Ulica Henryka Le Ronda w Katowicach
Dąbrówka Mała | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() ulica generała Henryka Le Ronda w Dąbrówce Małej | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Państwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Województwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Miejscowość | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Długość | 1335 m | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przebieg | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski (c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
![]() |
Ulica generała Henryka Le Ronda w Katowicach (w dwudziestoleciu międzywojennym ulica dra Grażyńskiego, w czasach Polski Ludowej ulica Włodzimierza Lenina[1]) − jedna z ulic w katowickiej dzielnicy Dąbrówka Mała. Ulica nosi imię francuskiego generała Henri Le Ronda − szefa Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej, która 11 lutego 1920 przejęła władzę nad Górnym Śląskiem.
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/Katowice_-_remont_przejazdu_przy_LeRonda_%28marzec_2011%29.jpg/220px-Katowice_-_remont_przejazdu_przy_LeRonda_%28marzec_2011%29.jpg)
Droga z Dąbrówki istnieje na mapach z XVIII wieku[2]. Przy ulicy zachowały się tradycyjne wiejskie zagrody z pierwszej połowy XIX wieku[3]. W drugiej połowie XIX wieku przy drodze wzniesiono caglane familoki dla robotników pobliskich kopalń i hut oraz kopalniany szyb "Maria". Około 1907 przy ulicy wybudowano ratusz dla gminy Dąbrówka Mała.
W 1994 wyburzono gmach szkoły przy ul. gen. H. Le Ronda 13 (tzw. żółtej szkoły)[4].
W 2004 wykonano połączenie drogowe ul. Józefa Biniszkiewicza z ul. gen. Henryka Le Ronda (wartość robót wyniosła 266 816,85 zł)[5]. Do 2009 przebudowano skrzyżowanie ulic gen. Henryka Le Ronda, Budowlanej i Siemianowickiej (budowa ronda)[6]. Uchwałą Rady Miasta Katowice z dnia 27 lipca 2009 placowi, położonemu u zbiegu ul. gen. Henryka Le Ronda, ul. Wiertniczej, ul. Leopolda i ul. Siemianowickiej, nadano nazwę rondo księdza Jerzego Pawlika[7]. 29 listopada 2010 rozpoczęła się modernizacja przejazdu kolejowo-drogowego w ciągu ulicy gen. Henryka Le Ronda[8] (częściowo zakończona w grudniu 2010, rozpoczęta ponownie 28 marca 2011[9] i ukończona ostatecznie 16 kwietnia 2011[10][11]).
W 2017 zrewitalizowanemu terenowi w rejonie ul. gen. H. Le Ronda, ul. J. Biniszkiewicza i ul. Styczniowej nadano nazwę „Park Zielony Zakątek”[12].
Opis
Droga jest ulicą klasy zbiorczej, posiadającą po jednym pasie ruchu w obie strony. Rozpoczyna swój bieg przy skrzyżowaniu z ulicą Strzelców Bytomskich. Następnie biegnie przez historyczną część dzielnicy Dąbrówka Mała w kierunku zachodnim, krzyżując się z ul. majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala” (do 2017 jako ul. 9 Maja[13]), ul. Stacyjną, aleją Niepodległości, ul. Józefa Grzegorzka, ul. księdza Jerzego Popiełuszki, ul. Styczniową, ul. Józefa Biniszkiewicza, ul. Wiertniczą i ul. Międzyblokową. Kończy swój bieg przy rondzie księdza Jerzego Pawlika (skrzyżowanie z ul. Budowlaną, ul. Siemianowicką, ul. Wiertniczą i ul. Leopolda). W lipcu 2011 roku ulicą kursowały linie autobusowe Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (KZK GOP) o numerach: 11, 61, 108, 109, 177, 657, 906N, 911, 911N[14][15].
Obiekty zabytkowe
Przy ulicy gen. Henryka Le Ronda znajdują się następujące historyczne obiekty[3]:
- krzyż na cokole (róg ul. H. Le Ronda i ul. Wiertniczej), pochodzący z 1889;
- dom mieszkalny z dawną kuźnią (ul. H. Le Ronda 1), wybudowany w pierwszej połowie XIX wieku w stylu historyzmu ceglanego, przebudowany w 1887; kuźnię wyburzono 14 września 2017; dom wyburzono 24 października 2019;
- kamienice mieszkalne (ul. H. Le Ronda 2, 4, 7, 8, 24), wzniesione na początku XX wieku w stylu historyzmu ceglanego prostego;
- dom mieszkalny (ul. H. Le Ronda 3), wybudowany na początku XX wieku, posiada skromne cechy historyzmu;
- dawna zagroda (ul. H. Le Ronda 4), pochodząca z połowy XIX wieku, wzniesiona w stylu tradycji budownictwa ludowego;
- kamienica mieszkalna (ul. H. Le Ronda 6), wybudowana na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu ceglanego prostego;
- kamienica mieszkalno-handlowa (ul. H. Le Ronda 9), wzniesiona na początku XX wieku; dwupiętrowa, siedmioosiowa, posiada skromne cechy historyzmu; elewację odnowiono w 2010; mieści się w niej piekarnia-cukiernia "Kłos";
- kamienice mieszkalne (ul. H. Le Ronda 10, 12, 48, 52), wybudowane w pierwszej ćwierci XX wieku w stylu historyzmu;
- dom mieszkalny (ul. H. Le Ronda 11); piętrowy, wzniesiony w stylu historyzmu, w drugiej połowie XIX wieku;
- dawny ratusz gminy Dąbrówka Mała (ul. H. Le Ronda 16); wzniesiony w 1907 w stylu eklektyzmu z elementami modernistyczno-secesyjnymi[16]; wpisany do rejestru zabytków 11 grudnia 2000 (nr rej.: A/43/00[17]), granice ochrony obejmują wymieniony budynek;
- willa w ogrodzie (ul. H. Le Ronda 17), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu;
- cmentarz parafialny parafii pw. św. Antoniego z Padwy, zajmujący powierzchnię 2,1135 ha[18]; na cmentarzu znajdują się: wojenna mogiła zbiorowa siedmiu żołnierzy niemieckich, poległych w II wojnie światowej, wojenny grób zbiorowy mieszkańców Dąbrówki Małej, poległych w czasie powstań śląskich i II wojny światowej oraz wojenna mogiła zbiorowa więźniów KL Auschwitz, zamordowanych podczas transportu w styczniu 1945[19][20];
- kolonia domów robotniczych z lat trzydziestych XX wieku − zespół dwurodzinnych domów mieszkalnych w ogrodach[21] (ul. H. Le Ronda 23−61, numery nieparzyste), wybudowana w latach 1920−1939;
- zabudowania zespołu przemysłowego (ul. H. Le Ronda 28), wzniesione na początku XX wieku w stylu historyzmu/modernizmu;
- budynek obecnej stacji transformatorowej (ul. H. Le Ronda 30), wzniesiony na początku XX wieku w stylu modernizmu;
- willa z zabudową gospodarczą (ul. H. Le Ronda 46), wzniesiona około 1920 w stylu historyzmu/modernizmu;
- dom z ogrodem (ul. H. Le Ronda 50), pochodzący z końca XIX wieku, posiada skromne cechy historyzmu;
- krzyż przydrożny na cokole z figurą Matki Bożej (obok numeru 54), wzniesiony w 1896 z fundacji M. i M. Koniarek[22];
- kamienica mieszkalna (ul. H. Le Ronda 56), pochodząca z początku XX wieku; dwupiętrowa, siedmioosiowa, wzniesiona w stylu historyzmu ceglanego prostego; na fasadzie budynku znajduje się tablica, upamiętniająca Towarzystwo Śpiewu "Wanda", założone w 1912[23];
- familoki z początku XX wieku (ul. H. Le Ronda 60, 67), wzniesione w stylu historyzmu ceglanego prostego;
- dom mieszkalny − dawny zespół szybu kopalnianego (ul. H. Le Ronda 63), wybudowany na początku XX wieku w stylu historyzmu ceglanego prostego;
- zespół dawnego szybu wentylacyjnego "Maria" (ul. H. Le Ronda 65), będący historycznym obiektem górniczym o wartościach zabytkowych[24], pochodzący z XX wieku, wzniesiony w stylu historyzmu;
- familok z końca XIX wieku (ul. H. Le Ronda 69), posiada cechy stylu historyzmu ceglanego prostego;
- hala zespołu przemysłowego z ogrodzeniem (ul. H. Le Ronda 70), pochodząca z pierwszej ćwierci XX wieku, posiada cechy stylu historyzmu/modernizmu;
- dom w ogrodzie, z drugiej połowy XIX wieku (ul. H. Le Ronda 74), wybudowany w stylu tradycji budownictwa ludowego;
- dom z ogrodem, z drugiej połowy XIX wieku (ul. H. Le Ronda 76), nie posiada wyraźnych cech stylowych;
- familok z około 1900 (ul. H. Le Ronda 76), wzniesiony w stylu historyzmu ceglanego prostego;
- budynek mieszkalny (ul. H. Le Ronda 81), pochodzący z końca XIX wieku, posiada cechy stylu historyzmu;
- dawna zagroda z drugiej połowy XIX wieku (ul. H. Le Ronda 82), wzniesiona w stylu tradycji budownictwa ludowego;
- kamienica mieszkalna z początku XX wieku (ul. H. Le Ronda 85), wybudowana w stylu historyzmu ceglanego;
- budynek mieszkalny (ul. H. Le Ronda 86), wzniesiony około 1900 w stylu historyzmu;
- budynek mieszkalny (ul. H. Le Ronda 88), wzniesiony na początku XX wieku w stylu historyzmu ceglanego;
- dawna zagroda z pierwszej połowy XIX wieku (ul. H. Le Ronda 92), wybudowana w stylu tradycji budownictwa ludowego;
- krzyż przydrożny przy rondzie ks. Jerzego Pawlika, wzniesiony 1889 z fundacji Jana Mikusiego i Antoniego Kaczmarka[25].
Instytucje
Przy ulicy gen. H. Le Ronda swoją siedzibę mają[26]: przedsiębiorstwa handlowo-usługowe, centrum zaopatrzenia budowlanego, apteka, wspólnoty mieszkaniowe, niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, sklep sieci handlowej Biedronka.
Zobacz też
- Architektura Katowic
- Cmentarz przy ul. Le Ronda w Katowicach
- Huta Norma
- Kolonia Norma
- Kolonia Pniaki
- Zmiany nazw ulic i placów w Katowicach
Przypisy
- ↑ Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: "Śląsk", 1980, s. 49. ISBN 83-216-0147-2.
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Lokalny Program rewitalizacji miasta Katowice na lata 2007-2013 (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
- ↑ a b Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
- ↑ Michał Bulsa , Barbara Szmatloch , Katowice, których nie ma, Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2019, s. 68, ISBN 978-83-7729-502-1 .
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Połączenie drogowe ul. Biniszkiewicza z ul. Le Ronda (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Obwodnica Siemianowic Śląskich i Czeladzi − włączenie do układu drogowego Katowic (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Uchwała w sprawie nadania nazwy placowi położonemu na terenie miasta Katowice (Rondo ks. Jerzego Pawlika) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
- ↑ Omijaj rozkopany przejazd kolejowy (pol.) www.fakt.pl [dostęp 2011-07-12]
- ↑ Katowice: Utrudnienia na drogach. Kolej znów zamyka przejazd w Dąbrówce Małej (pol.) www.katowice.naszemiasto.pl [dostęp 2011-07-12]
- ↑ Tak dojedziesz na Le Ronda (pol.) www.fakt.pl [dostęp 2011-07-12]
- ↑ Przejazd kolejowy w Dąbrówce znów otwarty (pol.) www.katowice.naszemiasto.pl [dostęp 2011-07-12]
- ↑ UCHWAŁA NR XLIX/923/17 RADY MIASTA KATOWICE z dnia 23 listopada 2017 r. w sprawie nadania placowi położonemu na terenie miasta Katowice nazwy "Park Zielony Zakątek" bip.katowice.eu (pol.) [dostęp 2017-12-24]
- ↑ UCHWAŁA NR XLVIII/894/17 RADY MIASTA KATOWICE z dnia 26 października 2017 r. w sprawie zmiany nazw ulic położonych na terenie miasta Katowice bip.katowice.eu (pol.) [dostęp 2017-12-24]
- ↑ KZK GOP: Kursy dla przystanku Dąbrówka Mała Le Ronda (pol.). www.rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2011-07-12].
- ↑ KZK GOP: Kursy dla przystanku Dąbrówka Mała Ośrodek Zdrowia (pol.). www.rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2011-07-12].
- ↑ Michał Bulsa, Grzegorz Grzegorek, Beata Witaszczyk: Domy i gmachy Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2013, s. 102-103. ISBN 978-83-63780-00-5. (pol.)
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 30 września 2021 [dostęp 2011-07-12] .
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Cz. 1, Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
- ↑ Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach: Ewidencja miejsc pamięci województwa śląskiego: miasto Katowice (pol.). www.katowice.uw.gov.pl. [dostęp 2011-07-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-12-10)].
- ↑ Waldemar Jama, Aleksandra Niesyto: Cmentarze Katowic. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 1997, s. 40. ISBN 83-907154-5-7.
- ↑ Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996, s. 98. ISBN 83-905115-0-9.
- ↑ Zdjęcie krzyża w Wikimedia Commons: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Katowice_-_Le_Ronda_Street_(2).jpg
- ↑ Zdjęcie Tablicy w Wikimedia Commons: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Katowice_-_Dąbrówka_Mała_Wanda.JPG
- ↑ Urząd Miasta Katowice: Protokół nr 47/10 z posiedzenia Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice. (pol.) www.bip.um.katowice.pl [dostęp 2011-07-12]
- ↑ Zdjęcie krzyża w Wikimedia Commons: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Katowice_-_krzyż_na_rondzie_-_skrzyzowanie_Le_Ronda_i_Siemianowickiej.jpg
- ↑ Spis firm na ulicy Le Ronda w mieście Katowice (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-07-12].
Bibliografia
- Michał Bulsa, Grzegorz Grzegorek, Beata Witaszczyk: Domy i gmachy Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2013, s. 102-103. ISBN 978-83-63780-00-5. (pol.)
- Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996. ISBN 83-905115-0-9.
- Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.
Media użyte na tej stronie
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Mapa lokacyjna miasta Katowice. Punkty graniczne mapy:
- N: 50.30 N
- S: 50.125 N
- W: 18.885 E
- E: 19.125 E
(c) Karte: NordNordWest, Lizenz: Creative Commons by-sa-3.0 de
Location map of Poland
Autor: SANtosito, Licencja: CC BY-SA 4.0
Location map of en:Silesian Voivodeship with counties (powiats) and municipalities (gminas). Geographic limits of the map:
- N: 51.1617 N
- S: 49.2956 N
- W: 17.8872 E
- E: 20.0559 E
Autor: Marcin Floryan, Licencja: CC BY 2.5
Ikona ulicy - początek skrzyżowanie T
Ikonka świateł na skrzyżowaniu
Crossroads with a major road ahead.
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice - Dąbrówka Mała. Ulica Strzelców Bytomskich / Le Ronda
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice - Dąbrówka Mała. Ulica Le Ronda
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice - Dąbrówka Mała. Ulica Le Ronda / Wiertnicza / Leopolda. Rondo
Autor: Michał Bulsa, Licencja: CC BY 3.0
remont przejazdu kolejowego w rejonie ul. gen. Henryka Le Ronda w Katowicach - Dąbrówce Małej (marzec 2011)
Autor: Michał Bulsa, Licencja: CC BY-SA 4.0
Tablica pamiątkowa w budynku dawnego ratusza przy ul. gen. H. Le Ronda 16 w dzielnicy Dąbrówka Mała w Katowicach
Tablica pamiątkowa na budynku dawnej siedziby Towarzystwa Śpiewu "Wanda" w Katowicach - Dabrówce Małej
Autor: Polar123, Licencja: CC BY-SA 3.0 pl
Katowice, ratusz gminy Dąbrówka Mała, ob. przychodnia, 1907
(c) I, Lechoo.net, CC-BY-SA-3.0
Ikona ulicy skrzyżowanej z torami kolejowymi (przejazd strzeżony).
Autor: Marek Mróz, Licencja: CC BY-SA 4.0
Katowice - Dąbrówka Mała. Ulica Le Ronda
Autor: odder (talk), Licencja: CC BY 3.0
Dąbrówka Mała na planie Katowic.
Autor: Michał Bulsa, Licencja: CC BY-SA 4.0
Krzyż przydrożny w Katowicach-Dąbrówce Małej, przy ul. gen. Henryka Le Ronda; krzyż z 1896 - ufundowany przez M. i M. Koniarek