].
- ↑ Emperor Akihito to Abdicate on April 30, 2019 (ang.). japan-forward.com, 1 grudnia 2017. [dostęp 2019-03-24].
- ↑ Sokyo Ono: Shinto: The Kami Way. Tokyo: Charles E. Tuttle Company, 1992, s. 4. ISBN 4-8053-0189-9.
- ↑ a b c d e f Enthronement and Ceremonies (ang.). The Imperial Household Agency. [dostęp 2019-03-08].
- ↑ Eiichi Miyashiro: Meaning of Imperial Succession Ceremonies (ang.). Foreign Press Center, Asahi Shimbun, 29 maja 2018. [dostęp 2019-03-20].
- ↑ State does not plan to have female members of Imperial family attend key enthronement ceremony (ang.). Japan Times, 17 marca 2018. [dostęp 2019-03-20].
- ↑ The Japan News: Outline set for ceremonies around Japanese Emperor’s abdication (ang.). Asia News Network, 18 stycznia 2019. [dostęp 2019-03-22].
- ↑ English Titles and Basic words relating to the Imperial Succession (ang. • jap.). Agencja Dworu Cesarskiego, 25 lutego 2019. [dostęp 2019-03-17].
- ↑ Eri Sugiura: Japan unveils dawn of the 'Reiwa' era (ang.). Nikkei Inc., 1 kwietnia 2019. [dostęp 2019-04-01].
- ↑ Ceremonies and Rites related to the Accession to the Throne (Schedule) (ang.). Agencja Dworu Cesarskiego, 25 lutego 2019. [dostęp 2019-03-20].
- ↑ The Imperial Regalia (ang.). japan-guide.com, 2019. [dostęp 2019-03-09].
- ↑ Basic Terms of Shinto. Tokyo: Kokugakuin University, 1985, s. 1, 6.
- ↑ a b c 今次の大嘗宮の設営方針について (jap.). Agencja Dworu Cesarskiego, grudzień 2018. [dostęp 2019-03-26].
- ↑ Akiko Tada, Ayako Nakada: Key ceremony hall for new emperor to be scaled back (ang.). The Asahi Shimbun, 2018. [dostęp 2019-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-03-27)].
- ↑ Enthronement proclamation ceremony set for Oct. 22, 2019 (ang.). The Asahi Shimbun, 2018. [dostęp 2019-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-01)].
- ↑ Akiko Tada, Ayako Nakada: Key ceremony hall for new emperor to be scaled back (ang.). The Asahi Shimbun, 20 grudnia 2018. [dostęp 2019-03-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-03-27)].
- ↑ In effort to curb costs, Imperial agency looks to scale down some facilities for Daijosai ceremony (ang.). The Japan Times, 2018. [dostęp 2019-03-10].
- ↑ End of an Era: Events and Ceremonies Connected with Japan’s Imperial Accession (ang.). nippon.com, 18 stycznia 2019. [dostęp 2019-03-25].
- ↑ Crown Prince Akishino formally declared first in line to the throne (ang.). The Japan Times Ltd, 8 listopada 2020. [dostęp 2021-07-13].
- ↑ Public Holidays and Annual Events (ang.). japan-guide.com, 2019. [dostęp 2019-04-05].
Linki zewnętrzne
- Lista ceremonii intronizacyjnych 1989/1990 (ang.)
- Plan ceremonii dot. abdykacji i intronizacji 2019. asahi.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-01)]. (ang.)
- Informacja o chramie Atsuta (ang.)
- Informacje o cesarzu i dworze (ang.)
- Agencja Dworu Cesarskiego: Program wydarzeń związanych z abdykacją i intronizacją (ang. • jap.)
- Uproszczony program wydarzeń związanych z abdykacją i intronizacją (ang.)
- Agencja Dworu Cesarskiego: Genealogia rodziny cesarskiej (ang.)
- BBC, In pictures: Japan's Emperor Akihito (zdjęcia wybranych momentów z okresu panowania) (ang.)
- The Mainichi, Fotografia obu tronów-podestów, które będą wykorzystane w trakcie intronizacji (ang.)
- Agencja Kyodo, Throne to be used in accession ceremony for new emperor shown to press (wideo i zdjęcia obu tronów w Pałacu Cesarskim w Kioto (Kyōto Gosho), przed przewiezieniem do Tokio i renowacją (ang.)
- Prezentacja eksponatów wystawionych z okazji 20. rocznicy intronizacji cesarza Akihito (stroje, rekwizyty, proporce ceremonialne, samochody, powozy, bonsai) (ang.)
- Wideo 50', transmisja uroczystości intronizacji cesarza Akihito, 12 listopada 1990 r. (ang. • jap.)
- Skład i rola Rady Dworu Cesarskiego (ang.)
- Przewodnik po kompleksie pałacowym w Tokio (ang.)
Media użyte na tej stronie
Igimono(Enthronement Ceremonial Items)
Enthronement of Emperor Showa
Autor: Tamago Moffle, Licencja: CC BY-SA 2.0
Restored Takamikura, Imperial throne of Heijo palace
Autor: Ministry of Foreign Affairs of Japan, Licencja: CC BY 4.0
Emperor Akihito and Empress Michiko with the Imperial Family. (November 2013)
(c) Website of the Ministry of Foreign Affairs of Japan, CC BY 4.0
The Emperor in ceremonial attire on the day of the Ceremony of Enthronement.
Autor: © 内閣官房内閣広報室, Licencja: CC BY 4.0
記者会見で新元号について説明する安倍晋三総理。
Image of chair used in enthronement of Japanese Emperor Taishō. "TAKAMIKURA", the special seat used by the Emperor at the enthronment.
Imperial Household Agency
Enthronement of Emperor Taisho
The Emperor at the Grand Shrine of Ise by Matsuoka Eikyū
Imperial Ceremonial Banners
(c) Website of the Ministry of Foreign Affairs of Japan, CC BY 4.0
Empress Michiko wore the jūnihitoe at the Ceremony of the Enthronement on November, 1990.
Special Parade of the Ceremonial Horse-Drawn Carriages
Reiwa Daijokyu
Autor: Wikiwikiyarou, Licencja: CC BY-SA 4.0
Imperial Throne of Shishinden in Kyoto Imperial Palace. 紫宸殿の高御座(京都御所)
Autor: The Imperial Household Agency 宮内庁, Licencja: CC BY 4.0
Buildings of Daijōsai-ceremony. Mockup, layout plan for pavilions in the Daijōkyū for the Daijōsai ceremony in November 2019.