Strzeszów (województwo dolnośląskie)
Artykuł | 51°14′40″N 17°0′33″E |
---|---|
- błąd | 38 m |
WD | 51°14'N, 16°56'E |
- błąd | 19899 m |
Odległość | 938 m |
wieś | |
![]() Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (III 2011) | 1040[1] |
Strefa numeracyjna | 71 |
Kod pocztowy | 55-114 |
Tablice rejestracyjne | DTR |
SIMC | 0883100 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
![]() |
Strzeszów (niem. Striese[2]) – wieś w Polsce, położona w województwie dolnośląskim, w powiecie trzebnickim, w gminie Wisznia Mała.
Demografia
Miejscowość jest podzielona na starą i nową. Obie części zamieszkuje obecnie (III 2011 r.) 1040 osób[1].
Podział administracyjny
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa wrocławskiego.
Nazwa
15 marca 1947 nadano miejscowości polską nazwę Strzeszów[2].
Historia
Miejscowość po raz pierwszy została wymieniona pod nazwą Stresevic w dokumencie wydanym przez księcia Henryka I Brodatego w 1204 roku. W dokumencie tym książę śląski przekazywał wieś nowo ufundowanemu przez siebie klasztorowi cysterek w Trzebnicy. Kolejne wzmianki pochodzą z XIV w. i dotyczą kościoła parafialnego w Strzeszowie. Miejscowość została wówczas zapisana pod nazwą Stresow (1374 r.) i Stresicz (1376 r.). Strzeszów został zniszczony poważnie na początku XV wieku, podczas wojen husyckich. Spalony wówczas kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego odbudowano dopiero w 1498 r. w stylu gotyckim. Później kilkakrotnie odnawiany, na początku XIX w. otrzymał oddzielnie stojącą dzwonnicę. Obecnie w świątyni najstarszą częścią jest późnorenesansowy strop pochodzący z XVII wieku. Niedaleko od kościoła stoi dwór zbudowany w stylu renesansowym w drugiej połowie XVI wieku, po zmianach w XVIII w. uzyskał charakter pałacowy. Rozbudowany na początku XX wieku.
Pałac i miejscowość uniknęły poważniejszych zniszczeń doby wojny trzydziestoletniej. Sam pałac został przebudowany i rozbudowany w latach 1650–1660, a następnie dwukrotnie uszkodzony i splądrowany przez wojska rosyjskie w czasie wojny siedmioletniej (1756–1763). Odbudowano go, a w latach 1900–1902 powiększono i przebudowano w stylu neobarokowym. W takiej postaci pałac istnieje do dziś. Po śmierci Albrechta Rehdigera, majątek odziedziczył jego siostrzeniec. Siostra Albrechta, Elisa, wyszła za Karla von Witzendorff. W efekcie właścicielem Strzeszowa został pułkownik Hans von Witzendorff, który w 1913 r. otrzymał zgodę na używanie herbu i nazwiska rodu Rehdiger. W 1941 r. przekazał on majątek synowi Gotthardowi. W 1945 r. pułkownik został zamordowany przez Rosjan.
Zabytki
Do wojewódzkiego rejestru zabytków wpisane są[3]:
- kościół filialny pw. św. Jadwigi, obecnie pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, pierwsza wzmianka z 1374, obecny z końca XV wieku, przebudowany na początku XX wieku. Gotycki portal zakrystii, pieta z ok. 1500, renesansowe malowidła stropu, ambona, ołtarz boczny bez mensy[4]
- drewniana dzwonnica z XIX wieku
- zespół pałacowy:
- pałac z XVI wieku, przebudowany w XVIII i drugiej połowie XIX wieku; prawdopodobnie w miejscu dzisiejszego pałacu znajdował się już wcześniej drewniany dwór obronny lub myśliwski. W 1559 r. nabył go od księcia Oleśnickiego (von Oels) późniejszy starosta generalny księstwa wrocławskiego, Nicolaus II von Rehdiger. Był to jedynie zastaw, ale już w 1567 r. przeszedł na jego własność. Stąd też na prawym skrzydle elewacji od zachodniej strony widnieje ozdobna data. W tym samym roku Rehdiger na miejscu książęcego dworu zbudował pałac otoczony fosą. W 1588 r. utworzył tu fideikomis przekazany jego synom i w tej rodzinie majątek pozostał do 1904 roku, kiedy zmarł Albrecht Rehdiger. W 1945 r. pałac stał się siedzibą kwatery głównej wojsk radzieckich. Gromadzono w nim także oficerów niemieckich wziętych do niewoli podczas oblężenia Wrocławia. Do 1947 r. w pałacu mieścił się szpital wojskowy Armii Czerwonej, a następnie, całkowicie ogołocony budynek, został przejęty przez władze polskie i przekazany miejscowemu PGR-owi. W tym czasie w budynku znajdowały się m.in. świetlica i przedszkole. Po upadku PGR-u pałac stał pusty, był grabiony i dewastowany, w 1995 r. przeszedł w prywatne ręce, co uratowało obiekt przed kompletną ruiną.
- park z drugiej połowy XIX wieku
Klimat
Strzeszów jest położony w strefie klimatów umiarkowanych szerokości geograficznej, w typie klimatu przejściowego, podlegającego wpływom oceanicznym i kontynentalnym.
W miejscowości przeważają masy powietrza polarno-morskiego i polarno-kontynentalnego; fronty atmosferyczne przemieszczają się przez 220 dni w roku z przewagą frontów chłodnych. Średnie miesięczne ciśnienie atmosferyczne waha się od 999,6 hPa (kwiecień) do 1003,6 hPa (październik); dominują kierunki wiatru z sektora zachodniego. Dni pogodnych jest około 141 w roku, najwięcej we wrześniu, pochmurnych około 206, najwięcej w listopadzie; usłonecznienie wynosi średnio 1556 godzin w roku. Średnia roczna temperatura powietrza osiąga +9,0°C; najchłodniejszy jest styczeń (średnio -0,4°C), najcieplejszy lipiec (średnio +18,8°C). W ciągu roku występuje 40 dni gorących, czyli takich, w których maksymalna temperatura przekracza +25°C (z czego 9 dni jest upalnych, z temperaturą powyżej +30°C); dni mroźnych, z temperaturą maksymalną poniżej 0°C jest w Strzeszowie 28 rocznie [24]. Najdłuższą, trwającą 114 dni, termiczną porą roku jest lato; zima trwa 65 dni. Największe średnie miesięczne sumy opadu wynoszą 79 mm (lipiec), najmniejsze 30 mm (luty); średnio notuje się 158 dni z opadem w roku (z maksimum w zimie). Burze występują średnio 25 razy w roku, pokrywa śnieżna zalega średnio przez 35 dni w roku.
Transport publiczny
Przez miejscowość kursują autobusy linii nr 602 (Wisznia Mała – Strzeszów – Ozorowice – Szewce – Wisznia Mała).
Festiwale
W 2011 r. w Strzeszowie po raz pierwszy odbył się, urządzany dotychczas w Trzebnicy, festiwal rockowy Pazur, na którym zagrało 12 zespołów rockowych.
Przypisy
- ↑ a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
- ↑ a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 15 marca 1947 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1947 r. nr 37, poz. 297).
- ↑ Architektura: Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa, 2012-01-11. s. 178. [dostęp 2012-10-18]. (pol.).
- ↑ Janusz Czerwiński, Ryszard Chanas , Dolny Śląsk - przewodnik, Warszawa: Wyd. Sport i Turystyka, 1977, s. 429 .
Bibliografia
- Cetwiński Czesław, Zabytki architektury w województwie wrocławskim; Wyd. Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu, 1987
Linki zewnętrzne
Media użyte na tej stronie
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of [[:en:Lower Silesian Voivodeship]Lower Silesian Voivodeship]], Poland. Geographic limits of the map:
- N: 51.9134 N
- S: 49.9809 N
- W: 14.7603 E
- E: 17.9091 E
Flaga województwa dolnośląskiego
Herb gminy Wisznia Mała
Autor: Dawid Galus, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Strzeszów, pałac, XVIII, 2 poł.XIX
Strzeszów - kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (zabytek nr rejestr. A/3867/1040)