Rudy (województwo kujawsko-pomorskie)
Artykuł | 53°3′38″N 18°11′1″E |
---|---|
- błąd | 38 m |
WD | 53°4'N, 18°14'E |
- błąd | 20497 m |
Odległość | 5 m |
osada | |
![]() | |
Państwo | ![]() |
---|---|
Województwo | ![]() |
Powiat | bydgoski |
Gmina | Solec Kujawski |
Strefa numeracyjna | 52 |
Tablice rejestracyjne | CBY |
SIMC | 0095970 |
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego (c) SANtosito, CC BY-SA 4.0 | |
![]() |
Rudy (niem. Ruden) – osada w Polsce, położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie bydgoskim, w gminie Solec Kujawski.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa bydgoskiego.
Położenie
Rudy położone są w Puszczy Bydgoskiej, około 1,5 km na zachód od Solca Kujawskiego, kilkaset metrów na południe od drogi krajowej nr 10 Bydgoszcz – Toruń.
Charakterystyka
Osada znajduje się na niewielkiej polanie w Puszczy Bydgoskiej przy potoku zwanym Rudna, który odprowadza wodę do Wisły. Od południa sąsiaduje z lasem porastającym wydmy śródlądowe, natomiast od północy z Makowiskami. Potok Rudna odwadnia obniżenie w Puszczy Bydgoskiej, wypełnione glebą organiczną, gdzie wskutek podpiętrzenia wody, utworzono trzy stawy. W miejscu tym Nadleśnictwo Solec Kujawski urządziło leśną ścieżkę dydaktyczną, gdzie oprócz stawów można zobaczyć las bagienny oraz źródła i wysięki zasilające ciek wodny. W miejscowości znajdują się pozostałości dawnego folwarku z dworem z ok. 1910, przebudowanym w 1924[1].
Przez Rudy przebiega szlak „Komputerków” z Bydgoszczy przez jezioro Jezuickie, Łażyn i Wypaleniska do Solca Kujawskiego. Natomiast około 1,5 km na południowy zachód od osady wzdłuż tzw. traktu bydgosko-gniewkowskiego wiedzie
szlak „Puszczański” z Bydgoszczy-Łęgnowa na przełaj przez Puszczę Bydgoską do Gniewkowa[2]. W 2012 roku Stowarzyszenie Rozwoju Solca Kujawskiego w partnerstwie z Nadleśnictwem Solec Kujawski utworzyło leśną ścieżkę edukacyjno-przyrodniczą „Ku Źródliskom” (3,5 km, 10 przystanków z tablicami informacyjnymi), która prowadzi do źródeł potoku Rudna. Wypływająca z ziemi woda zasila leśny staw, przy którym urządzono miejsce wypoczynku[3].
Historia
Osadę odnotowano w źródłach pisanych w 1583 r. jako Rudny Młyn[4]. Do napędu młyna wykorzystywano potok spływający do Wisły, który na krawędzi terasy opadającej ku dolinie Wisły posiadał odpowiedni spadek. Miejscowość posiadała 2 łany ziemi uprawnej[5]. Bliżej Wisły znajdowała się Ruda Otorowska, gdzie w XVI wieku istniała kuźnia[5].
Rudy jako własność królewska należały niegdyś do starostwa bydgoskiego, a od początku XVII wieku były uposażeniem niegrodowego starostwa soleckiego[6]. Miejscowość oznaczono na mapie Schröttera z końca XVIII wieku. Rozwój osady w XVIII wieku wiązał się z powszechnym w tych okolicach osadnictwem olęderskim, a w XIX wieku także z kolonizacją niemiecką[7]. Już w 1700 roku młyn w Rudach został wykupiony przez olędrów, a na początku XIX w. cała wieś była w rękach niemieckich[8].
Spis miejscowości rejencji bydgoskiej z 1833 r. podaje, że w Rudach znajdowały się: folwark, wieś oraz młyn wodny. Mieszkało tu 65 osób wyznania ewangelickiego w 8 domach[9]. Według opisu Jana Nepomucena Bobrowicza z 1846 r. wieś Rudy należała do rządowej domeny bydgoskiej[10]. Kolejny spis z 1860 r. podaje, że w majątku Rudy (niem. Ruden) mieszkało 79 osób (wszyscy ewangelicy) w 9 domach. Właścicielem był niejaki Gülker. Dzieci z miejscowości uczęszczały do szkoły w Soleckich Olędrach Zamkowych (niem. Schlosshauland). Miejscowość należała do parafii katolickiej i ewangelickiej w Solcu[11].
Natomiast dla roku 1884 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego podaje, że Rudy położone były przy trakcie bydgosko-gniewkowskim, 4 km na południowy zachód od Solca, u źródeł Rudki – niewielkiego dopływu Wisły. Posiadłość położona była na terenie dawnego soleckiego lasu miejskiego i obejmowała 480 ha gruntów, w tym 147 ha użytków rolnych, 20 ha łąk i 271 ha lasów. W 9 domach mieszkało tu 104 osób, w tym 96 ewangelików i 8 katolików[12].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Rudy na polskiezabytki.pl
- ↑ Wdowicki Maciej: Szlaki Puszczy Bydgoskiej [w:] Kalendarz Bydgoski 2010
- ↑ http://www.aktywnawies.pl/lesna-sciezka-edukacyjno-przyrodnicza--ku-zrodliskom-,at117,l1.html dostęp 5-02-2015
- ↑ Hładyłowicz Konstanty Jan: Zmiany krajobrazu i rozwój osadnictwa w Wielkopolsce od XIV do XIX wieku. Lwów 1932
- ↑ a b Guldon Zenon: Rozmieszczenie własności ziemskiej na Kujawach w II połowie XVI wieku. Roczniki Towarzystwa Naukowego w Toruniu. Rocznik 69. Zeszyt 2. Toruń 1964
- ↑ Żmidziński Franciszek: Przemiany w gospodarce wiejskiej starostwa bydgoskiego w latach 1661-1772. [w:] Bydgoskie Towarzystwo Naukowe. Prace Wydziału Nauk Humanistycznych. Seria C. Nr 13. Prace Komisji Historii IX. Warszawa-Poznań 1973
- ↑ Barbara Janiszewska-Mincer , Solec Kujawski – dzieje miasta i okolic do 1806 roku, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2001, ISBN 83-7174-748-9, OCLC 830299439 .
- ↑ Bandurski A., Kościński B.: Historia Solca Kujawskiego w zarysie ku uczczeniu 600-letniego obchodu nadania miejscowości praw miasta. Bydgoszcz 1925
- ↑ Verzeichniss aller Ortschaften des Bromberger Regierungs-Bezirks mit einer geographisch-statistischen Uebersicht. Bromberg 1833
- ↑ Jan Nepomucen Bobrowicz: Opisanie historyczno-statystyczne Wielkiego Ksie̜stwa Poznańskiego. Lipsk: Ksie̜garnia Zagraniczna (Librairie Étrangère), 1846, s. 427.
- ↑ Verzeichniss sämmtlicher Ortschaften des Regierungs-Bezirks Bromberg. Bromberg 1860
- ↑ http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/947 dostęp 26-01-2015
Media użyte na tej stronie
Autor:
Mapa gminy Solec Kujawski, Polska
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
(c) SANtosito, CC BY-SA 4.0
Location map of Kuyavian-Pomeranian Voivodeship. Geographic limits of the map:
- N: 53.83 N
- S: 52.28 N
- W: 17.16 E
- E: 19.88 E
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of Bydgoszcz County with urbanized area highlighted. Geographic limits of the map:
- N: 53.46 N
- S: 52.91 N
- W: 17.65 E
- E: 18.42 E
Żółty szlak turystyczny.
Czarny szlak turystyczny.
Autor: Pit1233, Licencja: CC0
Stawy, źródliska i bagna na Strudze Otorowskiej w Puszczy Bydgoskiej, w pobliżu wsi Rudy
Autor: Pit1233, Licencja: CC0
Leśna ścieżka edukacyjna w Puszczy Bydgoskiej, koło wsi Rudy, przebiega wzdłuż stawów i źródlisk Strugi Otorowskiej
Autor: Pit1233, Licencja: CC0
Otorowska Struga, ciek wodny którego źródła znajdują się w Puszczy Bydgoskiej w okolicy miejscowości Rudy, przepływający przez obrzeża Solca Kujawskiego, Otorowo, uchodzący do Wisły