Stefan Jarosz

Stefan Jarosz
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

14 października 1903
Rozwadów nad Sanem

Data i miejsce śmierci

31 marca 1958
Warszawa

docent doktor nauk o Ziemi
Specjalność: geografia
Doktorat

1932

Nauczyciel akademicki
Uczelnia

Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu
Uniwersytet Warszawski

Pomnik Stefana Jarosza na terenie Wolińskiego Parku Narodowego

Stefan Jarosz (ur. 14 października 1903 w Rozwadowie nad Sanem[1], zm. 31 marca 1958 w Warszawie) – polski geograf i podróżnik, krajoznawca, taternik, działacz ochrony przyrody[1].

Życiorys

Był synem Karola Jarosza (urzędnika sądowego) i Marii z domu Małeckiej. Ukończył I Gimnazjum w Nowym Sączu[2]. Działał na rzecz ochrony przyrody. Po studiach leśnych i geograficznych uzyskał w 1932 doktorat na podstawie pracy Badania geograficzno-leśne w Gorcach. Uczestniczył w trzech wyprawach do Ameryki Północnej (1927–1938). Inicjator utworzenia Związku Podhalan w Północnej Ameryce[3]. W czasie II wojny światowej pracował w 1940-1942 przymusowo w kamieniołomie w Łącku, w 1942 był leśniczym na Podhalu w Ludźmierzu, a w 1943-1945 nadleśniczym w Tatrach Polskich, w Nadleśnictwie Zakopane 1 z siedzibą w Jaszczurówce. Uczestniczył wtedy w działalności konspiracyjnej przeciwko okupantowi niemieckiemu i był to zarazem okres jego najżywszej działalności taternczej; ze Stanisławem Siedleckim przeszedł on w 1943 pd.-wsch. ścianę Zamarłej Turni, a w 1944 pd. ścianę Żabiego Konia, w zimie zaś (12 III 1944) pn.-zach. ścianę Świnicy. W latach 1947-1952 wykładał na Uniwersytecie Poznańskim, a następnie na Uniwersytecie Warszawskim zostając w 1955 docentem. Pochowany w Alei Zasłużonych Cmentarza na Powązkach[4].

Niektóre prace:

  • Parki narodowe i rezerwaty przyrody (1951)
  • Krajobrazy Polski i ich pierwotne fragmenty (1954)
  • Zarys ochrony przyrody (1955)

Był młodszym bratem Mieczysława (1886–1972) i Feliksa (ur. 1897), obu legionistów oficerów Wojska Polskiego, adwokatów i obrońców w procesach politycznych[5][6]; żonaty z Krystyną (1923–2014), z którą miał córkę Grażynę (ur. 1954, doktor mikrobiologii), oraz był wujem Janusza Szubera[7].

Upamiętnienie

Na jego cześć powstał „Rezerwat przyrody im. doc. dr. Stefana Jarosza” w obrębie Wolińskiego Parku Narodowego o powierzchni 9,68 ha.

Poeta Janusz Szuber opisał osobę Stefana Jarosza w utworze 69/17, wydanym w tomiku poezji pt. Powiedzieć. Cokolwiek z 2011[8].

Przypisy

  1. a b Stanisław Zieliński, Mały słownik pionierów polskich kolonialnych i morskich : podróżnicy, odkrywcy, zdobywcy, badacze, eksploratorzy, emigranci - pamiętnikarze, działacze i pisarze migracyjni, Warszawa: Inst. Wyd. Ligi Morskiej i Kolonialnej, 1933, s. 186.
  2. Absolwenci. dlugosz.edu.pl. [dostęp 2017-12-22].
  3. ZPPA, zppa.org [dostęp 2017-11-26] (pol.).
  4. Stefan Jarosz na stronie Tatry-Zakopane
  5. Wykaz Legionistów Polskich 1914–1918. Mieczysław Jarosz. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2017-12-22].
  6. Wykaz Legionistów Polskich 1914–1918. Feliks Bronisław Jarosz. Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku. [dostęp 2017-12-22].
  7. Andrzej Sulikowski: Epos sanocki Janusza Szubera. Szczecin: Volumina.pl, 2010, s. 21. ISBN 978-83-62355-59-4.
  8. Utwór Janusza Szubera pt. 69/17, zob. Janusz Szuber: Powiedzieć. Cokolwiek. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2011, s. 66-67. ISBN 978-83-08-04582-4.

Media użyte na tej stronie

Gedenkstein Stefan Jarosz.jpg
Autor: Dreizung, Licencja: CC BY-SA 4.0
Gedenkstein für Stefan Jarosz (1903-1958) im Nationalpark Wolin.
Stefan Jarosz 2.jpg
Stefan Jarosz (1903-1958) – polski geograf i podróżnik.